Trinitite: İlk Nükleer Bomba Kumu Cama Nasıl Çevirdi?

Trinitite: İlk Nükleer Bomba Kumu Cama Nasıl Çevirdi? City of Albuquerque Department
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
3,426 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

16 Temmuz 1945'te, Albuquerque'nin yaklaşık 190 kilometregüneyinde New Mexico, Alamogordo'da, Trinity kod adıyla ilk başarılı atom bombası denemesi gerçekleştirildi. Test, takma adı "The Gadget" olan bir plütonyum tabanlı, iç patlamalı bir fisyon cihazı ile yapıldı.

Trinity, Nagasaki'ye atılan "Şişman Adam" lakaplı atom bombasının gücüne denk olan 21 kilotonluk bir güçle patlatıldı. Ortaya çıkan ateş topunun, güneşin yüzey sıcaklığından yaklaşık 1,5 kat fazla bir sıcaklığa eriştiği tahmin ediliyor (yaklaşık 8156°C). Patlamada oluşan mantar şeklindeki bulut 15 ila 21 kilometre yüksekliğe kadar ulaştı. Bomba, yüksek bir kulenin tepesinden patlatılmış olmasına rağmen 1,5 metre derinliğinde, 9 metre genişliğinde bir krater oluşturdu.

Plütonyum ve uranyumla doldurulmuş bir fisyon bombası olduğu için, oldukça geniş bir alana çeşitli elementler ve izotoplar saçıldı. Patlama sonrasında bölgede yapılan gözlemler sonucu, dünyanın hiçbir yerinde daha önce görülmemiş, yeni bir camsı bir madde keşfedildi: Trinitite.

Reklamı Kapat

Ortaya çıkan sıcaklıklara ve enerjiye dünyada daha önce hiçbir asteroit çarpması veya volkanik patlamayla bile ulaşılmamıştı. Var olan trinititin çoğu, meydana gelen bir patlama dalgasından değil, nükleer patlamanın içinde biriken ve daha sonra sıvı hâlde yağmur gibi yağan kumdan oluşuyordu.

Trinitit, Kobalt-60, Baryum-133, Europiyum-152 ve 154, Amerisyum-241, Sezyum-137, Potasyum-40, ayrıca Toryum-232 ve Uranyum-238 gibi radyoaktif izotopların bir karışımını içerir. Bombadan, patlatıldığı metal kuleden ve bolca ışına maruz kalmış minerallerden arta kalan maddelerin tümü bu trinititlerin içine gömülü hâldedir. Patlamadan 75 yıl sonra bile hâlâ, bölgedeki radyasyon, doğal arka plan radyasyonu seviyesinden 10 kat yüksektir.

Şaşırtıcı olmayan şekilde, bu eşsiz maddenin başlangıçta erimiş camdan başka bir şey olmadığı düşünülüyordu. Bu yeşil, camsı madde, radyoaktivitenin tehlikeleri anlaşılmadan bir süre önce koleksiyonerlerin gözdesi hâline gelerek mücevher, süs eşyası olarak kullanıldı. İlerleyen zamanlarda ise, Atom Enerjisi Komisyonu tarafından bölgenin büyük bir kısmı buldozerlerle örtüldü ve Trinity bölgesi halkın erişimine tamamen kapatıldı. Ancak zamanla politikalar yumuşadı. 1965'te bölge, “ulusal tarihi öneme sahip bölge” olarak ilan edildi ve Nisan ve Ekim aylarının ilk Cumartesi günleri olmak üzere ziyarete açıldı. Günümüzde trinititlerin bölge dışına çıkartılması yasak olsa da, 1940'larda siteden çıkarılan numuneler hâlâ yasal olarak satın alınabiliyor.

Sonuç olarak, 16 Temmuz 1945'te, gezegenimizdeki her insan, insanlığın artık varlığını sona erdirme gücüne sahip olduğu bir nükleer çağa yeniden doğdu. Nükleer patlamaların benzersiz özelliklerinin ortaya çıkardığı bu güzel görünümlü cam, aynı zamanda sahip olduğumuz yıkıcı gücün ve genellikle öngörülemeyen sonuçlarının korkunç bir hatırlatıcısıdır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Korkutucu! 6
  • Muhteşem! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Üzücü! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • C. Ukropina. The Trinity Test. (25 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 15 Eylül 2020.
  • N. Summersett. The Trinity Test And Trinitite. (13 Mart 2018). Alındığı Tarih: 15 Eylül 2020.
  • Atomic Heritage Foundation, et al. Trinity Test -1945. (18 Haziran 2014). Alındığı Tarih: 15 Eylül 2020. Alındığı Yer: Atomic Heritage Foundation | Arşiv Bağlantısı
  • V. Grant. The Trinity Test. (13 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 15 Eylül 2020. Alındığı Yer: Los Alamos National Laboratory | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/09/2021 05:44:27 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9347

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Evrimleşme
Kimyasal Element
Moleküler Biyoloji
Küresel Salgın
Devir
Veri
Göğüs Hastalığı
İntihar
Tekillik
Rna
İhtiyoloji
Sayı
Kök Hücre
Ana Bulaşma Mekanizması
Atom
Kanıt
Canlılık Cansızlık
Evrim Teorisi
Tüy
Sars Virüsü
Örümcek
Okyanus
Grip
Sağlık
Yayılım
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın