Dr. Umut Yıldız - NASA, Astrofizik ve Mars'a Yolculuk

Gök cisimlerini ve evreni fizik yasalarıyla inceleyen bilim dalıdır.

Mars'a robotik veya insanlı görevler göndermeyi, inişi ve orada yaşamı planlayan çalışmalar bütünüdür.

Söyleşide NASA'nın 2035 civarında Mars'a ilk insanı indirme hedefi olarak anılan plandır.

SpaceX'in Mars'a insan göndermeyi daha hızlı ve mühendislik odaklı gerçekleştirme hedefidir.

Havacılık ve uzay araçlarının tasarımını, üretimini ve işletimini kapsayan mühendislik alanıdır.

NASA'nın insan ve yük taşıyan uzay mekiği programıdır ve kapanışı özel roket şirketlerinin önünü açmıştır.

Bilimsel veya resmi görev dışında ücret ödeyen sivillerin uzaya götürülmesini hedefleyen ticari faaliyettir.

Ticari uzay uçuşu tarihinde anılan erken dönem özel uzay aracıdır.

Virgin Galactic'in birden fazla yolcuyu uzay sınırına taşımayı hedefleyen turistik uzay aracıdır.

Rokete eklenen her ağırlığın daha fazla yakıt gerektirmesi ve yakıtın da toplam ağırlığı artırması problemidir.

Mars'a özel girişimle insan göndermeyi hedefleyen fakat ciddi finansman sorunları yaşayan projedir.

Dünya yörüngesinde bulunan ve mikrogravite ortamında bilimsel deneyler yapılan modüler uzay laboratuvarıdır.

Uzay istasyonundaki gibi serbest düşüş nedeniyle ağırlıksızlık hissinin oluştuğu mikrogravite koşuludur.

Yerçekimi etkisinin çok düşük hissedildiği ve canlılar ile fiziksel süreçlerin farklı davrandığı ortamdır.

Bitkilerin geleneksel toprak yerine kontrollü besin ve su ortamlarıyla yetiştirilmesidir.

Söyleşide mikrogravite ortamında yapılabildiği belirtilen biyomedikal araştırmalardır.

İki yörünge arasında yakıt açısından verimli geçiş sağlayan eliptik transfer yörüngesidir.

Bir uzay aracının hedef gezegene verimli şekilde ulaşabilmesi için uygun gezegen konumlarının oluştuğu zaman aralığıdır.

Bir cismin başka bir gök cisminin çekimi altında izlediği düzenli yoldur.

Uzay aracının yönünü, hızını veya yörüngesini değiştirmek için kullandığı yakıttır.

Güneş'ten gelen ve uzay yolculuğunda astronotlar için tehlike oluşturabilen yüksek enerjili parçacık ve ışınımdır.

Uzaydan gelen yüksek enerjili parçacıklardır ve uzun süreli görevlerde biyolojik hasar riski yaratır.

Dünya'nın manyetik alanı tarafından tutulan yüksek enerjili parçacık bölgeleridir ve Dünya çevresinde doğal koruma sağlar.

Astronotları ve elektronik sistemleri zararlı radyasyondan korumak için kullanılan fiziksel koruma katmanlarıdır.

Mars yolculuğundaki kapsül gibi insanların uzun süre dış dünyadan ayrılmış ve sınırlı alanda yaşadığı ortamdır.

Uzay görevinden dönen astronotların Dünya yerçekimine ve normal fiziksel koşullara yeniden uyum sürecidir.

Avrupa Uzay Ajansı'nın Mars yörüngesine giren Trace Gas Orbiter görevidir.

Avrupa Uzay Ajansı'nın Mars'a iniş sırasında başarısız olup çakıldığı belirtilen iniş modülüdür.

NASA'nın Jet Propulsion Laboratory adlı merkezi olup özellikle robotik gezegen görevleriyle anılır.

Mars yüzeyinde bilimsel araştırmalar yapan NASA gezgin robotudur.

Malzemeyi katman katman işleyerek nesne veya yapı üretebilen eklemeli üretim aracıdır.

Robotların belirli görevleri insan müdahalesi olmadan veya sınırlı müdahaleyle yapmasını sağlayan sistemlerdir.

Yaşam arayışında kritik kabul edilen ve Mars haberlerinde ayrı bir bulgu olarak vurgulanan su halidir.

Mars'ın kutup bölgelerinde bulunduğu belirtilen donmuş su veya buz kaynaklarıdır.

İnsanların uzayda nefes almasını, su ve gıda kullanmasını, basınç ve sıcaklık içinde yaşamasını sağlayan sistemlerdir.

İnsan solunumu için gerekli gazdır fakat saf halde uzun süre verilmesi hücrelere zarar verebilir.

Dünya havasının büyük kısmını oluşturan ve solunabilir karışımda seyreltici rol oynayan gazdır.

Mars atmosferinde baskın olan ve oksijen üretimi için kaynak olarak düşünülen bileşiktir.

Suyun kimyasal formülüdür ve hem hidrojen hem oksijen içerir.

Mars toprağına kırmızı rengini veren ve yüzeyde yaygın olduğu belirtilen bileşiktir.

Demir oksit ve toksik bileşenler içerdiği belirtilen, doğrudan tarım için uygun olmayan Mars yüzey malzemesidir.

Dünya'da organik madde, mikroorganizma ve canlılık içeren verimli topraktır.

Dünya toprağındaki canlılık döngüsüne katkı sağlayan ve Mars'ta henüz bulunmadığı belirtilen mikroorganizmadır.

Kullanılmış suyun tekrar kullanılabilir veya içilebilir hale getirilmesi sürecidir.

Atmosferin ısıyı tutarak yüzeyi ısıtmasıdır ve Venüs'te aşırı sıcaklığa yol açtığı anlatılır.

Atmosferin yüzeye ve insan vücuduna uyguladığı basınçtır ve Mars'ta çok düşüktür.

Mars gibi zorlu ortamlarda insanların yaşayabilmesi için tasarlanan korumalı yaşam alanıdır.

Yer altında oluşan doğal tünel benzeri yapılar olup Mars'ta korunaklı yerleşim alanı olarak düşünülür.

Dünya'dan çok uzak uzay araçlarıyla haberleşmeyi ve frekans koordinasyonunu kapsayan alandır.

Uzay araçlarının iletişim kurarken karışıklık yaşamaması için belirli radyo frekanslarının görevlere atanmasıdır.

Birden fazla görevin aynı veya çakışan frekansları kullanması nedeniyle iletişimin bozulmasıdır.

Söyleşide Dünya'ya 2 milyon kilometreden daha uzak görevler için kullanılan tanımdır.

Gök cisimlerinden veri toplamak için kullanılan ve proje önerileriyle gözlem zamanı alınabilen araçtır.

Bir ülkenin uzay çalışmalarında hedeflerini, önceliklerini, bütçesini ve kurumlarını belirleyen stratejidir.

Bir ülkenin uzay çalışmalarını planlayan, fonlayan ve koordine eden resmi kurumdur.

Haberleşme hizmetleri için Dünya yörüngesinde kullanılan uydudur.

Asteroidlerden değerli maden veya kaynak çıkarma fikrini ve bunun ekonomik-politik altyapısını kapsayan alandır.

Uzay araçlarında enerji, elektronik devre, haberleşme ve kontrol sistemleri için gerekli mühendislik alanıdır.

Endüstriyel otomasyon sistemlerinde kullanılan programlanabilir lojik kontrol cihazıdır.

Makinelerin öğrenme, karar verme ve karmaşık görevleri yerine getirme yeteneklerini geliştiren bilgisayar bilimi alanıdır.

Uzaktan kumanda edilen veya otonom çalışabilen insansız hava aracıdır.

Güneş gibi doğal süreçlerle sürekli yenilenen kaynaklardan elde edilen enerjidir.

Güneş ışınımından elektrik veya ısı üretmeye dayanan yenilenebilir enerji türüdür.

Çekim alanı ışığın bile kaçamayacağı kadar güçlü olan yoğun gök cismidir.

Kara deliklerle bağlantılı olarak evrende bir noktadan başka bir noktaya geçiş olabileceği yönündeki spekülatif düşüncedir.

Söyleşiyi yöneten kişi; Polonya'da yüksek lisans yaptığını, bilimtreni.com'u kurduğunu ve mühendislik, enerji, yazılım, yapay zeka gibi konularla ilgilendiğini anlatır.

Mars, NASA, astrofizik, derin uzay iletişimi, Türkiye'de uzay kültürü ve bilim kariyeri üzerine soruları yanıtlayan ana konuktur.

SpaceX'in Mars'a insan gönderme hedefi, risk alması, Tesla ve SpaceX'e yatırım yapması ve Mars'ta ölme hayali nedeniyle anılır.

Uzay turizmine giren ve SpaceShipOne sonrası SpaceShipTwo ile ticari yolcu taşımayı hedefleyen kişi olarak anılır.

Uluslararası Uzay İstasyonu'nda su damlası ve uzayda ateş gibi deneyleri paylaştığı için örnek verilir.

İnsanlığın geleceği için başka gezegenlerde yer araması gerektiğini söylemesi nedeniyle anılır.

"Marslı" filmindeki patates yetiştirme sahnesi ve Mars toprağında tarım tartışması bağlamında anılır.

"How We'll Live on Mars" kitabının yazarı olarak kitap önerisi bağlamında anılır.

Bilim insanlarının rol model olması ve hayal ile çalışmanın ilişkisini anlatan söz bağlamında anılır.

Ailesinin beklentilerine rağmen Amerika'ya gidip elektriğin gelişimine katkı sağlayan kişi olarak anılır.

Adanalı mucit olarak, roketlerle uğraştığı ve NASA'da çalıştığı anlatılan örnek kişi olarak anılır.

Türkiye'deki teorik eğitimin iyi olduğunu fakat Amerika'daki laboratuvar imkânlarının Türkiye'ye taşınamayacağını söylemesi bağlamında anılır.

Türkiye'de imkânlara rağmen havacılıkla uğraşan tarihsel figür örneği olarak anılır.

Adı doğrudan söylenmeden "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir" sözü üzerinden bilim rehberliği bağlamında ima edilir.