Zaman aslında geriye gidiyor olabilir mi?

Zaman, Büyük Muamma!

Var mı yok mu, içkin mi aşkın mı, uyan mı uyulan mı, tek yönlü mü çift yönlü mü belki de hiçbir zaman emin olamayacağımız, kanıtlayamayacağımız olgu.

Zira göreliliği bile başlı başına tanımlamayı zorlaştıran bir açmaz.

Oysa evrenimize içkin en tanımlayamayacağımız olguyu, “tanımlanamaz” derken bile tanımlayabiliyor fakat iş zamana gelince afallayıp kalıyoruz.

Evrene içkin olarak maddeye tabi kılsak ve entropiye bağlı olarak ona yön-yönerge dayatan bir ok versek bir türlü, evrenin de öncesine dair bugünkü durduğumuz maddi zemin üzerinden o ana dair ne olduğunu bile bilmediğimiz bir zemine veya her ne ise atıf yaparak onu evreni aşkın, ezeli ve ebedi kılsak bir türlü…

Saatimizin kadranı, akrebi ile yelkovanı misali hangisi kime tabi…

Görece ölçebiliyoruz hepsi bu, görece…Bir tarafta en hassas ölçü olan atomun titreşimine dayalı ve entropiye bağlı ısıl ölümle duran bir süreç öte tarafta atomun titreşimi asla sıfıra eşit olamaz diyen kuantum mekaniği ve dahası Heisenber’in belirsizlik ilkesi…Dahası dahası ve dahası…

Belki de ünlü Fransız düşünür Alain’e kulak vermeli ve bazen en yalın olan en doğru olandır ilkesi üzerinden hareket etmeli. “Bir koltuk rahat oturmak içindir. Bir kapı her şeyden önce bir yere açılabilen kapı olmalıdır.”

Evrenimizin şimdiye kadar sınayabildiğimiz yasaları da, biraz dikkatli bakarsak aslında aynı şeyi söylüyor olabilir: “Bende düzenin karmaşasını (kaosunu) aramanız beyhude bir çabadır. Aksine karmaşanın (kaosun) düzenini görmeye çalışın…” Ve ekliyor: “Yasalarım ve bunlara bağlı her yaratımım için geçerli olmak üzere boşa enerji harcamak yasaktır.”

İş öyle ise filmi en başa, en yalın haline ve en az enerji ile en çok iş gören özüne sarmak gerekebilir. O da en anlaşılır ve kullanışlı olandır.

Kimbilir belki de zaman; her ne kadar göreli de olsa evrenimizin , eninde sonunda ve bugünkü öngörümüz ile biteceği var sayılan uzun yolculuğunda, her ölçenin, her kaptanın evrendeki konumuna, kütlesine ve hızına bağlı olarak yolculuğunu kayıt altına alan seyir defteridir. Sevgiyle…