Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Usain Bolt’un Adımlarının, Normal Bir İnsandan Farkı Ne?

Usain Bolt’un Adımlarının, Normal Bir İnsandan Farkı Ne?
8 dakika
10,327

Jamaikalı Usain Bolt, beyaz atleti ve siyah taytıyla 100 metre koşusunun son 50 metresine yaklaşırken yavaş çekimde ekranda belirdi. Her bir uzun adımı 274 santimetre uzunluğunda olan Bolt, öyle hızlı koşuyor ki vücudunun üst kısmı belli belirsiz bir biçimde yukarı ve aşağı hareket ediyor. Ayakları zemini hızlı bir biçimde yalayıp geçerken topukları yere değmiyor bile!

100 metre ve 200 metre dallarında dünya rekorunu elinde bulunduran Usain Bolt’un sağ bacağı, sol bacağından 1,27 santimetre daha kısa, bu yüzden asimetrik bir biçimde uzun adım atıyor. Bolt, eşit olmayan uzun adımlarına rağmen -ya da onların sayesinde- gelmiş geçmiş en hızlı kısa mesafe koşucusu. Öyle ki 100 ve 200 metre yarışlarında dünya rekorlarını elinde bulundurmakla kalmıyor, bu iki daldaki yarışlardan üç olimpiyat boyunca altın madalya kazanan tek atlet. Bolt’un eşi benzeri olmayan hızı, halen bilim adamları için tam olarak anlaşılamayan bir konu.

Tüm Reklamları Kapat

Haziran ayında, Southern Methodist Üniversitesi’nden, kısa mesafe koşusunun biyomekanikleri konusunda önde gelen uzmanlar, Bolt’un koşusu üzerine yaptıkları video analizinde beklenmedik bir şey buldular: Sağ bacağı, piste sol bacağından %13 daha fazla azami kuvvetle değiyor, ayrıca her adımında, sol bacağı sağ bacağından %14 daha fazla yerde kalıyordu. Sahip olduğumuz sınırlı bilgilerden hareketle, bu durum, eşit olmayan uzuvlarla atılan uzun adımların koşucuyu yavaşlatacağına dair genel kanının aksini gösteriyordu.

Bolt, son koşusu olacağını söylediği Londra Atletizm Şampiyonası’ndaki 100 metre ve 4x100 metre yarışlarına hazırlanırken, SMU ‘daki Locomotor Performance Laboratory’deki araştırma ekibi birçok soruyla baş başaydı. Bu sorulardan bazıları şunlardı: Uzun adımın “eşitliği” hızı etkiler miydi? En hızlı insan olan Bolt, bu düzensizliği optimum hale mi getirmişti? Gençliğinde daha dengeli adımlara sahipken, 100 metrede 9,58 saniyelik ve 200 metrede 19,19 saniyelik rekorları geçebilir miydi?

Tüm Reklamları Kapat

SMU laboratuvarının yöneticisi olan Peter Weyand, durumu “İşte milyon dolarlık soru bu.” şeklinde değerlendirdi.

Bir doktora araştırmacısı olan Andrew Udofa tarafından yönetilen SMU’nun Bolt hakkındaki araştırması henüz tamamlanmış değil ve asimetrik uzun adımların hız üzerindeki etkisi halen tam olarak anlaşılabilmiş değil. Çalışmadan elde edilen ilk bulgular, Almanya’nın Köln şehrinde biyomekanik üzerine yapılan uluslararası bir konferansta sunuldu. Weyand bu durum hakkında şöyle konuştu:

Bolt için dezavantaj yaratmaktan ziyade, eşit olmayan uzun adımın getirdiği sonuçlar aslında faydalı olabilir. Belki de Bolt, skolyozun etkilerini azaltmak maksadıyla zaman içinde bu ‘uzun adımlara’ alışmış olabilir. Otobiyografisine göre, sağlık durumu Bolt’un omurgasının sağa doğru eğrilmesine ve sağ bacağının diğer bacağından 1,27 cm daha kısa kalmasına sebep olmuş gibi gözüküyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Çoğu iyi kısa mesafe koşucuları nispeten eşit uzun adımlara sahipler. Fakat Bolt’un durumu bu genellemeyi altüst ediyor. Çalışmayı gerçekleştirirken ilk fikrimiz Bolt’un hızını optimize etmiş olabileceğiydi. Nitekim sahip olduğu asimetri buna işaret ediyor. Başka bir deyişle, asimetrik durumun düzelmesi onu hızlandırmayacak, aksine hızını düşürebilecektir. Eğer simetrik bir biçimde koşuyor olsaydı, bu onun için alışılmadık olurdu.

Bolt’un en hızlı yarışlarını araştırmış olan, Finlandiya’daki Jyvaskyla Üniversitesi’nden egzersiz fizyoloğu Antti Mero, SMU’nun elde ettiği bulguların ilgisini uyandırdığını ifade ediyor:

Genelde sağ ve sol bacak arasında ufak farklar olması olağandır. Bu farklar genellikle %1 ile %3 arasında olur. Fakat Bolt’un sahip olduğu bu fark biraz daha fazla gözüküyor. Bununla beraber Bolt kendisi için ideal uzun adımlara sahip. Eğer koçu, onun koşu stilini değiştirecek olursa, bu onun için iyi olmayacaktır.

Biraz işin arka planından bahsedelim: Jamaikalı erkek ve kadınlar, Karayiplerde 2,8 milyon kişi bulunmasına rağmen, 2017 yılından önceki üç olimpiyatta 100 metrede kazanılabilecek 18 madalyanın 11’ini elde ettiler. Jamaikalı atletlerin başarılarına dair teoriler, hızlı kasılan kas liflerinin oranlarını, ünlü gençlik yetiştirme sistemlerini, 1920’lere uzanan halk sağlık kampanyalarını kapsıyor.

En basit haliyle hız, adım uzunluğu ile adım sıklığının çarpımından elde edilen sonuçtur. 196 santimetre boyunda olmasına rağmen Bolt, neredeyse diğer kısa boylu kısa mesafekoşucuları kadar hızlı bir şekilde ileri atılarak, fişek gibi yarışa başlıyor ve 100 metreyi tamamlamak için sadece 41 uzun adıma ihtiyaç duyuyor. Diğer iyi koşucular ise 43, 45 ve hatta 48 adıma gereksinim duyuyorlar.

Hiçbir koşucu 100 metrenin tamamı boyunca hızlanamaz. Fakat Bolt, en hızlı haline 60 ila 70 metre arasında ulaştıktan sonra, hızını diğer koşuculardan daha etkin bir biçimde koruyup bitiş çizgisine yaklaşırken diğerlerinden daha az hız azaltıyor. Bir kısa mesafe koşusunun galibi, sonlara doğru en hızlı hızlanabilen değil, yavaşlamamayı başarabilendir.

Tüm Reklamları Kapat

Önceleri en hızlı koşucuların, bacaklarını yavaş koşuculara göre daha hızlı ileri atıp, yere basma ve kaldırma sırasında yeniden konumlandırarak en yüksek hıza ulaştıkları yaygın olarak kabul edilirdi. 2000 yılında yapılan bir araştırmada Harvard Üniversitesi’nden bir grupla çalışan Weyand, aslında iyi koşucuların bacaklarını havada gözle görülür bir biçimde daha seri olarak ileri atmadıklarını tespit etti. Bunun yerine vücut ağırlıklarını kullanıp daha kısa bir süre için yere diğerlerinden daha kuvvetli bir biçimde güç uygulayarak en yüksek hızı elde ediyorlardı.

Olimpik seviyedeki koşucular için, yere uyguladıkları azami kuvvet, kendi ağırlıklarının 5 katına eşit olabilir ki bu da onların bir sonraki uzun adımı için itici güç görevi görür. Bolt için konuşmak gerekirse, bu azami güç 450 kilogramın üzerinde!

Azami darbe kuvveti, yere temas ettikten sonraki 30 milisaniye içinde elde ediliyor. Bu an, ileri atılmak için en kritik anlardan biri. Zemine uygulanan daha az güç, havaya doğru daha az geri tepme anlamına geliyor. SMU laboratuvarında çalışan fizikçilerden Laurance Ryan bu kısacık süreye “galibiyet için gereken 30 milisaniye” diyor. Weyand da bu durumu şöyle açıklıyor:

O kısa süredeki performansınıza göre ya madalyayı kazanırsınız ya da tozu yutarsınız.

Vücut ağırlıklarının üç katı kuvvetle zemine değen ve bunu 42 kilometre boyunca yaklaşık 25.000 kere her adımda tekrar etmek zorunda olan maraton koşucularının aksine, kısa mesafe koşucularının 100 metreden sonraki dayanıklılık ve güç tasarrufu ile ilgileri yoktur. Maraton koşucuları, iki tekerlekli bir Prius (Ç.N: Toyota’nın doğa dostu oluşuyla ve az yakmasıyla ünlü bir hibrit araba modeli) arabanın iki ayaklı eş değeridirler. Kısa mesafe koşucuları ise en seri biçimde 0’dan 100’e çıkmaya çalışan yarış arabaları gibidirler. Kısa mesafede maksimum hızı ve gücü elde etmek için çaba sarf ederler.

Tüm Reklamları Kapat

SMU laboratuvarının 2014 yılında yaptığı iki çalışmadan elde ettiği sonuçlara göre, iyi kısa mesafe koşucuları, bacakları sanki yaylı bir bastonmuş gibi pasif bir şekilde yere inip sonrasında havaya doğru fırlamıyorlar. Bunun yerine, öndeki dizlerini kaldırıp ardından ayak bileklerini bükmeden ayaklarını yere basıyorlar. Temelde, yaptıkları şey yüksek bir hızla ilerleyip ani bir durmayla sonuçlanan yumruk atmaya benziyor. Fizikçi Ryan bu konuda şöyle diyor:

Tıpkı bir bilyeli rulmanın yere çarpması gibi.

Bolt gibi kısa mesafe koşucuları, yere tam ayak parmaklarının kökünün arkası değecek biçimde ve yer ile yaklaşık 6 derecelik bir açı oluşturacak şekilde inerler. Alt bacak, koşucunun sahip olduğu 16 G‘lik bir gücü absorbe ederek onu aniden yavaşlatır. Topukları yere sadece saniyenin %2‘si kadar süre boyunca değer ki bu da 2,5 santimetre gibi bir mesafeye denktir. Her uzun adımda yerde geçirilen süre saniyenin yaklaşık %9’u kadardır. Weyand şöyle diyor:

Tıpkı birer makine gibiler. İşleyişleri onlar kadar kusursuz.

SMU’daki araştırmacılar, 6 ay önce çalışmalarına başladıklarında Bolt’un bir bacağının diğerinden uzun olduğunu bilmiyorlardı. “İki kütleli model (two-mass model)” adını verdikleri, hareket bazlı yeni bir teknikle testlerini sürdüren ekip, bu sayede yere uygulanan gücü tespit edebiliyordu. Bu model, laboratuvarda özel olarak hazırlanmış koşu bantları yerine yarışların hızlı çekim kayıtlarını kullanmaktaydı. Baş araştırmacı olan Udofa, Bolt tarafından atılmış 20 adımı ve diğer 3 iyi 100 metre kısa mesafe koşucusunun adımlarını, 2011’de Monako’da düzenlenen bir yarışın kayıtlarını kullanarak inceledi.

Bolt sağ bacağıyla yere yaklaşık olarak 490 kilogramlık bir azami kuvvetle, sol bacağıyla ise 430 kilogramlık bir azami kuvvetle iniyordu. Bu durum, kısa olan sağ bacağının yere düşme süresinin biraz daha fazla olmasından kaynaklanıyordu. Artan düşüş süresi, söz konusu adım için daha yüksek hız anlamı taşıyordu. Weyand’ın bu konudaki yorumu şu şekilde:

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
The Lodger (Marie Belloc Lowndes)

The Lodger is a novel by English author Marie Adelaide Belloc Lowndes. The short story was first published in the January, 1911 edition of McClure’s Magazine, in 1911. Belloc Lowndes wrote a longer version of the story, which was published as a series in the Daily Telegraph in 1913 with the same name. Later that year, the novel was published in its entirety by Methuen Publishing.

The story is based on the Whitechapel murders of 1888, committed by Jack the Ripper. While some of the traits of the novel’s killer has been attributed to Forbes Winslow’s findings about the original murderer, Lowndes was also influenced by the Lambeth Poisoner’s physical appearance.

The book tells the story of Mr. and Mrs. Bunting, owners of a failing lodging in London, who see in Mr. Sleuth, their only guest in a long time, their chance to salvage their business. As new murders happen in the surrounding neighborhoods, the couple slowly begin to suspect their lodger might be the one responsible for them.

The Lodger is the first known novelization based on the Jack the Ripper story. The novel has been considered an example of how to write a psychological suspense due to its focus on the effects the serial killer has on the main cast of characters, instead of on the murders themselves. The novel was adapted multiple times to the cinema and radio, including Alfred Hitchcock’s first publicly available film, The Lodger: A Story of the London Fog.

Warning: Unlike most of the books in our store, this book is in English.
Uyarı: Agora Bilim Pazarı’ndaki diğer birçok kitabın aksine, bu kitap İngilizcedir.

Devamını Göster
₺80.00
The Lodger (Marie Belloc Lowndes)

Mantıken şöyle düşünürsünüz; iki bacak da mümkün olduğunca kuvvet vermelidir. Fakat biri aynı miktarda kuvvet sağlamıyor, daha fazla sağlasaydı Bolt daha hızlı koşardı. Fakat bu üstünkörü mantık, durumu tam olarak açıklığa kavuşturmuyor. Bolt’un uğradığı adaptasyon, her adımda sol ayağının az da olsa yerde daha uzun bir süre geçirmesine sebep oluyor, sol ayağı saniyenin ‰97’si kadar yerde kalırken, sağ ayağı saniyenin ‰85’i kadar yerde kalıyor. Bu durum, ona sol ayağının daha fazla kuvvetle yerden kalkabilmesi için biraz daha fazla zaman tanıyor.

ABD’nin önde gelen biyomekanik araştırmacılarından biri olan Ralph Mann, Bolt’un eşit olmayan uzun adımlarında, dörtnala gitmeye benzer bir durum tespit edilebildiğini söylüyor. Mann %13-%14’lük asimetri oranını şaşkınlık verici buluyor. ABD’de bulunan Track and Field organizasyonuyla yaptığı danışmanlık çalışmasında bu oran iyi koşucularda genellikle %0 ila %7 arasında tespit edilmişti. 1972 Münih Olimpiyatları’nda 400 m engelli yarışlarında gümüş madalya kazanmış olan Mann ayrıca şunları ekliyor:

Bu oran oldukça büyük, böyle büyük bir orana sahip olan kişide fiziksel bir anormallik, bir aksama bekliyorsunuz. Ancak bu durumda, ’zayıf bacağın’ güçlendirilmesiyle birlikte, Bolt’un önünde daha iyi bir performans göstermesini engelleyecek hiçbir neden göremiyorum.

Görünüşe göre SMU’nun yaptığı araştırmayı ilginç bulmayan tek bir kişi var. Usain Bolt’un temsilcisi olan Ricky Simms’in bir e-postada belirttiği üzere bu kişi Bolt’un ta kendisi:

O, böyle şeylerle bilimsel olarak ilgilenecek biri değil.

Üniversitede biyomekanik bölümünü bitirmiş bir İrlandalı olan Simms, araştırmanın aydınlatıcı olduğunu, Bolt’un sırt ve bacak sakatlıklarını belirterek, sağlıklı kalmak için düzenli tedaviye ihtiyacı olduğunu söyledi ve ekledi:

Monako’da 9,95 koşmadan önce, 2017’deki ilk iki yarışta 10 saniyenin altında koşamamıştı. Araştırmacıların hangi yarışı analiz ettiklerine ve o zaman hangi kasların veya eklemlerin gergin olduğuna göre farklı sonuçlar elde edileceğini düşünüyorum.

SMU’daki araştırmacılar, Bolt emekli olduktan kısa bir süre sonra, koşu bantları üzerinde direkt olarak testler yapabilmek için onu laboratuvarlarını ziyaret etmeye ikna edebileceklerini umuyorlar. Çalışmanın başında bulunan Udofa şöyle diyor:

İnsanlar bilim için bedenlerini bağışlıyorlar. O da performansını bağışlayabilir.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
5
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Bilim Budur! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/01/2023 16:44:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4553

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Abd
Mistisizm
Çiçek
Diş Gelişimi
İnternet
Ay Görevleri
Bilim İnsanı
Enfeksiyon
Onkoloji
Retrovirüs
Yumurtalık
Maske Takmak
Savunma
Psikoloji
Diş Hekimi
Yer
İklim Değişimi
Solunum
Işık Hızı
Yıldız
İnsanlar
Anksiyete
Çekirdek
İnsan Sağlığı
Gözlem
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
D. Millis, et al. Usain Bolt’un Adımlarının, Normal Bir İnsandan Farkı Ne?. (27 Kasım 2017). Alındığı Tarih: 27 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/4553
Millis, D., Açılan, E. A., Bakırcı, Ç. M. (2017, November 27). Usain Bolt’un Adımlarının, Normal Bir İnsandan Farkı Ne?. Evrim Ağacı. Retrieved January 27, 2023. from https://evrimagaci.org/s/4553
D. Millis, et al. “Usain Bolt’un Adımlarının, Normal Bir İnsandan Farkı Ne?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Emir Ali Açılan, Evrim Ağacı, 27 Nov. 2017, https://evrimagaci.org/s/4553.
Millis, Doug. Açılan, Emir Ali. Bakırcı, Çağrı Mert. “Usain Bolt’un Adımlarının, Normal Bir İnsandan Farkı Ne?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Emir Ali Açılan. Evrim Ağacı, November 27, 2017. https://evrimagaci.org/s/4553.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.