Neuralink ile Telepati!

53,4 B görüntülenme03.09.2020
Evrim AğacıBi' Başka Video
Bu Videonun YazısıBeyin Çipi Nedir? Neuralink Gibi Beyin-Bilgisayar Arayüzleri, Telepati ve Telekineziyi Mümkün Kılabilir mi?
Derinlemesine

Özet

Video, Elon Musk'ın Neuralink demosunu ve Neuralink'in iddia ettiği "konuşmaksızın telepatik iletişim" hedefine yönelik 5-10 yıllık zaman çizelgesinin gerçekçiliğini inceliyor; demo ayrıntılarını, çipin teknik özelliklerini, potansiyel tıbbi uygulamalarını ve düzenleyici/teknik engelleri değerlendiriyor. Sonuç olarak, sağlıklı bireylerin beyinlerine çip takılarak 2030'a kadar geniş anlamlı telepatinin gerçekleşmesinin gerçekçi olmadığını savunuyor.

Terimler

  • Telepati

    Konuşmaksızın iletişim kurabilmek... Yani bildiğimiz telepati.

  • Neuralink

    Bunu yapmamızı sağlayacak olan cihaz, geçtiğimiz hafta Cuma günü ilk canlı demosu yapılan Neuralink isimli beyin çipi. Neuralink'in hedefinde, kafatasınızda 2-3 santimetrelik bir çapa sahip, 7-8 santimetre derinliğinde bir çukur açıp, doğrudan beyin nöronlarınıza bağlanan bir çip takmak var. Geliştirdikleri özel bir robot ile beyne yerleştirilecek olan çip, hem beyin verisini okuyabilen, hem de beyne sinyal göndererek nöronları uyarabilen 1024 elektrottan oluşuyor.

  • Elektrot

    Geliştirdikleri özel bir robot ile beyne yerleştirilecek olan çip, hem beyin verisini okuyabilen, hem de beyne sinyal göndererek nöronları uyarabilen 1024 elektrottan oluşuyor. Elektrotların hem veri okuduğunu, hem de veri yazdığını söylemiştim;

  • Aksiyon potansiyeli

    Nöronların aksiyon potansiyeli adı verilen sinyal atımlarını algılayan algoritmalar zaten on yıllardır başarıyla kullanılıyor.

  • Veri okuma

    Demoda canlı domuzlar üzerinde sadece veri okuma kısmı gösterildi... Canlı domuzlarda gösterilen ise, kokuya ve dokunmaya çok hassas burunlarından gelen sinyallerin anlık olarak ekrana yansıtılmasıydı. Domuz bir şeyler koklayıp, burnunu cisimlere dokundurdukça, arka plandaki sinyallerde fırlamalar yaşandı.

  • Veri yazma

    Elektrotların hem veri okuduğunu, hem de veri yazdığını söylemiştim; ama demoda canlı domuzlar üzerinde sadece veri okuma kısmı gösterildi, çünkü veri yazmak veri okumaktan çok ama çok daha zor bir iş ve muhtemelen henüz kat edilmesi gereken yol var. Bu nedenle sadece önceden dokulara sinyal gönderen Neuralink çiplerine ait videolar gösterildi.

  • Epilepsi (nöbet)

    Örneğin epilepsi nöbeti geçirmekte olan birinin beyninde anormal sinirsel faaliyet tespit edildiği anda, Neuralink çipi o nöronları pasifize edecek sinyaller gönderecek. Böylece nöbet daha başlamadan, beyinde durdurulmuş olacak. Veya başladıysa da çok hızlı bir şekilde dizginlenebilecek.

  • Pasifize etmek

    Neuralink çipi o nöronları pasifize edecek sinyaller gönderecek. Böylece nöbet daha başlamadan, beyinde durdurulmuş olacak.

  • FDA (Amerikan Gıda ve İlaç Başkanlığı)

    Amerikan Gıda ve İlaç Başkanlığı'ndan, yani FDA'den onay

  • Breakthrough Device statüsü

    Musk, sunumunda Breakthrough Device statüsünden söz etti. Bu önemli, çünkü FDA tarafından verilen bu statü sayesinde biyomedikal cihaz üreticileri, ürünlerini pazara çıkarmadan önce FDA uzmanlarıyla etkileşime geçebiliyor ve böylece üretim süreçlerine biraz daha hız katılabiliyor.

  • NeuroPace

    1997 yılında NeuroPace isimli bir firma, tam da Musk'ın sıkça kullandığı bir örnek olan epilepsi tedavisi için bir beyin çipi geliştirmişti. Ancak çipin Amerikan Gıda ve İlaç Başkanlığı'ndan, yani FDA'den onay alabilmesi tam 16 sene sürdü ve 2013'ü beklemek zorunda kaldı. Çünkü otomotiv ve roket sahasının aksine, tıp alanındaki gelişmeler sorunların üzerine para fırlatarak veya fütürist dürtüleri okşayarak çözülemiyor. Kaldı ki NeuroPace'e 16 yıl sonunda verilen izin bile ancak başka çaresi olmayan epilepsi hastalarına uygulanması yönündeydi. Şu anda NeuroPace'in çipini taşıyan sadece birkaç bin hasta var.

  • Synchron

    Neuralink'in bu statüsünü aldığını hepimiz öğrenmiş olsak da, ondan 2-3 gün önce bir başka beyin çipi üreticisi olan Synchron da aynı statüye erişti. Ve onların ürünü, beyin operasyonu gerektirmiyor.

  • BrainGate

    Veya sahada NeuroPace haricinde BrainGate gibi diğer firmalar da var.

  • Çipin şarjı / Kablosuz şarj

    Çipin şarjı 24 saat boyunca gidiyor ve bu süre sonunda kablosuz olarak şarj edilmesi gerekiyor.

  • Bluetooth

    Çip, topladığı verileri şu anda Bluetooth ile bir mobil uygulamaya veya bilgisayara aktarabiliyor;

  • Radyo sinyalleri

    İleride radyo sinyalleri ile bunu yapmak istiyorlar gibi gözüküyor.

  • Nöron

    Doğrudan beyin nöronlarınıza bağlanan bir çip takmak var. Nöronların aksiyon potansiyeli adı verilen sinyal atımlarını algılayan algoritmalar...

Doğru Bilinen Yanlışlar

  • Elon Musk'ın dediği gibi 5–10 yıl içinde konuşmaya gerek kalmadan herkes telepatik iletişim kurabilecek.

    Bu olgu düzenleyici, etik ve pratik teknik engeller nedeniyle 5–10 yıl içinde küresel olarak yaygınlaşması gerçekçi değil; sağlıklı bireylere çip takılması ve kabul görmesi uzun zaman alır.

  • Neuralink demosu hem beyne veri okumayı hem de yazmayı (stimulasyonla kontrolü) canlı olarak gösterdi.

    Demo canlı domuzlarda yalnızca veri okuma gösterimi sundu; veri yazma/uygulama çok daha zor ve canlı hayvanda gösterilmedi, sadece önceden kaydedilmiş videolar gösterildi.

  • Beyin, bir bilgisayar gibi işlem gördüğü için bilgisayara program yükler gibi beceri veya bilgi indirilebilir (örneğin Kung Fu programı indirmek).

    Beyin bilgisayar benzeri bazı özellikler gösterse de tam anlamıyla aynı çalışmıyor; bu nedenle beceri indirimi gibi bilgisayar benzeri analojiler genelde hatalıdır ve gerçekçi olmayan beklentiler doğurur.

  • Yeni bir beyin çipi/hardware duyurusu çıktığında tıbbi uygulama ve yaygın kullanım çok kısa sürede gerçekleşir (örneğin birkaç yıl içinde).

    Tıp alanında düzenleyici testler, güvenlik incelemeleri ve uzun süreli çalışmalar gerekir; örnek olarak NeuroPace'in FDA onayı 16 yıl sürdü ve kullanım sınırlı idi.

  • Neuralink etrafındaki heyecan, teknolojinin hazır oluş durumunu ve zaman çizelgesini tam olarak yansıtıyor.

    Heyecan genelde abartılı beklentiler yaratır; Neuralink hâlâ erken aşamada ve yatırımcı/araştırmacı çekmeye çalıştığını belirtmesi teknolojinin uzun yol kat etmesi gerektiğini gösteriyor.

  • Breakthrough Device statüsü Neuralink'e tekel sağlayıp süreçleri tamamen kolaylaştırır ve hızlı pazar girişi garantiler.

    Breakthrough Device statüsü düzenleyici etkileşimi hızlandırabilir ama onay ve güvenlik süreçlerinin tamamlanması hâlâ zaman alır ve başarı garantisi değildir; Synchron gibi başka firmalar da aynı statüyü alabildi.

Sorular

  • Neuralink ile telepati 5-10 yıl içinde mümkün olacak mı?

    Videoya göre bu iddia gerçekçi görünmüyor; sağlıklı bireylere çip takmak ve telepatik iletişimin yaygınlaşması düzenleyici, etik ve teknik engeller nedeniyle 5–10 yıl içinde beklenmiyor.

  • Neuralink çipi hangi amaçlarla geliştiriliyor?

    İlk etapta sinir hastalıklarının tedavisi (örneğin epilepsi), felçlilerin iletişimini yeniden sağlama ve ileride sinir hücrelerinin yerini alabilecek uygulamalar hedefleniyor.

  • Neuralink çipi nasıl çalışıyor (temel donanım özellikleri)?

    Çip 1024 elektrot içeriyor, hem veri okuyup hem de teoride beyne sinyal göndererek nöronları uyarmayı amaçlıyor; veri aktarımı şu an Bluetooth üzerinden yapılıyor ve bataryası ~24 saat gidiyor.

  • Demo canlı hayvanda veri okuma ve yazma gösterdi mi?

    Canlı domuz demosunda sadece veri okuma (koku ve dokunma ile ilişkili sinyallerin gösterimi) gösterildi; veri yazma (stimulasyon) canlı olarak gösterilmedi.

  • Neuralink'in çipini yerleştirmek için nasıl bir cerrahi gerekecek?

    Sunuma göre robotik bir işlemle kafatasında yaklaşık 2–3 cm çapında ve 7–8 cm derinliğinde bir alan açılarak çip beyne bağlanacak.

  • Neuralink demoda yeni yazılım/algoritma buluşları sunuldu mu?

    Hayır; beyinden okuma için kullanılan algoritmalar uzun süredir biliniyor ve demoda etkileyici yeni bir yazılım yeniliği sunulmadı.

  • FDA onay süreçleri ne kadar sürüyor ve örnekleri var mı?

    FDA onayları çok uzun sürebiliyor; örnek olarak NeuroPace'in epilepsi çipi 1997'de geliştirildi ama FDA onayı 2013'te verildi (16 yıl).

  • Diğer beyin çipi projeleri kimlerdir ve Neuralink benzersiz mi?

    Neuralink'in yanında NeuroPace, BrainGate ve Synchron gibi daha deneyimli projeler var; örneğin Synchron da Breakthrough Device statüsü aldı ve onların cihazı beyin cerrahisi gerektirmeyebiliyor.

  • Breakthrough Device statüsü ne işe yarıyor?

    FDA tarafından verilen bu statü, üreticilerin pazara çıkmadan önce FDA uzmanlarıyla etkileşimini kolaylaştırır ve düzenleyici süreçleri hızlandırma potansiyeli sağlar.

  • Neuralink gibi çiplerle doğrudan beceri indirme veya beyin hackleme mümkün olacak mı?

    Videoya göre bu tür iddialar çok uzak bir gelecekte belki mümkün olabilir ama büyük teknik ve biyolojik farklar yüzünden birebir bilgisayar benzeri indirme pek gerçekçi değil; bazıları belki hiç gerçekleşmeyebilir.

Ön Bilgiler

  • Temel nörobilim bilgisi (nöron, aksiyon potansiyeli nedir?)
  • Beyin-bilgisayar arayüzleri (BCI) hakkında genel farkındalık
  • Temel elektronik ve elektrot prensipleri
  • Klinik onay süreçleri ve FDA hakkında temel bilgi
  • Sinyal işleme ve algoritma temelleri hakkında genel bilgi
  • Tıbbi etik ve düzenleyici düşünceye dair temel anlayış

Tarihsel Bağlam

  • 1997: NeuroPace'in epilepsi tedavisi için beyin çipi geliştirmesi
  • 1997-2013: NeuroPace'in FDA onayı için geçen 16 yıllık süreç
  • 2013: NeuroPace'in FDA'den onay alması; onay yalnızca çaresi olmayan epilepsi hastalarına uygulanması yönündeydi
  • Geçtiğimiz hafta Cuma: Neuralink'in ilk canlı demosunun yapılması ve domuzlarla gösterim
  • Elon Musk'ın Joe Rogan ile röportajı sırasında telepati ve Neuralink iddialarını dile getirmesi
  • Neuralink'in Breakthrough Device statüsü alması
  • Synchron'un Breakthrough Device statüsü alması; Synchron, Neuralink'ten 2-3 gün önce aynı statüyü elde etti
  • 1980'ler-2000'ler: Yapay zeka, uçan kaykaylar, uçan arabalar ve doku mühendisliği gibi teknolojilerin ilk atalarının geliştirilmesi ve bu alanlarda kısa vadede abartılı beklentiler oluşması
  • COVID-19 süreci: Biyomedikal uygulamaların sıkı güvenlik ve test süreçlerine tabi tutulduğunun vurgulanması
  • 1980'ler
  • 1990'lar
  • 2000'ler
  • COVID-19 süreci

Kişiler

  • Elon Musk

    Neuralink'in kurucusu/öncüsü olarak Neuralink demosunu sundu; 5–10 yıl içinde telepatik iletişimin mümkün olacağını iddia etti.

  • Joe Rogan

    Elon Musk ile röportaj yaptığı için konuşmada referans verildi.