Videonun ötesi
Video, Engin Arık'ın bilimsel kariyerini, Türkiye için CERN üyeliği, Türk Hızlandırıcı Merkezi ve toryum temelli enerji vizyonunu anlatıyor. Atlasjet Uçuş 4203 kazası, pilotaj hatası, bakım ve denetim ihmalleri, kara kutu usulsüzlükleri, kaybolan laptop ve sabotaj iddiaları üzerinden inceleniyor. Anlatı, kesin kanıtlanmış bir suikast sonucuna varmadan Türkiye'deki bilim politikası, enerji bağımsızlığı ve kurumsal ihmal sorunlarına odaklanıyor.
Yüklü parçacıkları elektrik ve manyetik alanlarla yüksek enerjilere çıkaran deneysel fizik aygıtıdır.
Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi olup parçacık fiziği deneyleri ve hızlandırıcı teknolojileriyle bilinen uluslararası araştırma kurumudur.
Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda Higgs bozonu ve yeni fizik arayışları için kullanılan büyük parçacık fiziği deneyidir.
Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda ATLAS ile birlikte Higgs bozonu keşfinde yer alan genel amaçlı parçacık dedektörüdür.
Parçacıkları çok yüksek enerjilerde çarpıştırarak temel kuvvetleri ve parçacıkları inceleyen fizik alanıdır.
Üç kuarktan oluşan proton, nötron ve sigma gibi hadron sınıfındaki parçacıklardır.
Transcriptte Engin Arık'ın doktora çalışmasında protonlarla çarpışmaları incelenen negatif yüklü baryon olarak geçer.
Atom çekirdeğinde bulunan pozitif yüklü parçacıktır.
Bir parçacığın hareket miktarını ifade eden fiziksel büyüklüktür.
Parçacıkların çarpışma veya etkileşim sonrası yön ve enerji değiştirerek dağılmasıdır.
Parçacıkların izlerini, enerjilerini ve etkileşimlerini ölçmek için kullanılan algılama sistemleri teknolojisidir.
Elektromanyetik kuvvet ile zayıf nükleer kuvvetin yüksek enerjilerde birleşik açıklamasıdır.
Müonla ilişkili, elektrik yükü taşımayan temel lepton türüdür.
Tau parçacığıyla ilişkili, elektrik yükü taşımayan temel lepton türüdür.
Proton ve nötron gibi hadronları oluşturan temel parçacıktır.
Temel parçacıkların içsel açısal momentum özelliğidir.
Parçacıkların kütle kazanmasıyla ilişkili Higgs alanının kuantumu olan temel parçacıktır.
Kütleçekimsel etkileri gözlenen ancak ışıkla doğrudan etkileşmediği için doğrudan görülemeyen madde türüdür.
Standart uzay-zaman boyutlarının ötesinde var olabileceği düşünülen kuramsal uzamsal boyutlardır.
Karanlık madde adayı olarak da tartışılan varsayımsal hafif temel parçacıktır.
Elektromanyetik ışınımın kuantumu olan kütlesiz temel parçacıktır.
Aksiyonların güçlü manyetik alanlarda fotonlara dönüşebilmesi veya fotonlarla etkileşebilmesi olasılığıdır.
Nükleer teknoloji, silah denetimi, güvenlik ve uluslararası hukuk konularını kapsayan diplomasi alanıdır.
Kapsamlı Nükleer Test Yasağı Antlaşması Organizasyonu'nun kısaltmasıdır.
Periyodik cetvelin 90. elementi olan, doğrudan bölünebilir olmayan ancak uranyum-233'e dönüştürülebilen radyoaktif elementtir.
Nükleer reaktörlerde ve silahlarda kullanılan radyoaktif ağır elementtir.
Nötronla vurulduğunda doğrudan bölünerek zincir tepkimesini sürdürebilen madde anlamına gelir.
Nükleer zincir tepkimesini sürdürebilen bölünebilir uranyum izotopudur.
Toryumun nötron yakalaması ve ara bozunumlar sonrası dönüşebildiği bölünebilir uranyum izotopudur.
Toryumun nötron yakalaması sonrası oluşan ara izotoptur.
Toryum-233'ten sonra oluşan ve uranyum-233'e dönüşen ara izotoptur.
Aynı elementin proton sayısı aynı, nötron sayısı farklı atom türüdür.
Kararsız atom çekirdeklerinin parçacık veya enerji yayarak bozunmasıdır.
Atom çekirdeğinde bulunan yüksüz parçacıktır.
Bir atom çekirdeğinin serbest bir nötronu soğurarak başka bir izotopa dönüşmesidir.
Bir fisyon olayında çıkan nötronların başka çekirdekleri bölerek tepkimeyi sürdürmesidir.
Ağır bir atom çekirdeğinin daha küçük çekirdeklere bölünerek enerji ve nötron açığa çıkarmasıdır.
Nükleer yakıtın çıkarılması, işlenmesi, reaktörde kullanılması ve atık yönetimi süreçlerinin bütünüdür.
Elektronik, yarı iletken ve savunma teknolojilerinde kullanılan stratejik element grubudur.
Bir maden yatağındaki değerli mineral veya element oranını ifade eder.
Elektriksel iletkenliği iletkenlerle yalıtkanlar arasında olan ve modern elektroniklerde kullanılan malzeme sınıfıdır.
Accelerator-Driven System ifadesinin kısaltması olup nükleer tepkimeyi dışarıdan hızlandırıcıyla sağlanan nötronlarla sürdüren sistemdir.
Nükleer tepkimenin kendi kendine değil, parçacık hızlandırıcısından gelen nötron kaynağıyla sürdüğü reaktör yaklaşımıdır.
Uranyum-235 oranı doğal uranyuma göre artırılmış nükleer yakıttır.
Atom çekirdeklerinin nötronlarla vurularak fisyon veya dönüşüm süreçlerine sokulmasıdır.
Yüksek enerjili protonların ağır çekirdeklerden çok sayıda nötron koparması sürecidir.
ADS sistemlerinde proton huzmesinin çarptırılabileceği ağır metal hedef malzemelerinden biridir.
Kurşun ve bizmutun düşük erime noktalı karışımı olup spalasyon hedefi olarak kullanılabilir.
Hızlandırıcıdan çıkan, belirli doğrultuda odaklanmış yüksek enerjili proton akımıdır.
Buhar veya akışkan hareketini dönme hareketine çevirerek elektrik üretiminde kullanılan makinedir.
Uzun ömürlü radyoaktif atıkların bombardımanla daha stabil çekirdeklere dönüştürülmesidir.
Parçacıkları doğrusal bir hat boyunca hızlandıran parçacık hızlandırıcısıdır.
Parçacıkları kapalı veya dairesel yörüngelerde hızlandıran hızlandırıcı türüdür.
CERN'de bulunan ve protonları çok yüksek enerjilerde çarpıştıran dairesel parçacık hızlandırıcısıdır.
Yüklü parçacıkların eğri yörüngelerde hızlandırılırken yaydığı elektromanyetik radyasyondur.
Elektronları dairesel yörüngede hızlandırarak ışınım ve analiz çalışmaları için kullanan hızlandırıcıdır.
Elektron ve antimadde karşılığı olan pozitronları çarpıştıran parçacık fiziği düzeneğidir.
Çarpışan parçacıkların ortak referans sisteminde kullanılabilir toplam çarpışma enerjisidir.
Kızılötesi serbest elektron lazeri anlamına gelir ve hızlandırılmış elektronlarla ayarlanabilir kızılötesi ışınım üretir.
Yüklü parçacıkların madde içinde yavaşlarken yaydığı frenleme ışınımıdır.
Elektrik direnci çok düşük süperiletken kovuklarla parçacıkları doğrusal hatta hızlandıran sistemdir.
Uçak, mürettebat, bakım teknisyenleri ve sigortanın birlikte kiralandığı havacılık kiralama modelidir.
McDonnell Douglas tarafından üretilmiş çift motorlu dar gövdeli yolcu uçağı tipidir.
Crew Resource Management ifadesinin kısaltması olup kokpit ekibinin koordinasyon ve karar yönetimi eğitimidir.
Controlled Flight Into Terrain ifadesinin kısaltması olup kontrol altındaki uçağın araziye çarpmasıdır.
Yer yaklaşımında pilotu uyaran erken nesil zemin ikaz sistemidir.
GPS ve arazi verilerini kullanarak uçağın zemine tehlikeli şekilde yaklaşmasını önceden uyaran gelişmiş sistemdir.
Flight Management System ifadesinin kısaltması olup uçağın rota ve performans yönetimini sağlayan uçuş bilgisayarıdır.
Multi-Crew Cooperation ifadesinin kısaltması olup çok pilotlu kokpit operasyonu eğitimidir.
Line-Oriented Flight Training ifadesinin kısaltması olup gerçek uçuş senaryolarına dayalı simülatör eğitimidir.
Instrument Landing System ifadesinin kısaltması olup uçaklara hassas yatay ve düşey iniş kılavuzu sağlayan sistemdir.
VOR yön bilgisi ve DME mesafe bilgisine dayalı, ILS'e göre daha manuel yaklaşma prosedürüdür.
Uçağa belirli bir radiale göre yön bilgisi sağlayan radyo seyrüsefer vericisidir.
Uçağın piste hizalanmak için takip etmesi gereken VOR temelli yön hattıdır.
Standart Terminal Geliş Rotası olup iniş öncesi takip edilmesi gereken yayımlanmış geliş prosedürüdür.
Flight Data Recorder ifadesinin kısaltması olup uçağın uçuş parametrelerini kaydeden cihazdır.
Cockpit Voice Recorder ifadesinin kısaltması olup kokpit içi konuşma ve sesleri kaydeden cihazdır.
Uçuş veri kayıt cihazı ve kokpit ses kayıt cihazını kapsayan, kaza soruşturmalarında kullanılan dayanıklı kayıt sistemidir.
Kanadın kaldırma kuvvetini özellikle düşük hızlarda artıran hareketli uçuş kumandası yüzeyidir.
Kanatların hava akışı sayesinde uçağı havada tutan yukarı yönlü aerodinamik kuvvettir.
Uçaktaki sistem ve sensör verilerinin kaydedilmesi veya uzaktan izlenmesi için kullanılan ölçüm verileridir.
GPS sinyallerinin sahte veya manipüle edilmiş verilerle alıcıyı yanlış konum ya da irtifa algısına yönlendirmesidir.
Uçaklarda kullanılan elektronik kontrol, seyrüsefer ve iletişim sistemlerinin genel adıdır.
Türkiye'nin CERN'e tam üyeliği, ilk parçacık hızlandırıcısı, Türk Hızlandırıcı Merkezi ve toryum temelli enerji vizyonunun merkezindeki bilim insanı olarak anlatıldı.
Engin Arık'ın İstanbul Üniversitesinden öğrencisi olarak Atlasjet Uçuş 4203'te hayatını kaybeden fizikçiler arasında anıldı.
Engin Arık'ın öğrencisi olarak Atlasjet Uçuş 4203'te hayatını kaybeden isimler arasında anıldı.
Doğuş Üniversitesi fizikçisi ve parçacık hızlandırıcısı tasarımına katkı veren bilim insanı olarak kazada hayatını kaybettiği belirtildi.
Doğuş Üniversitesinden fizikçi olarak Atlasjet Uçuş 4203'te hayatını kaybedenler arasında yer aldı.
Kazada hayatını kaybeden fizikçi ekibinin asistanları veya öğrencileri arasında anıldı.
Türk Hızlandırıcı Merkezi projesinin eş kurucularından biri olarak Engin Arık'la çalıştı ve kazanın sabotaj olduğu iddiasını savundu.
Atlasjet Uçuş 4203'ün World Focus çalışanı kaptan pilotu olarak eğitim ve hazırlık eksiklikleriyle birlikte anlatıldı.
Emekli Türk Hava Kuvvetleri tuğgenerali ve MD-83 deneyimi çok az olan ikinci pilot olarak anıldı.
Kaza sonrası kara kutu bulunmadan ve analizler tamamlanmadan kazayı pilotaj hatası olarak açıklaması nedeniyle eleştirildi.
Kaza sonrası teknik kusur olmadığını ve sebebin pilotaj hatası olduğunu açıklaması, daha sonra görevi kötüye kullanma cezası alması bağlamında anıldı.
Atlasjet kazasının kara kutusunu inceleyen ekibin başındaki kişi olarak ve daha sonra Muhsin Yazıcıoğlu helikopter kazası bağlamındaki tutuklama nedeniyle anıldı.
2009'da düşen Medair Bell 206 helikopterinde bulunan Büyük Birlik Partisi lideri olarak Feridun Seren ekibine yönelik suçlamalar bağlamında anıldı.
Isparta 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından hapis cezası verilen ve Mayıs 2024'te yakalandığı belirtilen firari sanık olarak anıldı.
Taksirle birden fazla kişinin ölümüne sebebiyet verme suçundan ceza alan şirket yöneticisi olarak anıldı.
Pilot eğitim ve operasyonel sorumluluklar bağlamında hapis cezası alan yönetici olarak anıldı.
Uçağın bakım kusurları bağlamında hapis cezası alan bakım sorumlusu olarak anıldı.
Yalan tanıklık suçundan ceza alan tanık pilotlardan biri olarak anıldı.
Yalan tanıklık suçundan ceza alan tanık pilotlardan biri olarak anıldı.
Görevi kötüye kullanma suçundan ceza alan dönemin Sivil Havacılık yöneticisi olarak anıldı.
Engin Arık'ın eşi olarak sabotaj iddialarına temkinli yaklaştığı, kaybolan bilgisayarı ise ciddi bir sorun olarak gördüğü belirtildi.
Nükleer meselelerde sabotaj ve suikast örnekleri bağlamında daha önce anlatıldığı belirtilen suikastın hedefi olarak anıldı.
Video açıklamasında videografi ve post-prodüksiyon katkısıyla anıldı.
Engin Arık'ın mezun olduğu Atatürk Kız Lisesi'nin adında geçti.
Ağustos 2007'de aynı MD-83 uçağının kaçırılması olayına karışan iki kişiden biri olarak anıldı.
Ağustos 2007'de aynı MD-83 uçağının kaçırılması olayına karışan iki kişiden biri olarak anıldı.
Söz takipçisi
Burada toryumun tam rolünün ne olduğunu, toryum hakkında neler bildiğimizi ve bunların Türkiye için anlamını size ilerleyen bir videoda daha detaylı anlatacağım.
Ama bunların ekonomik ve teknolojik açıdan ne kadar değerlendirilebilir olduğu bir başka videonun konusu olacak.
mesela biliyorsunuz, ülkemizde de Prof. Dr. Engin Arık ve ekibinin, toryum alanındaki araştırmaları dolayısıyla uçaklarının düşürüldüğü iddia edilegelir. Ama bu, başlı başına bir başka videonun konusu olacak, eğer kaçırmak istemezseniz kanal bildirimlerini şimdi açmayı unutmayın.
OpenAI, Navier-Stokes Milenyum Problemi'ni Çözdü mü, Çaldı mı?
Özel Görelilik Ne Ayak?
Muhalefet Partileri Neden Kazan(a)mıyor?
Diğer Hayvanların da Evcil Hayvanı Olabilir mi?
Zaman Hakkında Ne Biliyoruz?
Yapay Zekada Durum Ne?