- Doğum lekeleri
Ben, sütlü kahve, mongol lekesi, somon lekesi, leylek ısırığı, melek öpücüğü, çilek lekesi, şarap lekesi… Bunlar, yeni doğan bebeklerdeki doğum lekelerine halk arasında verilen isimlerden birkaçı.
- Pigmente (Pigmentli) Doğum Lekeleri
Doğum lekelerini iki büyük başlık altında toplamak mümkün: Pigmentli veya Pigmente Doğum Lekeleri ve Damarsal, yani Vasküler Doğum Lekeleri.
- Damarsal (Vasküler) Doğum Lekeleri
Doğum lekelerini iki büyük başlık altında toplamak mümkün: Pigmentli veya Pigmente Doğum Lekeleri ve Damarsal, yani Vasküler Doğum Lekeleri.
- Benler
En meşhur pigmente doğum lekesi, benler. Evet, eğer doğumunuzda vücudunuzda bir ben varsa, bu “doğum lekesi” olarak kategorize ediliyor.
- Dermal melanosis (Mongol Lekesi)
Bir diğer tip pigmente doğum lekesi, dermal melanosis. Ya da Mongol Lekesi. Bu lekeler, melanosit isimli deri hücrelerinin, derin deri katmanları altında hapsolması sonucu oluşuyor ve kahverengi veya mavimsi gri bir renkte oluyor. Bunu Türkiye’de pek görmemiş olabilirsiniz; çünkü daha ziyade siyahilerde, Amerikan yerlilerinde, Asyalı ve Hispanik toplumlarda görülüyor.
- Kafe o ley (Café au lait)
Bir diğer pigmente doğum lekesi ise, kafe o ley. Starbucksçılar Cafe Misto olarak biliyor olabilir; ancak bu isim, bu lekelerin Fransız sütlü kahvesine benzer bir renk ve yapıda olmasından gelmektedir. Bu renk, derinin epidermis tabakasındaki melanositlerden kaynaklanmaktadır. Bunlar genellikle kalıcı izlerdir ve zamanla büyüyüp, sayıca artabilirler.
- Melanosit
Bu lekeler, melanosit isimli deri hücrelerinin, derin deri katmanları altında hapsolması sonucu oluşuyor ve kahverengi veya mavimsi gri bir renkte oluyor. (Ayrıca kafe o ley renkleri derinin epidermis tabakasındaki melanositlerden kaynaklanmaktadır.)
- Epidermis
Bu renk, derinin epidermis tabakasındaki melanositlerden kaynaklanmaktadır.
- Hemanjiyom (Çilek lekesi)
Vasküler doğum lekelerinin en meşhuru, hemanjiyom, ya da halk arasındaki adıyla çilek lekesidir. Bunlar genellikle öylesine soluk ve yassıdır ki, doğum sırasında çoğu zaman gözden kaçarlar. Ancak zamanla büyürler ve her 10 bebekten 1’i, ömürlerinin ilk 1 senesi içinde bu lekelerden birine sahip olurlar. Görüntüleri gereği ebeveynleri endişelendirseler de, istatistiki olarak tüm vakaların %90’ında bu lekeler 10 yaşına kadar küçülür ve solar. Geriye sadece silik bir leke kalır. Buna rağmen, eğer gözlerde, solunum yolunda, testislerde veya hayati organlarda oluşacak olurlarsa, veya sayıca çok miktarda bulunacak olurlarsa, tıbbi müdahale gerekebilir. Çünkü bu lekeler, bazı nörolojik hastalıklar ve diğer sendromlarla ilişkilendirilmektedir.
- Nevus flammeus (Şarap lekesi / Porto Şarabı Lekesi)
İkinci vasküler doğum lekesi, tıbbi adı nevus flammeus olan, halk arasında “şarap lekesi” olarak bilinen lekelerdir. Hatta İngilizcede spesifik olarak Porto Şarabı Lekesi olarak bilinir. ... asıl nedeni şarap değil, gelişim sırasında damarların belli bir bölgede bir araya gelerek deride bu lekeleri oluşturmasıdır. Şarap veya üzüm suyu renginde oldukları için bu ismi alırlar. Bunlar yaş ilerledikçe küçülmez veya solmaz; hatta daha kırmızılaşıp, irileşebilir. Eğer ki gözlerin etrafında değillerse, genellikle tedavi etmek gerekmez; ancak bu lekeler, gözün optik sinirini etkileyen glakom hastalığı ile ilişkilendirilmektedir. Ayrıca bu lekelere sahip olan kişilerin %5-8 arasında Sturge-Weber Sendromu adı verilen ve çok erken yaşlarda başlayan şiddetli nöbetlerle karakterize edilen bir sendrom görülmektedir.
- Glakom
Bu lekeler, gözün optik sinirini etkileyen glakom hastalığı ile ilişkilendirilmektedir.
- Sturge-Weber Sendromu
Ayrıca bu lekelere sahip olan kişilerin %5-8 arasında Sturge-Weber Sendromu adı verilen ve çok erken yaşlarda başlayan şiddetli nöbetlerle karakterize edilen bir sendrom görülmektedir.
- Nevus simpleks (Melek öpücüğü / Somon lekesi / Leylek ısırığı)
Vasküler lekelerin sonuncusu ise, nevus simpleks. Bunun halk arasında çok adı var: Kültüre bağlı olarak melek öpücüğü, somon lekesi veya leylek ısırığı olarak bilinmektedir. Bunlar, örümcek damarlılık olarak bilinen durumdan kaynaklanırlar. Şarap lekelerine benzeseler de, onların aksine, yüzün iki tarafında simetriktirler. Ayrıca ayırt etmek için, üzerine bastırabilirsiniz. Geçici olarak beyaza dönüyorlarsa, nevus simplekstir.
- Örümcek damarlılık
Bunlar, örümcek damarlılık olarak bilinen durumdan kaynaklanırlar.
- Süt bezi hattı
Vücudumuzun iki tarafında da süt bezi hattı denen birer hat bulunur. Bunlar boyunca memeler oluşur; ancak biz evrimsel süreçte 2 adet olacak şekilde evrimleştik.
- Ek memeler
Popülasyonumuzun %5’i civarında bu süt bezi hatları boyunca ek memeler oluşabiliyor. Bunlar genelde zararsız ve tamamen işlevsiz oluyor.
- Meme uçları (doğum lekesi olarak görülen çoklu meme uçları)
Vücutta görülen bir diğer leke, meme uçlarıdır. Evet evet, bildiğiniz meme uçları. Ama o alışageldiğiniz iki tanesi değil. 3 tanesi, 4 tanesi, hatta kimi zaman 6 tanesi!
- Dermatolog
Bu lekelerden herhangi birine sahipseniz ve bir şüpheniz bulunuyorsa mutlaka bir deri doktoruna, yani dermatologa görünmenizi tavsiye ederiz.