Karadelikler Hakkında YANLIŞ Bildiğiniz Her Şey! | Prof. Dr. Bayram Tekin (ODTÜ) (KISIM 1)

Belirli bir yarıçapın altına çöken kütlenin çevresinde, içeri girilebilen ama dışarı çıkılamayan olay ufku oluşturan astrofiziksel nesnedir.

Kütle, enerji, basınç ve uzay-zaman geometrisiyle ilişkili temel etkileşimdir.

Einstein'ın kütle çekimini uzay-zamanın eğriliği olarak açıklayan teorisidir.

Temel parçacıkları ve etkileşimleri kuantum alanları üzerinden açıklayan teorik fizik çerçevesidir.

Kütle çekiminin nasıl işlediğini açıklamaya çalışan fiziksel teoriler bütünüdür.

Uzay ve zamanın tek bir geometrik yapı olarak ele alındığı fiziksel çerçevedir.

Kütle ve enerjinin uzay-zaman geometrisini bükmesiyle ortaya çıkan geometrik etkidir.

Kara delikte içinden dışarıya hiçbir sinyalin kaçamadığı sınırdır.

Genel görelilik denklemlerinde yoğunluğun ve eğriliğin sonsuza gittiği matematiksel sınır bölgesidir.

Dönmeyen, elektrik yükü olmayan küresel simetrik kütle için Einstein denklemlerinin kara delik çözümüdür.

Dönen kara delikleri kütle ve açısal momentum parametreleriyle açıklayan Einstein denklemi çözümüdür.

Bir cismin dönme hareketini tanımlayan korunumlu fiziksel büyüklüktür.

Teorik kara delik çözümlerinde bulunabilen ancak astrofiziksel kara deliklerde genellikle beklenmeyen elektromanyetik özelliktir.

Newtoncu kütle çekimiyle ışığın bile kaçamayacağı kadar büyük ve yoğun yıldız fikridir.

Bir cismin bir kütle çekim alanından tamamen uzaklaşabilmesi için gereken minimum hızdır.

Kütle çekimi gibi bazı etkileşimlerin mesafenin karesiyle ters orantılı zayıfladığını ifade eden yasadır.

Yakıtını tüketmiş düşük veya orta kütleli yıldızların elektron basıncıyla dengede kalan yoğun kalıntısıdır.

Büyük kütleli yıldızların çöküşünden oluşan ve çoğunlukla nötronlardan meydana gelen çok yoğun yıldız kalıntısıdır.

Elektronların aynı kuantum hâlinde bulunamamasından kaynaklanan ve beyaz cüceleri çöküşe karşı destekleyen basınçtır.

Nötronların fermiyonik doğasından ve dışarlama ilkesinden kaynaklanan, nötron yıldızlarını destekleyen basınçtır.

İki özdeş fermiyonun aynı kuantum hâlinde bulunamayacağını söyleyen kuantum ilkesidir.

Pauli dışarlama ilkesine uyan elektron, proton ve nötron gibi parçacıklardır.

Bir gazın sıcaklığından ve parçacık hareketlerinden kaynaklanan basınçtır.

Büyük kütleli yıldızların yaşamlarının sonunda gerçekleşen çok enerjik patlamadır.

Nötron yıldızlarının birleşmesiyle oluşan ve ağır elementler üretebilen enerjik astrofiziksel olaydır.

İvmelenen büyük kütlelerin uzay-zamanda oluşturduğu ve ışık hızına yakın yayılan dalgalanmadır.

Kütle çekim dalgalarını doğrudan tespit etmek için kullanılan lazer girişimölçer gözlemevidir.

Evren yaklaşık 380 bin yaşındayken serbest kalan ve erken evrenin izlerini taşıyan elektromanyetik ışıma kalıntısıdır.

Erken evren plazmasındaki basınç ve yoğunluk dalgalarının kozmik ölçekte bıraktığı izlerdir.

Işıkla normal madde gibi etkileşmeyen, ancak kütle çekim etkileriyle varlığı çıkarılan madde türüdür.

Evrenin büyük ölçekli genişlemesini etkileyen ve doğası büyük ölçüde bilinmeyen enerji bileşenidir.

Karanlık enerjiyi açıklamak için kullanılan ve uzayın enerji yoğunluğuyla ilişkili terimdir.

Büyük ölçekte her yerde aynı özelliklere sahip olduğu varsayılan evren modelidir.

Büyük ölçekte her yönde aynı görünen evren modelidir.

Uzay-zamanın iki bölgesi arasında kısa geçiş sağlayabilecek teorik genel görelilik çözümüdür.

Teorik olarak içine hiçbir şeyin giremediği ve dışarı madde veya enerji fırlattığı düşünülen kara delik benzeri çözümdür.

Olay ufku tarafından gizlenmeyen ve dışarıdan görülebileceği varsayılan tekilliktir.

Fiziksel süreçlerin çıplak tekillik oluşumunu engellediğini öne süren varsayımdır.

Parçacıkların içsel açısal momentumu olarak tanımlanan kuantum özelliktir.

Parçacığın spiniyle yörüngesel hareketi arasındaki rölativistik kökenli etkileşimdir.

Işık hızına yakın hareketlerde veya güçlü alanlarda özel ya da genel görelilikten kaynaklanan fiziksel düzeltmelerdir.

Elektronların atomlardan ayrıldığı iyonlaşmış madde hâlidir.

Yüksek enerjili elektromanyetik radyasyon türüdür.

Elektromanyetik spektrumun en yüksek enerjili fotonlarından oluşan radyasyon türüdür.

Elektromanyetik spektrumun düşük enerjili, uzun dalga boylu radyasyon türüdür.

Dönme eksenini koruma eğiliminden yararlanarak yönelim değişimlerini ölçen araçtır.

Dünya'nın uzay-zamanı sürükleme etkisini ölçmek için yapılan deneydir.

M87 galaksisinin merkezinde bulunan milyarlarca Güneş kütleli süper kütleli kara deliktir.

Gökyüzündeki en parlak yıldızlardan biri olan ve Sirius B ile ikili sistem oluşturan yıldızdır.

Sirius A'nın yoldaşı olan ve beyaz cüce doğasıyla yoğun yıldız kalıntılarına örnek oluşturan yıldızdır.

ODTÜ Fizik Bölümü profesörü olarak kara delikler, kütle çekimi, kuantum alan teorisi ve gravitasyon üzerine açıklamalar yapıyor.

Evrim Ağacı adına yayını sunuyor ve sorular yöneltiyor.

Video açıklamasında videografi ve post-prodüksiyon kredisiyle anılıyor.

Kütle çekimi, mutlak zaman ve uzay, kalkülüs, Opticks kitabı ve ışığın parçacık modeli bağlamında anılıyor.

Genel görelilik, Einstein denklemleri, uzay-zaman eğriliği ve kara delik çözümlerine başlangıç oluşturan teori bağlamında anılıyor.

Kütlenin uzay-zamana nasıl büküleceğini, uzay-zamanın da kütleye nasıl hareket edeceğini söylediğini ifade eden sözüyle anılıyor.

Mars verilerini kullanarak gezegen hareketleri ve Güneş'e uzaklık-hız ilişkisi bağlamında anılıyor.

Mars gözlem verilerinin sahibi olarak Kepler'in çalışmaları bağlamında anılıyor.

Kepler'in Mars verilerine fizik sokmasını eleştiren kişi olarak anılıyor.

Newtoncu kütle çekimiyle ışığın kaçamayacağı kara yıldız fikrini hesaplayan kişi olarak anılıyor.

Kara yıldız hesaplarını bağımsız olarak yapan ve kitabında yayımlayan kişi olarak anılıyor.

Laplace'ın kitabını hediye ettiği kişi olarak anılıyor.

Işığın dalga olduğunu deneylerle gösteren kişi olarak anılıyor.

Sirius A'nın hareketindeki anormallikten Sirius B'nin varlığını çıkaran kişi olarak anılıyor.

Öğrencisi Snyder ile birlikte genel görelilikte yıldız çöküşünü anlatan makalesiyle anılıyor.

Oppenheimer ile birlikte sürekli kütle çekimsel çöküş makalesinin yazarı olarak anılıyor.

Oppenheimer-Snyder makalesinin yayımlandığı 1 Eylül 1939'da Polonya'nın işgali ve İkinci Dünya Savaşı bağlamında anılıyor.

Einstein denklemlerinin dönmeyen kara delik çözümünü savaş sırasında bulan kişi olarak anılıyor.

Dönen kara delik çözümünü bulan genç matematikçi olarak anılıyor.

Kerr'in bulduğu çözümün önemini fark edip alkışlayan Yunan genel görelilikçi olarak anılıyor.

Kerr denkleminin evrendeki kara delikleri açıklamasından etkilenmesiyle anılıyor.

Newton'un hareket anlayışının tarihsel öncülü olarak anılıyor.