Tortul Deniz Yığınları, Jeolojik Tarihe Ait Kitaplar Gibidir!
/profile/2aacbbe4-281f-4f73-9317-6cfea6fc8bc0.jpeg){kind=small}
- Özgün
- Jeoloji
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Tortul deniz yığınları, başlangıçta karalara bağlıdır ancak rüzgar ve dalgalar nedeniyle aralarındaki köprü aşınarak yıkılabilir ve yığınlar tek başına kalabilir.
- Tortul kayaçların temel özelliği olan katmanlar, milyonlarca yıllık toprak birikimini gösterir ve en üst katmanlar günümüze en yakın, en alt katmanlar ise en eski dönemlere aittir.
- Jeologlar, tortul kayaçlardaki katmanları inceleyerek gezegenimizin evrimsel tarihini kronolojik olarak anlamamıza yardımcı olan bir 'jeolojik kitap' okurlar.
Burada gördüğünüz, İrlanda'da bulunan bir tortul (sedimenter) deniz yığını... Normalde bu tür yığınlar, hemen yakınlarında bulunan (ve muhtemelen fotoğrafın çekildiği noktada olan) karalara bağlıdırlar.
Bu karalar ile sonradan "tortul deniz yığını" olacak parça arasındaki kara parçası, rüzgar ve dalgalar nedeniyle aşınır. Çoğu zaman arada ince bir bağlantı köprüsü kalsa da, kimi zaman bu köprü zayıf olduğu için yıkılır. Böylece tortul yığın bu şekilde tek başına kalır.
/old/content_media/6e397ed1c7142acac2732af7f476ad7b.jpg)
Fotoğrafta dikkat çeken ve heyecan verici olan bir diğer bilimsel olguysa, tortul kayaçların en temel yapısal özelliğidir: katmanları.
Fotoğraftaki her bir katman, milyonlarca yıllık toprak birikiminin bir ürünüdür. Kayacın en yüksek katmanları genellikle günümüze en yakın, en alt katmanları ise günümüzden en uzak tarihlerde birikerek oluşmuştur. Böylece tortul kayaçlar, günümüzden geçmişe doğru kronolojik olayları gösteren bir kitap gibi serilir.
Jeologlar da, bu kitabı okuyarak gezegenimizin evrimsel tarihini keşfetmemizi sağlarlar. Bu konuda daha fazla bilgi almak için buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Tebrikler!11
- Bilim Budur!3
- Mmm... Çok sapyoseksüel!2
- Muhteşem!1
- İnanılmaz1
- Merak Uyandırıcı!1
- Güldürdü0
- Umut Verici!0
- Üzücü!0
- Grrr... *@$#0
- İğrenç!0
- Korkutucu!0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 01.11.2026 03:05:47 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/3577
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.