- Variola
Yüz milyonlarca insanı öldürmüş olan bir virüs. Çiçek hastalığına neden olan virüsün bilimsel adıdır.
- Variola major
Çiçek Virüsü'nün en öldürücü türü. Öldürücülük oranı %30-35 civarındadır ve hayatta kalanları genellikle kör eder.
- Çiçek Virüsü
Variola major olarak da bilinen, insanlarda çiçek hastalığına neden olan virüs.
- Taterapox
Variola'nın evrimleştiği düşünülen bir diğer virüs.
- Orthopoxvirus
Sığır çiçeği virüsü de dahil olmak üzere, çiçek hastalığına neden olan virüslerin bulunduğu bir virüs ailesi.
- Sığır Çiçeği Virüsü
Orthopoxvirus ailesine ait bir virüs. İnsanlarda çiçek hastalığına karşı koruma sağladığı gözlemlenmiştir.
- HIV
İnsan bağışıklık yetmezliği virüsü. İnsanlarda AIDS'e neden olan virüs.
- SIV
Maymunlarda bulunan ve HIV'nin akrabası olan virüs. Maymunlarda hastalığa neden olmamaktadır.
- SARS
Şiddetli Akut Solunum Sendromu'na neden olan virüs. Koronavirüs ailesindendir.
- MERS
Orta Doğu Solunum Sendromu'na neden olan virüs. Koronavirüs ailesindendir.
- SARS-CoV-2
COVID-19 hastalığına neden olan virüs. Koronavirüs ailesindendir.
- aşı
Bir hastalığa karşı bağışıklık geliştirmek için vücuda verilen, genellikle zayıflatılmış veya öldürülmüş mikroorganizmalar içeren preparat.
- vaccinus
Latince 'inek' anlamına gelen 'vacca' kelimesinden türetilmiş, aşı anlamına gelen terim.
- variolasyon
Çiçek hastalığına karşı uygulanan eski bir aşılama yöntemi. İnsanlara çiçek virüsünün hafif bir formunu enjekte ederek bağışıklık kazandırma amacı taşır.
- Türk Büyükelçiliği Mektupları
Lady Mary Wortley Montagu'nun Osmanlı İmparatorluğu'ndaki aşılama yöntemleri hakkında yazdığı mektuplar.
- Mikrop Teorisi
Hastalıkların bakteriler ve virüsler tarafından meydana geldiğini öne süren bilimsel teori.
- aşı karşıtları
Aşılamaya karşı çıkan ve aşıların zararları olduğuna inanan kişiler veya gruplar.
- anti-aşı birliği
Aşılamaya karşı çıkan kişilerin oluşturduğu bir örgüt.
- hastalık
Vücudun normal işleyişinin bozulması sonucu ortaya çıkan sağlık sorunları.
- bağışıklık
Vücudun hastalıklara karşı savunma mekanizması. Aşılar bağışıklık sistemini güçlendirir.
- lezyon
Vücutta meydana gelen anormal doku değişiklikleri. Hastalıkların belirtisi olabilir.
- salgın
Belirli bir bölgede veya toplulukta hastalığın beklenenden daha fazla yayılması durumu.
- epidemiyoloji
Hastalıkların toplum içindeki dağılımını, nedenlerini ve etkilerini inceleyen bilim dalı.
- aşılamanın öncülü
Aşılamanın tarihsel olarak öncesinde uygulanan yöntemler veya teknikler.
- Osmanlı İmparatorluğu
Tarihsel bir devlet, 14. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar varlığını sürdürmüştür. Aşılamanın yaygın olduğu bir dönemdir.
- tıp
Hastalıkların önlenmesi, teşhisi ve tedavisi ile ilgilenen bilim dalı.
- fayda/zarar analizi
Bir tedavi veya müdahalenin sağladığı faydalar ile olası zararlarının karşılaştırılması.
- bilim
Doğayı ve evreni sistematik bir şekilde inceleyen, gözlem ve deneylere dayanan bilgi birikimi.
- doğa felsefesi
Bilimsel düşüncenin öncesinde var olan, doğayı anlamaya yönelik felsefi yaklaşım.
- halk sağlığı
Toplumun sağlık durumunu koruma ve geliştirme amacı güden bilim ve uygulama alanı.
- ölüm oranı
Belirli bir zaman diliminde, belirli bir nüfus içinde ölenlerin sayısının oranı.
- sıra
Bir şeyin beklenildiği veya talep edildiği zaman diliminde, insanların veya nesnelerin sıralı bir şekilde beklemesi durumu.
- güvenlik
Bir şeyin tehlikelerden korunma durumu. Aşıların güvenliği, halk sağlığı açısından önemlidir.
- tıbba güvensizlik
Halkın sağlık hizmetlerine veya tıbbi uygulamalara olan inancının azalması durumu.
- tıbbi deney
Bir tedavi veya müdahalenin etkilerini incelemek amacıyla yapılan kontrollü araştırmalar.
- çift kör uygulaması
Deneylerde hem deneklerin hem de araştırmacıların hangi tedaviyi uyguladığını bilmediği yöntem.
- kontrollü deney
Bir hipotezin test edilmesi amacıyla, değişkenlerin kontrol altında tutulduğu bilimsel araştırma.
- hastalıkların kökünü kazımak
Bir hastalığın tamamen ortadan kaldırılması veya yok edilmesi.
- ölümcül virüs
Hayat için tehdit oluşturan ve yüksek ölüm oranına sahip olan virüs.
- kronik hastalık
Uzun süre devam eden ve genellikle tedavi edilemeyen hastalıklar.
- genetik mutasyon
DNA'da meydana gelen kalıtsal değişiklikler. Virüslerin evriminde önemli rol oynar.
- epidemik
Bir hastalığın belirli bir bölgede aniden yayılması durumu.
- virüs
Hücrelerde çoğalan, genetik materyal içeren ve hastalıklara neden olabilen mikroskobik organizmalar.
- hastalık belirtileri
Bir hastalığın varlığını gösteren fiziksel veya psikolojik işaretler.
- kronik enfeksiyon
Uzun süre devam eden ve tedavi edilmediğinde sağlık sorunlarına yol açabilen enfeksiyonlar.
- sıhhi uygulamalar
Halk sağlığını korumak amacıyla yapılan sağlıkla ilgili uygulamalar.
- toplum sağlığı
Bir toplumun genel sağlık durumunu ve sağlık hizmetlerine erişimini ifade eder.
- hastalıkların yayılması
Bir hastalığın bireyler arasında veya topluluklar arasında nasıl yayıldığını inceleyen süreç.
- tıbbi araştırmalar
Hastalıkların nedenlerini, tedavi yöntemlerini ve sağlık hizmetlerini inceleyen bilimsel çalışmalar.
- halk sağlığı politikaları
Toplum sağlığını korumak ve geliştirmek amacıyla oluşturulan stratejiler ve uygulamalar.
- aşılamanın etkisi
Aşıların bireylerin ve toplumların sağlık üzerindeki olumlu etkileri.