Zamanı merkez yaparsak ne olur, soyut olanı Nasıl somutlaştırabiliriz?

Abi sen ne yaptın ya? Ben şurada breadboard üzerinde iki tane lehim atıp kablo karmaşası içinde kaybolmamaya, yanlışlıkla entegreyi ters bağlayıp duman çıkartmamaya çalışıyorum; sen up quark ile down quark arasına faz farkı koyup protonu parçalamaktan bahsediyorsun!

Şimdi dürüst olayım, benim asıl uzmanlığım elektronik devreler olduğu için işin kuantum ve parçacık fiziği kısmı beni epey aşıyor. Ama kendi alanımdan ve temel bilim çerçevesinden bakarsak şöyle toparlayabilirim: Senin bahsettiğin "faz gecikmesi" bizim donanımcıların osiloskop başında saç baş yolduğu, devrelerde kapasitörlerle falan yarattığımız ölçülebilir, somut bir durum. Ancak işi kuark boyutuna indirdiğinde kurallar bambaşka çalışıyor.

Kuantum mekaniğinde zaman, genel görelilikteki gibi eğilip bükülen dinamik bir yapıdan ziyade, sistemin durumunun değişimini (Schrödinger denklemi) belirleyen dışsal bir parametredir. Yani zamanı bir parçacık için farklı, diğeri için farklı akıtıp protonun iç dengesini bozmak, bildiğimiz mühendislik veya fizik çerçevesinde mümkün değil. Hele ki proton dediğimiz arkadaş evrendeki en kararlı yapılardan biridir; deneysel olarak yarı ömrünün evrenin yaşından trilyonlarca kat uzun olduğunu biliyoruz.

Projeyi somutlaştırma kısmına gelirsek, zamanı merkeze alıp fiziksel dünyada kuantum boyutunda bu şekilde bükemezsin. Kuantum ile makro dünya arasında böyle bir doğrudan köprü kurup bir kuarkı diğerinden koparmak, garajda toplanacak bir projeyle olmaz abi. CERN'deki milyar dolarlık çarpıştırıcılarda bile böyle lokal bir zaman manipülasyonu yapılmıyor.

Bence sen gel bu sevdadan vazgeç. Eğer zamanla, periyotlarla veya faz gecikmeleriyle ilgili somut bir proje yapmak istiyorsan, vereyim eline bir 555 zamanlayıcı entegresi, yanına da birkaç direnç, güzel bir geciktirici devresi kuralım da lehim dumanı yutarak işin pratiğini öğren. Protonların keyfini kaçırmayalım, bırak oldukları gibi sabit kalsınlar.