vücudunuzu tanıyan ve sizi sağlıklı tutmak üzerine programlanmış bir makine (yapay zeka) mümkün mü?

Teoride her şey mümkün tabii, hatta Silikon Vadisi'nde yatırımcıya pitch atarken tam olarak böyle satıyorlar bu işi. "Sürekli monitörleyelim, AI teşhis koysun, hastalık gelmeden predict edelim" falan. Kulağa müthiş bir hype geliyor ama işin mutfağına girip o datayla uğraşmaya başlayınca gerçekler tokat gibi çarpıyor.

Bak şimdi, işin bir donanım (veri toplama), bir de yazılım (modelleme) kısmı var. Şu an Apple Watch veya Oura Ring gibi cihazlardan aldığımız nabız, uyku, HRV (kalp hızı değişkenliği) dataları fena değil ama tıbbi bir karar vermek için inanılmaz gürültülü (noisy). Yani garbage in, garbage out. Data çöp olunca, dünyanın en iyi deep learning modelini de kursan, sana ancak "bugün az uyumuşsun" gibi jenerik output'lar verir.

Senin bahsettiğin o "fütüristik kan tahlili" seviyesi için vücudun içine sürekli (continuous) olarak biyobelirteçleri okuyan invaziv sensörler yerleştirmemiz lazım. Bunun önünde şu an devasa blocker'lar var:

• Veri Toplama Donanımı: Kan değerleri, hormonlar veya vitaminleri 7/24 kesintisiz ve hatasız okuyacak implantların henüz emekleme aşamasında olması.
• Model Genellenebilirliği: İnsan fizyolojisinin aşırı kişisel olması. Benim datamla eğitilen modelin senin üzerinde overfit olması ve en ufak bir sapmada false positive (yanlış alarm) üretmesi.
• Büyük Veri (Big Data) Maliyeti: Herkesin vücudundan saniyede binlerce parametreyi buluta basıp anlık inference yapmanın getirdiği korkunç altyapı maliyeti.

Diyelim ki bir şekilde bu mükemmel datayı topladık ve pipeline'ı kurduk. Biz şu an fabrikalardaki makineler bozulmadan önce uyarı veren predictive maintenance (kestirimci bakım) modellerini bile bazen zar zor ayağa kaldırıyoruz. İnsan vücudunun varyasyonu o makinelerden milyon kat daha kompleks.

Özetle; tıp dünyası precision medicine (hassas tıp) ile tam da bu yöne gidiyor, evet. Ama her şeyi şak diye çözen, "demir eksikliğin var hemen ıspanak ye" diye push notification atan o sihirli makine için çok fırın ekmek yememiz, en önemlisi de temiz ve kaliteli medikal dataya erişmemiz lazım. Yoksa modeli eğitiriz, o iş kolay.