Bu video, zaman yolculuğunun fiziksel temellerini ve popüler kültürde nasıl işlendiğini açıklıyor. Geleceğe yolculuk için relativistik ve kütleçekimsel zaman genişlemesi yöntemleri anlatılırken, geçmişe yolculuğun neden zor ve paradokslarla dolu olduğu bilimsel ve sinematik örneklerle ele alınıyor.
Bir kişinin veya nesnenin zaman içinde ileriye veya geriye hareket etmesi olayıdır. Günlük hayatta her an geleceğe doğru saniyede 1 saniye hızla zaman yolculuğu yapıyoruz, ancak hızını değiştirmek ve geçmişe gitmek çok daha karmaşıktır.
Görelilik Teorisi çerçevesinde, bir cismin hızı arttıkça onun için zamanın daha yavaş akması olayıdır. Bu sayede yüksek hızlarda hareket eden biri, diğerlerine göre geleceğe doğru daha hızlı yolculuk yapabilir.
Çok büyük kütleli bir cismin yakınında zamanın daha yavaş akması olayıdır. Örneğin, devasa bir karadeliğin yakınında geçirilen 1 yıl, Dünya'da çok daha uzun bir süreye eşdeğer olabilir.
Geçmişe gidip orada yapılan bir müdahalenin, örneğin dedenizi öldürmenin, sizin varlığınızı ortadan kaldırması sonucu ortaya çıkan paradokstur. Bu durum, nedensellik ve mantıksal tutarlılığı ihlal ettiği için geçmişe yolculuğun teorik olarak mümkün olmayabileceğini gösterir.
Geçmiş, bugün ve geleceğin önceden belirli olduğu ve geçmişe gidilip yapılan değişikliklerin, gelecekte aynı sonucu verecek şekilde olaylar zincirini değiştirdiği yaklaşım. Bu nedenle geçmiş değiştirilemez ve paradokslar oluşmaz.
Geçmişi değiştirmeye izin veren ve bu değişikliklerin bugünü de etkilediği zaman yolculuğu yaklaşımıdır. Bu tür yolculuklar Büyükbaba Paradoksu gibi paradokslara yol açabilir.
Paralel Evren Teorisi'ne dayanan, geçmişe yapılan müdahalelerin yeni paralel evrenler yarattığı ve tüm alternatif akışların gerçek olduğu yaklaşım. Bu sayede geçmişte yapılan değişiklikler ana zaman akışını değiştirmez.
Geçmişe yapılan müdahaleler sonucu zaman çizelgesi üzerinde fiziksel kökeni belli olmayan nesnelerin veya kişilerin oluşması durumu. Örneğin, bir nesnenin geçmişe gidip kendisine verilmesi ve böylece varlığının kendi kendine sağlanması.
Bir karakterin tekrar tekrar zamanın aynı noktasına döndüğü ve o döngüde sıkışıp kaldığı durumlar. Bu döngülerde karakter önceki deneyimlerini hatırlar ve zamanla döngüyü kırabilir.
Bir kişinin bedeninin değil, sadece zihninin zaman yolculuğu yapması durumu. Zihin genellikle sadece olan bitene tanıklık eder ve müdahale edemez, bu yüzden paradoks yaratmaz; ancak bazı örneklerde müdahale mümkündür.
Geleceği önceden görme yeteneği. Bazı filmlerde bu yetenek sayesinde gelecekte olacak olaylar önceden bilinmekte ve buna göre hareket edilmektedir.
Bir nesnenin zamanını tersine çevirerek, çevresindekiler için zaman ileri akarken, kendisi için zamanın geriye aktığı senaryolar. Bu tür senaryolarda neden-sonuç ilişkileri lokal olarak tersine dönebilir.
Kuantum mekaniğinde, her olası sonucun gerçekleştiği ve birbirinden bağımsız paralel evrenlerin var olduğu teoridir. Gerçek paralel evrenler birbirleriyle etkileşmezler.
Günlük hayatta da saniyede 1 saniye hızla geleceğe doğru zaman yolculuğu yapıyoruz; modern bilim ışık hızına yakın hızlarda veya büyük kütlelerin yakınında zamanın yavaşlamasıyla geleceğe yolculuğun mümkün olduğunu gösteriyor.
Geçmişe yolculuk yapmak için diğerlerinin zaman akışını negatif yönde çevirmek gerekir ki bu mümkün değildir ve nedensellik paradoksları nedeniyle teorik olarak da mümkün olmayabilir.
Bazı teorilere göre geçmiş zaten sabittir ve değiştirilemez (Novikov İç Tutarlılığı); değişiklik yapmaya çalışmak paradokslara yol açar.
Gerçekte paralel evrenler birbirleriyle etkileşmez; ancak bazı bilimkurgu filmleri bu evrenlerin etkileşimini konu alır.
Zaman yolculuğu bazen sadece zihnin geçmişe veya geleceğe gitmesi şeklinde de işlenir; bu tür senaryolarda paradokslar genellikle oluşmaz.
Geleceğe yolculuk bilimsel olarak mümkündür ve iki temel yöntemi vardır; ancak geçmişe yolculuk teorik ve pratik olarak çok zordur ve muhtemelen mümkün değildir.
Yüksek hızda hareket etmek veya çok büyük kütleli cisimlerin yakınında bulunmak suretiyle zamanın yavaşlaması sağlanabilir ve böylece geleceğe gidilebilir.
Çünkü geçmişe gitmek için diğerlerinin zaman akışını negatif yönde çevirmek gerekir ki bu mümkün değildir ve Büyükbaba Paradoksu gibi nedensellik sorunları ortaya çıkar.
Geçmiş, bugün ve geleceğin önceden belirli olduğu ve geçmişe yapılan müdahalelerin geleceği değiştirmediği zaman yolculuğu yaklaşımıdır.
Geçmişin değiştirilebildiği ve bu değişikliklerin bugünü etkilediği zaman yolculuğu yaklaşımıdır, ancak paradokslara yol açabilir.
Geçmişe yapılan müdahalelerin yeni paralel evrenler yarattığı ve bu evrenlerin birbirinden bağımsız olduğu zaman yolculuğu yaklaşımıdır.
Zaman yolculuğu sonucu, var oluş kaynağı belli olmayan nesnelerin veya kişilerin ortaya çıkmasıdır; örneğin bir nesnenin geçmişe gidip kendisine verilmesi.
Bir karakterin aynı zamanı tekrar tekrar yaşaması ve bu döngüde sıkışıp kalmasıdır; örneğin Groundhog Day filmindeki durum.
Karakterler ve nesneler için zaman akışı tersine çevrilir, böylece entropi tersine işler ve zaman ileri ve geri akan kişiler etkileşebilir.
Bedenin değil, sadece zihnin geçmişe veya geleceğe yolculuk yapmasıdır; genellikle paradoks yaratmaz ama bazı filmlerde müdahale edilebilir.
Character in Interstellar who experiences time dilation and attempts to send messages to his past.
Character in 'Geleceğe Yolculuk' (Back to the Future) who travels to 1955 and affects his parents' meeting.
Referenced in relation to time travel and Novikov self-consistency principle.
Character in Harry Potter involved in time travel to save Sirius Black.
Character in Harry Potter saved through time travel.
Character in Avengers: Endgame who experiences time travel effects.
Character in Avengers: Endgame involved in time travel tests.
Character in Star Trek who travels to 2233 and creates a parallel universe.
Character in Star Trek who travels to 2233 and creates a parallel universe.
Doctor Strange who traps Dormammu in a time loop.
Villain in Doctor Strange trapped in a time loop.
Character in Lost who experiences mental time travel.
Character in X-Men: Days of Future Past whose consciousness travels to the past.
Intersex character in Predestination involved in a bootstrap paradox.
Male identity of Jane after gender transition in Predestination.
Character in Star Wars Episode 3 who foresees Padme's death.
Character in Star Wars Episode 3 whose future death is foreseen.
Character in Turkish film AROG who time travels to the past.
Character in AROG who deciphers Arif's time travel year.
Character in Groundhog Day who relives the same day repeatedly.
Ama kuşkusuz akıllıca yazılmış senaryolar ve çekilen filmler bize geleceği anlatmaya devam edecek. Eğer bu videoyu beğendiyseniz, geçmiş, şimdi ve geleceğin aynı şey olduğunu iddia eden Blok Evren Teorisini anlattığım bu videomuzu da izlemeyi unutmayın. Bir sonraki videoda görüşmek üzere, hoşçakalın.
Ama bunu yaparken, bu paradoks ve anomalileri bizlere kanlı canlı göstermeyi de başardı. İşte ben de bugün sizlerle özellikle de Hollywood'da işlenen farklı zaman yolculuğu tiplerini ve bunlardan doğan paradoksları anlatacağım, çünkü bu konular sadece bilimkurguda değil, fizik felsefesinde de karşımıza çıkıyor ve modern teorilerimize yön veriyor. Hem, bunu yaparken size bol bol film de önermiş olacağım - ama şimdiden uyarayım: Bunların çoğu eski filmler olsa da, bazılarında mecbur spoiler vermek zorunda kalacağım.
Ama kuşkusuz akıllıca yazılmış senaryolar ve çekilen filmler bize geleceği anlatmaya devam edecek. Belki bir gün gerçek olur umuduyla... Eğer bu videoyu beğendiyseniz, geçmiş, şimdi ve geleceğin aynı şey olduğunu iddia eden Blok Evren Teorisini anlattığım bu videomuzu da izlemeyi unutmayın. Bir sonraki videoda görüşmek üzere, hoşçakalın.
Ama eğer siz doğmadıysanız, geçmişe gidip dedenizi öldüren kimdi? Neyse, zaman yolculuğu paradoksları bir başka videonun konusu; bu tür bilim videoları hoşunuza gidiyorsa, abone olup bildirim tuşuna basmayı unutmayın! İşte böyle...
