Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Trinitite: İlk Nükleer Bomba Kumu Cama Nasıl Çevirdi?

Trinitite: İlk Nükleer Bomba Kumu Cama Nasıl Çevirdi? City of Albuquerque Department
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

16 Temmuz 1945'te, Albuquerque'nin yaklaşık 190 kilometregüneyinde New Mexico, Alamogordo'da, Trinity kod adıyla ilk başarılı atom bombası denemesi gerçekleştirildi. Test, takma adı "The Gadget" olan bir plütonyum tabanlı, iç patlamalı bir fisyon cihazı ile yapıldı.

Trinity, Nagasaki'ye atılan "Şişman Adam" lakaplı atom bombasının gücüne denk olan 21 kilotonluk bir güçle patlatıldı. Ortaya çıkan ateş topunun, güneşin yüzey sıcaklığından yaklaşık 1,5 kat fazla bir sıcaklığa eriştiği tahmin ediliyor (yaklaşık 8156°C). Patlamada oluşan mantar şeklindeki bulut 15 ila 21 kilometre yüksekliğe kadar ulaştı. Bomba, yüksek bir kulenin tepesinden patlatılmış olmasına rağmen 1,5 metre derinliğinde, 9 metre genişliğinde bir krater oluşturdu.

Plütonyum ve uranyumla doldurulmuş bir fisyon bombası olduğu için, oldukça geniş bir alana çeşitli elementler ve izotoplar saçıldı. Patlama sonrasında bölgede yapılan gözlemler sonucu, dünyanın hiçbir yerinde daha önce görülmemiş, yeni bir camsı bir madde keşfedildi: Trinitite.

Ortaya çıkan sıcaklıklara ve enerjiye dünyada daha önce hiçbir asteroit çarpması veya volkanik patlamayla bile ulaşılmamıştı. Var olan trinititin çoğu, meydana gelen bir patlama dalgasından değil, nükleer patlamanın içinde biriken ve daha sonra sıvı hâlde yağmur gibi yağan kumdan oluşuyordu.

Trinitit, Kobalt-60, Baryum-133, Europiyum-152 ve 154, Amerisyum-241, Sezyum-137, Potasyum-40, ayrıca Toryum-232 ve Uranyum-238 gibi radyoaktif izotopların bir karışımını içerir. Bombadan, patlatıldığı metal kuleden ve bolca ışına maruz kalmış minerallerden arta kalan maddelerin tümü bu trinititlerin içine gömülü hâldedir. Patlamadan 75 yıl sonra bile hâlâ, bölgedeki radyasyon, doğal arka plan radyasyonu seviyesinden 10 kat yüksektir.

Şaşırtıcı olmayan şekilde, bu eşsiz maddenin başlangıçta erimiş camdan başka bir şey olmadığı düşünülüyordu. Bu yeşil, camsı madde, radyoaktivitenin tehlikeleri anlaşılmadan bir süre önce koleksiyonerlerin gözdesi hâline gelerek mücevher, süs eşyası olarak kullanıldı. İlerleyen zamanlarda ise, Atom Enerjisi Komisyonu tarafından bölgenin büyük bir kısmı buldozerlerle örtüldü ve Trinity bölgesi halkın erişimine tamamen kapatıldı. Ancak zamanla politikalar yumuşadı. 1965'te bölge, “ulusal tarihi öneme sahip bölge” olarak ilan edildi ve Nisan ve Ekim aylarının ilk Cumartesi günleri olmak üzere ziyarete açıldı. Günümüzde trinititlerin bölge dışına çıkartılması yasak olsa da, 1940'larda siteden çıkarılan numuneler hâlâ yasal olarak satın alınabiliyor.

Sonuç olarak, 16 Temmuz 1945'te, gezegenimizdeki her insan, insanlığın artık varlığını sona erdirme gücüne sahip olduğu bir nükleer çağa yeniden doğdu. Nükleer patlamaların benzersiz özelliklerinin ortaya çıkardığı bu güzel görünümlü cam, aynı zamanda sahip olduğumuz yıkıcı gücün ve genellikle öngörülemeyen sonuçlarının korkunç bir hatırlatıcısıdır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Korkutucu! 4
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • İnanılmaz 1
  • Üzücü! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • C. Ukropina. The Trinity Test. (25 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 15 Eylül 2020.
  • N. Summersett. The Trinity Test And Trinitite. (13 Mart 2018). Alındığı Tarih: 15 Eylül 2020.
  • Atomic Heritage Foundation, et al. Trinity Test -1945. (18 Haziran 2014). Alındığı Tarih: 15 Eylül 2020. Alındığı Yer: Atomic Heritage Foundation | Arşiv Bağlantısı
  • V. Grant. The Trinity Test. (13 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 15 Eylül 2020. Alındığı Yer: Los Alamos National Laboratory | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/10/2020 15:38:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9347

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Avcı
Vaka
Felsefe
Yapay Zeka
Genetik Mühendisliği
Güneş
Fosil
Ölüm
Sağlık Bilimleri
Lipit
Genetik Müdahale
Hamilelik
Kedi
Doğum
Anne
Cinsel Seçilim
Şüphecilik
Böcek Bilimi
Eğilim
Ornitoloji
Ses Kaydı
Göğüs Hastalığı
Organ
Salgın
Grip
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir çiçeğin ardındaki bilimi bilmek ona sadece heyecan ve gizem katar. İnsanlar bunun ondan bir şey çaldığına nasıl inanır, anlamıyorum.”
Richard Feynman
Geri Bildirim Gönder