Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Uluslararası Uzay İstasyonu: Şu Anda Nerede, İstasyonun Tarihi ve Hakkındaki Gerçekler

Uluslararası Uzay İstasyonu: Şu Anda Nerede, İstasyonun Tarihi ve Hakkındaki Gerçekler ZME Science
ISS
9 dakika
42,259
  • Astronomi
  • Uzay Mühendisliği

Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS), insanlar tarafından uzayda inşa edilen en büyük ve en çok ulusu tek bir proje etrafında araya getiren yapı. Uluslararası Uzay İstasyonu'nun ana kısımları 1998 ve 2011 yılları arasında tamamlandı ama hala yeni görevler ve deneyler ile gelişmeye devam ediyor. Uluslararası Uzay İstasyonu, 2 Kasım 2000 tarihinden beri içinde sürekli olarak görevli insanlar bulundurmaya devam ediyor.

Kasım 2020 itibariyle Uluslararası Uzay İstasyonu, 18 farklı ülkeden 241 kişi tarafından ziyaret edildi.[1] Amerika 152, Rusya ise 48 kişiyle bu ülkelerin başını çekiyor (güncel liste). Astronotların uzay istasyonunda geçirdiği zaman ve araştırma süreleri, ülkelerin uzay ajansına yaptığı para ve kaynak katkılarına göre tahsis ediliyor. Uluslararası Uzay İstasyonu'na 15 farklı millet katkı sağlıyor. Finansmanın büyük bir kısmına katkıda bulunan NASA (Amerika Birleşik Devletleri), Roscosmos (Rusya) ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA), uzay istasyonunun ana ortaklarıdır; diğer ortaklar Japon Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı ile Kanada Uzay Ajansı'dır.[2], [3], [4], [5], [6]

Bu Reklamı Kapat

Yapılan antlaşmaya göre Uluslararası Uzay İstasyonu, 2024 yılına kadar çalışmalarına devam edecek; ama ortaklar bunu 2028 yılına kadar uzatmayı planlıyorlar. Uluslararası Uzay İstasyonu'nun geleceği için henüz net planlar yapılabilmiş değil. Gelecekte üretilecek yeni uzay istasyonlarına yer açmak için yörüngeden çıkartılabilir ya da başka bir amaçla tekrar kullanılabilir.

Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki mürettebatlara Houston ve Moskova'daki görev kontrol merkezleri ve Huntsville’deki bir yük kontrol merkezi destek sağlıyor. Japonya, Kanada ve Avrupa'daki diğer uluslararası görev kontrol merkezleri de ISS’yi destekliyor. ISS, Houston veya Moskova'daki görev kontrol merkezlerinden de direkt olarak kontrol edilebiliyor.

Bu Reklamı Kapat

Gökyüzünde Uzay İstasyonu Bulmak!

ISS, Dünya'nın üzerinde ortalama 400 kilometre yükseklikte uçarak yaklaşık 28.000 km/s hızla her 90 dakikada bir dünya etrafındaki turunu tamamlıyor. İstasyon, bir günde Dünya'dan Ay’a gidip gelmek için gerekli mesafeye eş değer yol kat ediyor.

Geceleri gökyüzünde hareket eden bir ışık olarak görülen ISS, parlaklığı ile tanınan Venüs ile rekabet edebilir. Ne zaman ve nereye bakılacağını bilen gökyüzü gözlemcileri tarafından teleskop kullanmadan Dünya'dan görülebilir. ISS’nin konumunu, ne zaman ve nerede tespit edeceğinizi öğrenmek için Avrupa Uzay Ajansı'nın bu uygulamasını kullanabilirsiniz.

Uluslararası Uzay İstasyonu Canlı Yayınını İzleyin!

Uluslararası Uzay İstasyonu (ya da kısa ismiyle ISS), Dünya'ya 24 saat canlı yayın yapmaktadır. Siz de canınız sıkıldığında ya da merak ettiğinizde ISS'in nerede olduğunu ve o anda Dünya'yı nasıl gördüklerini merak ediyorsanız, aşağıdan izleyebilirsiniz:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

NASA'nın kendi televizyonunu aşağıdan izleyebilirsiniz (kimi zaman ISS görüntülerini buraya da veriyorlar):

Eğer bu videolar çalışmazsa, en güncel yayınları buradan veya buradan takip edebilirsiniz.

Bazı Bilgiler ve Uyarılar

ISS canlı yayınında eğer siyah bir ekran görüyorsanız, ISS Dünya'nın karanlık tarafından geçiyor olabilir. Şehir ışıkları haricinde net görüntü göremeyebilirsiniz.

Eğer gri bir ekran görüyorsanız, ISS ile bağlantı kesilmiş olabilir. ISS ile durmaksızın bağlantı kurulamamaktadır.

Eğer ekranda bir yazılı uyarı görüyorsanız, muhtemelen kameralar arası geçiş yapılmaktadır. Sonra tekrar deneyiniz.

Bu Reklamı Kapat

Tavsiyelerimiz

Bizim en hoşumuza giden birkaç videodan söz edelim. Örneğin aşağıdaki yayın, NASA'nın SpaceX ile gerçekleştirdiği ortak projenin tam kaydı. Projede, SpaceX'in bir sonraki nesil astronotları ISS'e götürmesi planlanıyor; böylece Rusya'nın Soyuz aracına gerek kalmayacak:

Aşağıdaki ise doğanın gücünü gösteren yayınlardan birisi... ABD'yi vuran en güçlü üçüncü kasırga olarak tarihe geçen, en az 74 kişinin ölümüne sebep olan ve 25.1 milyar dolar zarara neden olan, ABD ve Orta Amerika'da milyonlarca kişiyi elektriksiz bırakan, maksimum rüzgar hızının saatte 224 kilometreyi aştığı Michael Kasırgası'nın uzaydan nasıl gözüktüğünü görebilirsiniz:

Mürettebatın Düzeni ve Faaliyetleri

Uluslararası Uzay İstasyonu mürettebatı genellikle 3-6 kişilik ekiplerden oluşur. İstasyon tesislerinin destekleyebileceği altı kişiye uygun büyüklük 2009’dan sonra mümkün olmuştur ama mürettebat sayısı yıllar içinde değişmiştir. 2003 yılında meydana gelen Columbia uzay aracı felaketinden sonraki yıllarda uçuşlar fazlasıyla kısıtlandı ve o dönem kapasitesinin azalması sonucunda mürettebat 2 kişiye kadar düştü.[7] ISS’nin birkaç günlük mürettebat değişimi ve uzay aracı ziyaretleri sırasında, 13 kişiye ev sahipliği yaptığı da oldu.

NASA’nın uzay mekiği donanması 2011’den sonra kullanılmayarak insanları Uluslararası Uzay İstasyonu'na getirme işini yalnızca Soyuz’a bıraktı. Astronotlar, Soyuz uzay aracıyla ISS’ye gittiğinde bir seferde yaklaşık altı ay geçiriyor. Bazen, uzay aracı planlaması veya özel olaylar (2015 ile 2016 arasında istasyonda kalan bir yıllık mürettebat gibi) nedeniyle görev uzunlukları biraz değişebiliyor.[8] Mürettebatın istasyonu boşaltması gerekiyorsa, Dünya’ya 2 adet Soyuz uzay aracı ile dönebiliyorlar.

Bu Reklamı Kapat

2019 veya 2020’den itibaren, SpaceX’in Dragon ve Boeing şirketinin CST-100 isimli mürettebat araçları tek seferde Soyuz’dan daha fazla astronot taşıdıkları için, Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki mürettebat sayıları artabilir. ABD şirketlerine ait bu araçlar kullanılabilir olduğundan beri Soyuz’a olan talep azaldı; çünkü NASA kendi astronotları için Ruslardan daha az koltuk almaya başladı.

Astronotlar ISS’de zamanlarının büyük bir kısmını deneylere ve bakım işlerine ayırıyor; ancak günde en az iki saatliğine egzersiz ve kişisel bakım yapmaları için zaman tahsis ediliyor. Ayrıca arada sırada uzay yürüyüşleri yapıyor, Dünya’da düzenlenen medya ve okul etkinliklerine katılıyor ve ISS amiri Kanadalı astronot Chris Hadfield’ın 2013’te yaptığı gibi, sosyal medya paylaşımları yapıyorlar. Buna rağmen, uzayda atılan ilk tweet, 2009’da uzay mekiğinde atılmış olup, Mike Massimino’ya aittir.

Uluslararası Uzay İstasyonu, uzun dönemli araştırmalarda insan sağlığını korumak amacıyla da kullanılan bir platformdur. NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu'nun, astronotlar Mars ve Ay gibi diğer Güneş sistemi gök cisimlerinde araştırmalara giderken bir basamak olarak kullanıldığına dikkat çekiyor. İnsan vücudu yerçekimsiz ortamda kaslar, kemikler, kardiyovasküler sistem ve gözler de dahil olmak üzere değişiyor.[9] Birçok bilimsel araştırma bu değişikliklerin ne kadar şiddetli olduğunu ve geri döndürülebilir olup olmadığını anlamaya çalışıyor. Özellikle göz problemleri uzay ajansının canını sıkıyor; çünkü astronotlar sebebi anlaşılamayan şekilde Dünya’ya döndükten sonra görüşlerinde kalıcı bir değişimin olduğunu söylüyorlar.[10]

Astronotlar ayrıca espresso makinesi veya 3D yazıcı gibi bazı ürünlerin deneme süreçlerine katılıyor ya da kemirgenler veya bazen uzayda yetiştirip hatta yiyebildikleri bitkiler üzerindeki bazı biyolojik deneyler yapıyorlar.[11], [12], [13], [14]

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
İlk Kuantum Fiziği Kitabım & İlk Görelilik Kitabım (2 Kitap)

Bu seti alarak edineceğiniz kitaplar:

  • İlk Görelilik Kitabım
  • İlk Kuantum Fiziği Kitabım

İlk Görelilik Kitabım

Einstein’ın görelilik teorisi, uzaya ve zamana dair bildiğimiz ne varsaters yüz etti. Hiç şaşmadan akıp geçtiğini sandığımız zamanın yavaşlayıp hızlanabildiğini, uzayın bükülebildiğini, cisimlerin hareket ederken ağırlaştığını öğrendik! Hatta bir rokete atlayıp ışık hızında seyahat edebilsek dünyadaki yüz yıllık sürenin bize birkaç saatmiş gibi geleceğini… Bunların çok uçuk şeyler olduğunu mu düşünüyorsun? Neyse ki yol bulmak için kullandığımız GPS cihazlarını yapanlar böyle düşünmüyor. Zamanın uzaydaki uydu için başka, dünyada yaşayan bizler için başka aktığını bilmeseler o cihazlar bizi olduğumuzdan kilometrelerce uzakta gösterecekti. Peki daha fazla zaman kaybetmeden böylesine müthiş bir fikri anlamaya ne dersin? Eğer sen de evrenin nasıl işlediğini, uzay ile zaman arasında nasıl bir bağlantı olduğunu ya da ışık hızında yolculuk yapabilsek nelerle karşılaşacağımızı merak ediyorsan, Dr. Albert’ın liderliğindeki bu heyecan verici ve eğlenceli turu kaçırma!

İlk Kuantum Fiziği Kitabım

Etrafımızdaki her şey; ağaçlar, kayalar, ışık ve hatta insanlar çok ama çok küçük parçacıklardan oluşuyor. Madde ve enerjiden oluşan bu mikroskobik evreni gerçekten garip ve şaşırtıcı yasalar yönetiyor.

İlk Kuantum Fiziği Kitabım, bu neredeyse sihirli evrende olup biteni rahatça anlamanız ve anladıkça hayrete kapılmanız için tasarlandı. Newton’dan Marie Curie’ye –ve hatta Schrödinger’in kedisine–, bilimi değiştirmiş pek çok karakterin sahne alacağı bu kitap sizi atomlarla, olasılık dalgalarıyla, periyodik tabloyla, antimadde ve radyoaktiviteyle tanıştıracak, tüm bunları zorlu ders konuları olmaktan çıkaracak. 2019 yılında bilim temalı çocuk ve gençlik kitaplarına verilen SB&F Ödülü finalisti olan İlk Kuantum Fiziği Kitabım, 10 yaş ve üstü çocuklara (ve tüm meraklı yetişkinlere) karmaşık görünen fizik konularını en basit ve en eğlenceli biçimde açıklamak için harika bir başlangıç kitabı.

Devamını Göster
₺130.00
İlk Kuantum Fiziği Kitabım & İlk Görelilik Kitabım (2 Kitap)

Ekipler, sadece bilimsel araştırmalardan değil, aynı zamanda istasyonun bakımından da sorumludur. Bazen bu onarımları gerçekleştirmek için uzay yürüyüşlerine çıkmaları gerekir. Birkaç kez meydana gelen amonyak sisteminin bir parçasının arızalanması gibi durumlarda bu onarımlar acil olabilir.

Uzay yürüyüşü güvenlik prosedürleri 2013’te, Astronot Luca Parmitano'nun istasyonun dışında çalışırken başlığının suyla dolması ve neredeyse ölümcül bir tehlike atlatması sonrası değiştirildi.[15] NASA artık bu tarz “su baskını” olaylarına hızla karşılık verebiliyor. Ayrıca sıvıyı emmek için kıyafetin boşluklarına pedler ve kaskın suyla dolması durumunda alternatif bir solunum yolu sağlayabilmek için bir tüp eklendi.

NASA ayrıca uzay yürüyüşleri yerine geçebilecek tamamlayıcı teknolojileri de test ediyor. Robonaut buna bir örnek. Şu anda istasyonda bulunan bir prototip, anahtarları çevirebilir, gözetim altında diğer rutin görevleri yapabilir ve bir noktada "dışarıda" da çalışabilir. [16]

Uzaydaki Rekorlar

ISS mürettebatı birlikte pek çok göze çarpan başarıya imza attı:[17]

  • Uzayda en uzun süre kalan Amerikan Scott Kelly ve Rus kozmonot Mikhail Kornienko 2015-2016 yılları arasında bir yıllık görevde yer alarak 340 gün geçirdi. Aynı zamanda uzay ajansları da Kelly’nin dünyadaki ikizi Mark ile kapsamlı “ikiz çalışmaları” deneyleri yaptı. NASA henüz resmi olarak açıklamasa da daha uzun süreli görevlerle ilgilendiğini belirtti.
  • Amerikan astronot Peggy Whitson, 289 gün boyunca 2016-2017 yıllarındaki görevi sırasında en uzun yalnız uzay uçuşunu yapan kadın oldu.
  • 665 gününü uzayda geçiren Peggy Whitson, uzayda en çok zaman geçiren kadın oldu.
  • Uzayda aynı anda en çok kadının bulunduğu zaman, 2 ayrı uzay uçuşu görevindeki kadınların ISS ‘de buluşması ile 2010 yılının Nisan ayında gerçekleşti. Soyuz uzay aracında uzun süreli bir görevde uçan Tracy Caldwell Dyson ve STS-131 görevinde uzay mekiğini Discovery'ye getiren NASA astronotları Stephanie Wilson, Dorothy Metcalf-Lindenburger ve Japonya’dan Naoko Yamazak da bu kadınlar arasındaydı.
  • En çok kişinin katıldığı uzay toplantısı NASA’nın STS-127 mekik görevi sırasında Endeavour uzay mekiğinde 13 kişi ile gerçekleşti. (Sonraki uzay görevleri sırasında birkaç kez egale edildi)
  • 2001 yılındaki STS-102 ISS inşa görevi sırasında, NASA astronotları Jim Voss ve Susan Helms 8 saat 56 dakika süren en uzun uzay yürüyüşünü gerçekleştirdi.
  • Expedition 54 ISS’nin anten tamiri görevi sırasında Alexander Misurkin ve Anton Shkaplerov Rusya adına en uzun uzay yürüyüşünü 8 saat 13 dakika ile gerçekleştirdi.

Uluslararası Uzay İstasyonu'nun Yapısı

Güneş panelleri de dahil olmak üzere uzay istasyonu, ABD’deki bir Amerikan futbol sahasının alanına ve 391.000 kilograma denktir. Ziyaretçi araçlar bu ölçümlere dahil değildir. Bu yapı geleneksel beş yatak odalı bir evden daha yaşanabilir bir oda, iki banyo, spor salonu ve 360 derecelik bir pencereden oluşuyor. Ayrıca uzay istasyonunun yaşam alanı, bir Boeing 747 jumbo jetinin kabiniyle karşılaştırabilir.

Uluslararası Uzay İstasyonu, uzay yürüyüşü yapan astronotlar ve robotik kullanılarak yörüngede parça parça inşa edildi. Çoğu görevde, daha ağır parçaları taşımak için NASA'nın uzay mekiği kullanıldı ancak bazı modüller tek kullanımlık roketlerle fırlatıldı. Uluslararası Uzay İstasyonu, yaşam alanları ve laboratuvarları içeren modüller ve bağlantı düğümlerinin yanı sıra yapısal destek sağlayan dış kafes ve güç sağlayan güneş panellerine sahip.

İlk modül olan Rusya Zarya, 20 Kasım 1998'de bir Proton roketiyle fırlatıldı. İki hafta sonrasındaysa uzay mekiği uçuşu STS-88, NASA Unity / Node 1 modülünü fırlattı. Astronotlar, istasyonun iki parçasını birbirine bağlamak için STS-88 sırasında uzay yürüyüşleri yaptılar. Sonrasında istasyonun diğer parçaları roketler üzerinde veya uzay mekiği kargo bölmesinde fırlatıldı. Diğer önemli modül ve bileşenlerinden bazıları şunlardır:

  • Mekiğin iskeleti, hava kilitleri ve güneş panelleri (ISS’nin başlangıcından bugüne kademe kademe faaliyete geçti. Yeni ticari uzay araçları için kenetlenme mekanizmaları 2017’de aktive edildi)
  • Zvezda (Rusya; 2000 yılında başlatıldı.)
  • Destiny Laboratuvar Modülü (NASA; 2001 yılında başlatıldı.)
  • Canadarm2 robotik kolu (CSA; 2001 yılında başlatıldı.) Başlangıçta yalnızca uzay yürüyüşleri ve uzaktan kumandalı onarımlar için kullanılıyordu. Günümüzde kargo uzay aracını, diğer limanları kullanamayan uzay araçlarını uzay istasyonuna bağlamak için de düzenli olarak kullanılıyor.
  • Harmony / Node 2 (NASA; 2007 yılında başlatıldı.)
  • Columbus yörünge tesisi (ESA; 2008 yılında başlatıldı.)
  • Dextre robotik el (CSA; 2008 yılında başlatıldı.)
  • Japon Deney Modülü veya Kibo (2008-2009 arasında aşamalı olarak başlatıldı.)
  • Kubbe penceresi ve Tranquility/Node 3 (2010 yılında başlatıldı.)
  • Leonardo Kalıcı Çok Amaçlı Modül (ESA; daha önce istasyona kargo getirip götürmek için kullanılmış olmasına rağmen 2011 yılında sabit bir konumda çalışmaya başlatıldı.)
  • Bigelow Genişletilebilir Etkinlik Modülü (Özel modül 2016'da piyasaya sürüldü.)

Uzay İstasyonu için Bir Uzay Aracı

Uzay mekiği ve Soyuz’un yanı sıra, uzay istasyonu diğer birçok uzay aracı tarafından ziyaret edildi. Mürettebatsız Gelişim (Rusya) araçları istasyona düzenli ziyaretler yapıyordu. Avrupa'nın Otomatik Transfer Aracı ve Japonya'nın H-II Transfer Aracı programları sonlanıncaya kadar ISS'yi ziyaret etmeye devam etti.

NASA, 2006'dan 2013'e kadar süren Ticari Orbital Ulaşım Hizmetleri programı kapsamında uzay istasyonuna ticari kargo uzay aracı geliştirmeye başladı. 2012 yılında ilk ticari uzay aracı olan SpaceX’in Dragon aracı uzay istasyonunu ziyarete başladı.[18] NASA'nın Ticari Ulaşım Hizmetleri programını kapsamında Dragon ve Orbital ATK'nin Antares uzay aracıyla ziyaretleri bugün de devam ediyor. Dragon, Antares ve Sierra Nevada Corp.'un Dream Chaser'ı, 2019 ile 2024 arasındaki uçuşları kapsaması beklenen CRS-2 sözleşmelerini aldı.

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Bilim Budur! 5
  • Umut Verici! 5
  • Muhteşem! 2
  • İnanılmaz 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ NASA. Visitors To The Station By Country. (15 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: NASA | Arşiv Bağlantısı
  • ^ N. T. Redd. Nasa: 60 Years Of Space Exploration. (8 Kasım 2017). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Howell. Roscosmos: Russia's Space Agency. (30 Ocak 2017). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Howell. European Space Agency: Facts & Information. (24 Mayıs 2016). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Howell. Jaxa: Japan's Aerospace Exploration Agency. (19 Mayıs 2016). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Howell. Canadian Space Agency: Facts & Information. (26 Nisan 2018). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Howell. Columbia Disaster: What Happened, What Nasa Learned. (1 Şubat 2019). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Lewin. After Nearly A Year In Space, Astronaut And Cosmonaut Return To Earth. (2 Mart 2016). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Howell. Weightlessness And Its Effect On Astronauts. (16 Aralık 2017). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. Wall. Under Pressure: Why Spaceflight Is So Hard On Astronauts' Eyes. (30 Ocak 2017). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Howell. Rocket Fuel: How Astronauts Will Brew The Perfect Espresso In Space. (17 Haziran 2014). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Space.com. 3D Printing In Space. (29 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Howell. Rats In Spaaace! Nasa Wants To Put Rodents On Space Station. (19 Ağustos 2014). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. E. Urrutia. Space Salad: Astronauts Harvest 3 Different Crops And Try New Gardening Tech. (10 Kasım 2017). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. Kramer. Spacesuit Leak That Nearly Drowned Astronaut Could Have Been Avoided. (26 Şubat 2014). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ R. Toro. Meet Robonaut 2, Nasa's Space Droid (Infographic). (4 Şubat 2011). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. Wall. Https://Www.space.com/11337-Human-Spaceflight-Records-50Th-Anniversary.html. (23 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Howell. Spacex's Dragon: First Private Spacecraft To Reach The Space Station. (10 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 07/10/2022 18:35:51 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9623

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Balık Çeşitliliği
Biyokimya
Transkripsiyon
Asteroid
Cinsel Yönelim
Tıp
Bilim İnsanı
İmmünoloji
Bilim Tarihi
Stephen Hawking
Manyetik
Irk
Wuhan
Kurbağa
İnsanlık
Yapay Zeka
İntihar
Mitler Ve Gerçekler
Kuantum Fiziği
Biyoloji
Gözlem
Görme
Diş
Kültür
Yumurta
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.