En Sevdiğiniz Oyun Neden "Bozdu"? | Güç Sürünmesi

Burada karşımıza güç sürülmesi ya da "power creep" dediğimiz çok ilginç bir özellik çıkıyor. Yani az önce sözünü ettiğim sebeplerle oyunu bozuyoruz, bozmasına ama genellikle bu bozulma karakterlerin eşyaları, mekaniklerin daha da güçlü olacak biçimde değişmesiyle sonuçlanıyor. Daha da zayıf olacak biçimde değişmesiyle değil.

Oyun geliştiricilerinin bu şekilde güçlü bir karakteri ileri sürdükten ve o istedikleri heyecanı yarattıktan sonra gerek geri bildirimler ışığında gerek o karakterle oynayanların istatistiklerine bakmaları sonucunda bu karakterleri zamanla zayıflatıldıklarını görüyoruz ya da yine jargonu takip edecek olursak "nerf"leştirdiklerini görüyoruz.

Bilgisayar oyunlarının senaryosunu genel oyun senaryosunu ve karakter geliştirme sürecini devasa bir optimizasyon süreci olarak görmek mümkün ki bu da onu otomatik olarak bir matematik problemi haline getiriyor. En nihayetinde oyun geliştiricilerinin yaptığı şey oyunu en uyumlu hale getirmek, yani optimize edebilmek.

Bir oyunda belli başlı bazı karakterler var; bu karakterlerden hangisini seçtiğinizde bağlı olarak ne tür özellikleriniz ve yetenekleriniz olacağı oyunun daha başından belirlenmiş oluyor. Bu sözünü ettiğim özelliklerin hepsinin bir maliyeti (mesela mana ya da para) ve hepsinin bir etkisi (mesela vuruş gücü veya belli bir özellik kazandırması) var. Bu maliyet ve etki oyun ilerledikçe, mesela sizler level atladıkça değişmeye başlıyor; ayrıca oyun karakterlerinin içinde bulunduğu çevre yani senaryo dahilinde geliştirilmiş olan çevre bu maliyet ve etkinin zaman içerisinde mekâna bağlı olarak nasıl değiştiğini de doğrudan etkiliyor. Tüm bu karmaşık parametreler oyun dinamiklerini oluşturuyor.

Sözünü ettiğim özelliklerin hepsinin bir maliyeti, mesela mana ya da para gibi düşünün.

Her bir özelliğin bir etkisi var, mesela vuruş gücü veya size belli bir özellik kazandırması gibi düşünebilirsiniz.

Bu maliyet ve etki oyun ilerledikçe, mesela sizler level atladıkça değişmeye başlıyor ki bu sayede oyuna daha da fazla tat katmak mümkün oluyor.

Oyun içerisinde doğrudan doğruya sizin maliyetlerinizi ve etkilerini değiştirebilecek eşyalar da olabiliyorsunuz; yani sahip olduğunuz eşyalar bu etkiyi ve maliyeti doğrudan etkiliyor.

Aslında oyun geliştiricilerinin yapması gereken diğer şeylerden bir tanesi oyun içerisinde birazcık dengesizlik yaratabilmek. Çünkü eğer ki bütün karakterlerin ve bütün eşya kombinasyonlarının tam olarak onu dengeleyecek bir karşıtı olsaydı, her bir oyunda ne tür bir strateji izlemeniz gerektiği daha en başından katı kurallarla belirlenmiş olurdu ve bu oyuna olan ilgiyi zaman içerisinde azaltırdı. Ama eğer ki karakterler, eşyalar, çevreler ve bunların sonsuza yakın kombinasyonları içerisinde hafif bir dengesizlik hali bırakılabilirse, burada oyuncuların kendi stratejilerini oyuna yansıtmaları mümkün olabilir ve hatta yeteneğin devreye girmesiyle her bir oyun birbirinden birazcık daha farklı hale gelebilir ve oyuncu tabanının oyunla olan bağlantısını güçlendirebilir.

Genotip, fenotip yani genetik altyapı ve fiziksel özellikler kombinasyonu; doğada herkes her oyunda önceden belirlenmiş bir karakterle başlamıyor ve ebeveynlerinden az çok farklı doğuyorlar.

Fenotip, genetik altyapı ve fiziksel özelliklerin birleşimi olarak düşünülür; her birey doğduğu çevreye tam olarak kusursuz uymayan bir genotip-fenotip kombinasyonuyla dünyaya gelir.

Çeşitlilik mekanizmaları dolayısıyla tür içerisinde çok geniş bir çeşitlilik var ve her birey ebeveynlerinden birazcık farklı doğuyor; bu mekanizmalar genlerin rastgele karışması ve mutasyon gibi süreçleri içeriyor.

Ebeveynler yavrularını üretirken genleri rastgele bir şekilde karışıyor veya her bir bireye ömrü boyunca milyonlarca mutasyon geçiriyor ve genleri birazcık değişiyor; bu değişikliklerden bir kısmı bulunduğu ortama uyum başarısını arttırırken diğerleri herhangi bir değişikliğe sebep olmuyor.

Şu anda bir canlının içinde bulunduğu ortam şartları her ne şekilde olmayı gerektiriyorsa o özelliklere en çok sahip olan bireyler daha kolay hayatta kalıyorlar ve daha çok ürüyorlar; yani bir özelliğin uyum başarısını arttırması o bireyin daha kolay hayatta kalmasına ve daha çok üremesine sebep oluyor.

Çeşitlilik ve seçilim baskısı özelliklerin dalgalanmasına ve belirli yönlerde çevrenin baskılarına bağlı olarak değişmesine neden oluyor; uyum sağlayan özellikler daha sık görülüyor çünkü o bireyler daha çok ürüyor.

Bir karakteri, yani bir canlıyı tanımlayan milyonlarca özelliği, milyonlarca parametreyi düşünecek olursak, bir nesilde bu özelliklerden bir tanesi değişirken ve bir sonraki nesilde bu özelliklerden bir yeri değişecekken, bir önceki nesilde değişen özellik eski haline geri dönmediği için her nesilde bu çeşitlilik ve seçilim baskısı özelliklerin dalgalanmasına ve belirli yönlerde çevrenin baskılarına bağlı olarak değişmesine neden olduğu için türler her nesil geçtiğinde o atasal başlangıç noktasına giderek daha az benzemeye başlıyorlar ve nihayetinde atalarına neredeyse hiç benzemeyen yepyeni canlı türleri ortaya çıkıyor. Yani tıpkı oyunlarda geliştiricilerin oyunu optimize etmeye çalışması gibi doğada da çevre şartlarına bağlı olarak gelişen hayatta kalma ve üreme mücadelesi oyuncuların özelliklerini optimize ediyor; veya türler bunu başaramayıp yok oluyorlar.

Bu genellikle beceriksizlikten değil, oyun tasarımının karmaşıklığından, oyuncu psikolojisi ve ticari baskılardan kaynaklanan bir optimizasyon sorunudur.

Doğada amaçsallık yoktur; evrim rastgele varyasyonlar ve çevresel seçilim baskılarıyla şekillenir, amaç değil sonuç odaklı bir süreçtir.

Evrimde en uyumlu olan (bulunduğu çevreye en iyi uyum sağlayan) bireyler daha başarılı olur; güç veya zeka tek başına belirleyici değildir.

Bir miktar dengesizlik oyunları ilginç ve stratejik kılar; fakat dengesizlik aşırıya kaçarsa olumsuz etki yaratır ve dengelenmelidir.

Zayıf içerikler, güçlü olanların kıyaslanmasını kolaylaştırır, strateji çeşitliliğini etkiler ve oyuncu psikolojisi açısından bilinçli bir tasarım tercihi olabilir.

Fiziksel kartlar dijital yamalar gibi kolayca güncellenemez; geri çağırma veya özellik değiştirme genellikle zor veya mümkün değildir.

Gerçekte hiçbir genotip/fenotip her koşula kusursuz uyum sağlamaz; çok sayıda farklı uygun çözüm bulunabilir ve bireyler ebeveynlerinden farklı doğarlar.

Çünkü geliştiriciler oyuncuları heyecanlandırmak ve yeni içeriği satmak için güçlü, dikkat çekici içerik üretme eğilimindedir; ayrıca dengeyi korumak zor olduğu için zamanla güç seviyesi artma eğilimi (power creep) görülür.

Bu durum geliştiricilerin beceriksizliğinden çok oyun tasarımının karmaşıklığı, oyuncu psikolojisi ve ticari motivasyonların birleşiminden kaynaklanan bir optimizasyon problemidir.

Hafif düzeydeki dengesizlikler oyuncu ilgisini ve strateji çeşitliliğini artırabilir; ancak aşırı power creep oyuncuların ikiye bölünmesine, toksisiteye ve uzun vadede oyuncu kaybına yol açabilir.

Geri bildirim ve istatistiklere göre 'nerf' ile zayıflatma, yeni dengeleyici karakter/eşya ekleme ve yamalarla düzeltme yaparlar; fiziksel kart oyunlarında ise bu sınırlı veya imkânsız olabilir.

Zayıf içerikler, güçlü olanlarla kıyaslamayı kolaylaştırır, oyuncu psikolojisini etkiler ve deneyimli oyuncuların stratejilerinin çeşitlenmesine yardımcı olur.

Her iki durumda da çeşitlilik ve seçilim/optimizasyon süreçleri vardır: oyunlarda oyuncu tercihleri ve tasarım baskıları, doğada ise hayatta kalma ve üreme baskıları hangi özelliklerin devam edeceğini belirler.

Hayır; evrimde en uyumlu olan (bulunduğu ortama en iyi adapte olan) bireyler daha fazla hayatta kalır ve ürer.

Pratikte çok sayıda kombinasyon ve etkileşim olduğundan tam dengede olmak genellikle imkânsızdır; biraz dengesizlik tasarımda faydalı olabilir fakat aşırıya kaçmamalıdır.

Çünkü güçlü karakterler tanıtım ve satış amaçlı dikkat çeker; geliştiriciler ayrıca yaygın oynanışa göre düzeltme/nerf yapabileceklerini varsayarlar.

League of Legends'a eklenen Samira kısa sürede çok oynanmak istenen ve yasaklanan bir karakter haline gelmiş; bu, yeni güçlü karakterlerin oyun dinamiklerini nasıl bozabileceğini gösteren yakın bir örnektir.

League of Legends oyununa eklenen ve oyunun dinamiklerini etkileyen orantısız güçlü bir karakter örneği olarak bahsedildi.

Videonun çekildiği sırada League of Legends'a eklenmek üzere olduğu söylenen yeni karakter olarak anıldı; izleyicilerden bu karakterin oyuna etkisini bildirmeleri istendi.

Matematik öğretmenlerine yönelik bir çağrıda, 'Meral'in Üniversitesi'nden Jordans Lovina'nın' makalesine link bırakıldığı ve bu makalenin faydalı olacağı belirtildi.

Videonun üretiminin Patreon/benzeri araçlar üzerinden desteklenen destekçiler sayesinde mümkün olduğu söylenirken adı geçen destekçiler arasında anıldı.