- Dinozor
Bugün "dinozor" olarak bildiğimiz sürüngenler; ilk olarak 230 milyon yıl önce, sürüngenlerin bir alt kolu olarak evrimleşmişler ve günümüzden yaklaşık 66 milyon yıl öncesine kadar, yani kabaca 160 milyon yıl boyunca Dünya'ya hükmetmiş devasa ve muhteşem canlılardır.
- Sürüngen
Dinozorların ait olduğu geniş omurgalı grup; metinde dinozorlar, 'sürüngenlerin bir alt kolu' olarak tanımlanmıştır (yani dinozorlar sürüngen grubunun bir dalıdır).
- Hominin (insansılar)
İnsan soyuna yakın olan grubu tanımlayan terim; örnekte Homo habilis veya Australopithecus gibi, 'insansılar' yani homininler olarak anılmıştır ve bunların dinozorların hüküm sürdüğü dönemlerin çok daha yakınında ortaya çıktığı vurgulanmıştır.
- Primat
İri beyinli memeli grubu; metinde 55 milyon yıl öncesinde Dünya'da 'primat' denen iri beyinli memelilerden tek bir tane bile bulunmadığı belirtilerek tanımlanmıştır.
- Asteroid Kuşağı
Mars ile Jüpiter arasında, bizden yaklaşık 375 milyon kilometre uzaklıkta bulunan ve irili ufaklı birçok kaya parçasına ev sahipliği yapan bölge; burada on milyonlarca nesne vardır ve bunların bir kısmı 1 kilometreden büyüktür.
- Asteroid / Göktaşı
Asteroid Kuşağı'ndan ayrılan kaya parçaları; metinde dinozorların sonunu getiren cismin en az 10, ihtimal 15 kilometre çapa sahip bir kaya parçası olduğu, Güneş ışığını yansıtarak parlak göründüğü, atmosferimize girince küçük göktaşlarının %90-95'inin ısıya dönüşerek buharlaştığı ama çok büyük olanların atmosferde kütlesinden neredeyse bir şey kaybetmeden yere ulaşabildikleri şeklinde açıklanmıştır.
- Ceres
Asteroid Kuşağı'ndaki en büyük cisimlerden biri; metinde yaklaşık 940 kilometre çapa sahip bir cisim olarak örnek verilmiş ve kıyaslamada kullanılmıştır.
- Yörünge
Bir cismin Güneş etrafındaki izlediği yol; metinde Asteroid Kuşağı'ndaki cisimlerin farklı eliptik yörüngelere sahip oldukları ve Jüpiter/Satürn gibi gezegenlerin kırılgan dengeyi bozarak bazı asteroidlerin yörüngesinin sapmasına neden olabileceği şeklinde açıklanmıştır.
- Gaz devleri (Jüpiter, Satürn)
Jüpiter ve Satürn gibi çok büyük kütleli gezegenler; metinde bu gezegenlerin kütleçekimlerinin Asteroid Kuşağı'ndaki cisimlerin yörüngelerini zaman zaman etkileyerek bazı cisimleri yörüngeden çıkarabileceği, böyle bir dürtmenin 66 milyon yıl önceki olaya büyük olasılıkla neden olduğu açıklanmıştır.
- Yarkovsky Etkisi
Asteroidlerin Güneş'e dönük olan yüzlerinin ısınıp diğer taraflarının soğumasından kaynaklanan etki; metinde bunun da zaman içinde asteroid yörüngelerini değiştirebilecek faktörlerden biri olduğu belirtilmiştir.
- Momentum
Metinde 'hareketin ihtişam miktarı' olarak tanımlanan kavram; açık formülüyle Momentum = kütle çarpı hız. Yani bir cismin etkisi sadece büyüklüğüne değil aynı zamanda hızına da bağlıdır.
- Atmosfere giriş ve yanma
Göktaşlarının Dünya atmosferine girince maruz kaldığı süreç; metinde küçük göktaşlarının atmosferde ısıya dönüşerek %90-95 oranında buharlaştığı, fakat 10–15 kilometre gibi çok büyük bir asteroidin atmosferimizin kalınlığına kıyaslanabilecek kadar büyük olduğu için yanma nedeniyle kütlesinden neredeyse hiçbir şey kaybetmeden yüzeye ulaşabildiği açıklanmıştır.
- Chicxulub Krateri
Asteroidin bugünkü Meksika'nın güneydoğusunda, Yucatan Yarımadası'na düşmesiyle açıldığı tespit edilen ~180 kilometre çapındaki çukur/krater; kenarında günümüzde 'cenotes' adı verilen obrukların kusursuz bir halka boyunca uzandığı belirtilmiştir.
- Cenote (obruk)
Chicxulub kraterinin sınırları boyunca bulunan ve krater kenarı boyunca kusursuz bir halka oluşturan göçük/obruklar; metinde bu halkadaki obruklar kraterin varlığını gösteren gözlemlerdendir.
- İridyum
Dünya'da çok az bulunan ama asteroidlerde çok bol bulunan bir metal; metinde 66 milyon yıl öncesine tarihlenen çökelti katmanlarında iridyumca zengin bir tabaka bulunmasının bu çarpmanın zamanını ve yerini doğruladığı açıklanmıştır.
- Ufacık cam kürecikleri (mikrotektitler / cam kürecikler)
Çarpma sırasında oluşan kaya buharının yüksek sıcaklık ve basınç altında oluşturduğu çok küçük cam tanecikleri; metinde bu küçük cam küreciklerin çarpma sırasında oluşan kaya buharının kimyasal kanıtı olduğu belirtilmiştir.
- Kütleçekim anomalisi
Çarpmanın olduğu bölgedeki kütle yığılımı nedeniyle ölçülen düzensellik; metinde Chicxulub bölgesinde çembersel bir kütleçekim anomalisi görüldüğü ve bunun çarpmanın bir kanıtı olduğu belirtilmiştir.
- Krater oluşumunun çemberselliği
Yüksek hızlarda meydana gelen göktaşı çarpışmalarında kraterlerin neden kusursuz çemberler şeklinde olduğuna dair açıklama; metinde çarpışma enerjisinin açıdan kaynaklı deformasyonları baskılayarak patlama mekanizmalarının krater oluşumunu domine etmesi nedeniyle, farklı açılardan gelen cisimlere rağmen kraterlerin çember şeklinde oluştuğu belirtilmiştir.
- Sismik dalgalar (depremler)
Çarpmanın yarattığı şiddetli sarsıntılar; metinde bu çalkalanmanın yarattığı sismik şokların ses hızında etrafa yayıldığı, Dünya'nın içinden geçip antipodda bile büyüklükleri 8-9'u aşan depremlere neden olduğu ve çarpma noktasında hesaplanan depremlerin 11-12 büyüklük aralığında olduğu şeklinde anlatılmıştır.
- Richter Ölçeği
Depremlerin büyüklüğünü tanımlamak için kullanılan ölçek; metinde Richter Ölçeği'nin normalde 10 civarına kadar anlamlı olduğu, çünkü 10'dan daha büyük bir deprem için kırılması gereken fay hattının Dünya çevresinden daha uzun olması gerektiği, ancak dış etmenlerle tetiklenen dev göktaşı çarpışmaları gibi olayların 10'un üzerinde sarsıntılara neden olabildiği açıklanmıştır.
- Antipod
Coğrafi olarak tam zıt nokta; metinde sismik dalgaların çarpma noktasının antipodunda bile büyük depremler oluşturduğu açıklanmıştır.
- Tsunami / Megatsunami
Okyanusun çarpma nedeniyle çalkalanıp zıplamasıyla oluşan dev dalgalar; metinde çarpma sonucu oluşan dalgaların boyunun 1 kilometreyi bulduğu, bu tip dev dalgalara 'megatsunami' denilebileceği ve örnek olarak Interstellar'da gösterilen dalgaların 1.5 kilometre olduğu kıyaslaması verilmiştir.
- Fotosentez
Güneş ışığına bağlı olarak bitkiler ve alglerin kendi besinlerini üretme süreci; metinde Güneş ışınlarının atmosferi kapatan parçacıklar nedeniyle engellenmesi durumunda fotosentezin sona ereceği ve bunun bitkiler, algler, otoburlar ve dolayısıyla etoburlar için zincirleme çöküş anlamına geleceği açıklanmıştır.
- Sülfür dioksit → Sülfür trioksit → Sülfürik asit
Çarpma ve volkanik faaliyetlerle atmosfere yayılan sülfür dioksitin oksijenle birleşip sülfür trioksite, sonrasında su buharıyla birleşip sülfürik asit oluşturması zinciri; metinde bunun sonucu olarak yağmurun pH değerinin 7'den 5.5 civarına düşebileceği ve okyanusun asitlenmesi ile denizde yaşayan canlıların zarar göreceği anlatılmıştır.
- Asit yağmuru
Atmosferde oluşan asitlerin yağışla yere inmesi; metinde sülfürik asit içeren asit yağmurlarının okyanusu asitleştirerek su yüzeyindeki canlıları ve sığ sularda yaşayan mercanları öldürdüğü ve planktonları da etkileyeceği belirtilmiştir.
- Plankton
Okyanusların üst kademelerinde bulunan, fotosentez yapan küçük organizmalar; metinde atmosferin kararmasıyla planktonların %90'ının yok olacağı ve bunun atmosferik oksijen üretimi ile okyanus besin zinciri üzerinde yıkıcı etkileri olacağı vurgulanmıştır.
- Volkan / Süpervolkan
Yer kabuğunun altından gelen magmanın yüzeye çıkmasını sağlayan yapı; metinde çarpmanın tetiklediği volkanik faaliyetlerin atmosfere büyük miktarda is ve toz yaydığı, süpervolkanlardan püsküren malzemenin de atmosferi kapatmaya yardımcı olduğu belirtilmiştir.
- Silikat (granit) tozu
Çarpma sırasında fırlayan granit parçalarının oluşturduğu, çoğunluğu silikat olan toz parçacıkları; metinde bu yansıtıcı parçacıkların atmosferi kapatan diğer gazlarla birleşerek 600 küsür gün boyunca Güneş ışınlarının geçişini engellediği ve böylece küresel kararmaya yol açtığı açıklanmıştır.
- Hibernasyon (kış uykusu)
Hayvanların zor dönemleri atlatmak için metabolizmalarını düşürerek uzun süreli uykuya yatma yeteneği; metinde kış uykusuna yatabilen hayvanların zor dönemleri kısmen de olsa hibernasyon sayesinde atlattıkları belirtilmiştir.
- Metabolik oran
Bir canlının enerji harcama düzeyi; metinde en düşük metabolik orana sahip bireylerin hayatta kaldıkları, bunun sonucunda daha düşük ışık ve oksijen şartlarına adapte olan nesillerin evrimleştiği açıklanmıştır.
- Mantarlar
Bitkilerle hayvanlar arasındaki, çürüyen organik maddeleri yiyen organizmalar; metinde milyarlarca leşten faydalanarak çarpışma sonrasında rahatça çoğaldıkları ve Dünya'ya yayıldıkları belirtildi.
- Sıcakkanlı memeliler
Vücut ısısını içsel olarak düzenleyebilen küçük memeli grubu; metinde bunların küçük bedenleri, geniş besin yelpazeleri ve yer altında açtıkları deliklerle yıkımın direkt etkilerinden korunabildikleri ve dinozorların yokluğunda hızlıca çeşitlenip dünyayı doldurmaya başladıkları açıklanmıştır.
- Darwinius masillae (örnek evrimsel atıf)
Metinde verilen örnek: dinozorların yok oluşundan sonra memeliler arasından ayrılan bir kemirgen grubunun, 19 milyon yıl sonra Darwinius masillae adı verilen lemurumsu bir hayvana evrimleşeceği ve bunun primatların erken örneklerinden biri olduğu şeklinde anlatılmıştır (metin buna tarihsel bir örnek olarak yer vermiştir).