- Nostalji
Sözcüğü oluşturan "Nostos" ve "algos" birleştiğinde "eve dönüş acısı" anlamına geliyor. Tarihsel olarak bir zamanlar hastalık veya patolojik bir durum olarak görülebilmiş; 17. yüzyılda askerlerde görülen yoğun yurt hasreti ve bunun fiziksel semptomlara dönüşmesi bağlamında incelenmiş. Modern olarak ise nostalji, sonuçta sadece "geçmişe duyulan melankolik bir hasret" olarak tanımlanmış; geçmişin olumlu yönlerini hatırlamaya eğilim ve geçmiş anılara duyulan duygusal özlemdir.
- İsviçre hastalığı
1600'lerde başka ülkelere göreve gönderilmiş İsviçreli paralı askerlerde ortaya çıkan; uykusuzluk, ritim bozukluğu, yorgunluk, hazımsızlık gibi belirtilerle seyreden ve bazı vakalarda askerlerin durup dururken ölmesine kadar giden durum için kullanılan ad. İlk başta savaş korkusundan kaynaklandığı sanılmış, daha sonra coğrafi yaygınlık ve şiddeti nedeniyle bu kaba tabirle anılmıştır.
- Nostalji sendromu
Tarihsel kayıtlarda nostaljiye bağlanan semptomların tümünü kapsayan kavram. Bu sınıfa eskiden melankoli, iştah eksikliği ve intihara eğilim gibi makul semptomların yanı sıra; beslenme yetersizliği, beyin iltihabı, ateş, kalp krizi, gerçek olmayan sesler duyma ve hayaletler görme gibi daha absürt semptomlar da dahil edilmişti. Bilim ilerledikçe bunların bir kısmı depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu gibi daha modern hastalıklara ayrıştırıldı ve nostalji tanımı daraltıldı.
- Sıla hasreti
Askerler veya gezginler gibi evinden uzak kalanlarda görülen nostaljinin bir versiyonu; evlerine, memleketlerine duyulan derin özlem şeklinde ortaya çıkan duygu.
- Johannes Hofer'un bulgusu
17. yüzyıl sonlarında tıp öğrencisi Johannes Hofer, dönemin vakalarını inceleyip nostaljinin mikrop gibi yeni keşfedilen bir "mikroorganizma" tarzı fiziksel etmen tarafından açıklanamayacağını, bunun tamamen psikolojik bir sorun olduğunu ve askerlerin semptomlarının nedeninin yurtlarına duydukları derin hasret olduğunu buldu; yani savaş nedeniyle uzak kaldıkları evlerine çekilen özlemin psikolojik sancılarının fiziksel semptomlara dönüşmesi söz konusuydu.
- Mikroorganizma tarzı fiziksel etmen (dönemin şüphesi)
O dönemde bazı hastalıkların açıklanmasında gündeme getirilen, yeni yeni keşfedilmekte olan fiziksel ajanlara/organizmalarına ilişkin varsayımsal neden. Johannes Hofer, nostaljiyi incelerken bu tarz fiziksel bir etmen bulamadığını, nostaljinin fiziksel bir mikroorganizmadan değil psikolojik bir durumdan kaynaklandığını ortaya koydu.
- Melankoli
Tarihsel nostalji anlatımlarında sayılan makul semptomlardan biri; hüzünlü, karamsar bir ruh hali olarak nostalji sendromunun içinde yer almış bir duygu durumudur. Modern tanımlamada nostalji "geçmişe duyulan melankolik bir hasret" olarak anılır.
- Depresyon
Nostaljiyle ilişkilendirilmiş bazı semptomların, bilim ilerledikçe yeniden sınıflandırıldığı daha modern ve iyi tanımlanmış hastalıklardan biri. Tarihsel kayıtlarda nostaljiye atfedilen bazı melankolik ve işlevselliği azaltan belirtilar günümüzde depresyon kapsamında değerlendirilir.
- Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)
Nostaljiyle ilişkilendirilen diğer bazı semptomların ayrıştırılarak bugün daha iyi anlaşılan bir teşhisle karşılanan bozukluk. Tarihsel olarak nostalji çatısı altında toplanmış bazı semptomlar, günümüzde travma sonrası stres bozukluğu kapsamında ele alınmaktadır.
- Nevrotiklik
Metinde geçen, kişilik özelliklerinden biri olarak hatırlama ve duygusal yanıtların düzeyini etkileyebilecek bir kişilik niteliği; nostaljinin geçmişteki olayları pozitif ya da negatif hatırlama eğilimini, kişideki nevrotiklik düzeyine göre değiştirebileceği belirtilir.
- Hafıza / Bellek kusurları
Metinde nostaljinin kökeninde yatan mekanizma olarak tanımlanan, beynimizin özellikle olumsuz olayları unutma ve geçmişi yanıltıcı bir şekilde daha pozitif hatırlama eğilimi. Güncel yaşamdaki negatif olayların çoğu zaman öğretici olmayan, kısa süreli rahatsızlıklar olduğu için beyin bu gereksiz negatiflikleri unutmakta iyidir; bu da geçmişe baktığımızda genellikle olumlu anıları hatırlamamıza ve geçmişin bugünden daha iyi olduğuna inanmanıza neden olur.
- Evrimsel faydalar / evrimsel dayanaklar
Nostaljinin evrimsel açıdan avantajlarının anlatıldığı açıklama: "geçmiş" denen şey denenmiş ve test edilmiş deneyimleri biriktirdiğimiz yer olduğundan, belirsizlikle yüzleştiğimiz zamanlarda geçmişe sığınmak kendimizi daha güvende ve kontrolde hissetmemizi sağlar. Bu, zor dönemlerde moral yükseltir, genel sağlık durumunu pekiştirir ve sosyal bağları kuvvetlendirir; bu nedenle nostalji evrimsel açıdan yararlı kabul edilebilir.
- Sosyal bileşen / aidiyet
Nostaljinin çoğu zaman aile, arkadaş veya aidiyet hissi duyulan grupla paylaşılan deneyimlerden kaynaklandığı; bu yüzden nostalji kişiyi o kişi ve gruplara daha güçlü şekilde bağlıyor ve insan türü için hayati öneme sahip sosyal bağları güçlendiriyor.
- Nostaljinin politik manipülasyon aracı olarak kullanımı
Metinde anlatıldığı üzere nostalji, günümüzün polarize politik atmosferinde tarihi gerçekleri çarpıtmak veya kaybolmuş/idealleştirilmiş geçmiş dönemleri gerçekte olduğundan daha iyi gösterip o günlere dönme vaadiyle politik destek toplamak için kullanılabilen bir araçtır; ekonomik, politik veya sosyolojik sıkıntı dönemlerinde liderler veya partiler nostaljiyi kullanarak halkı kendi emelleri etrafında toplayabilirler.