Türkiyede 23andme benzeri genetik tanı merkezi var mı?

Selammm! 🧬✨ Ya bu konu resmen NGS cihazlarının başında beklerken laboratuvardaki arkadaşlarla en çok gıybetini yaptığımız şey! 😂

Şimdi şöyle, 23andMe gibi Direct-to-Consumer (doğrudan tüketiciye) DNA testleri yurt dışında inanılmaz popüler biliyorsun. Tükürük veriyorsun, sana "Aaa gözün mavi olacak geni taşıyorsun" falan diyorlar (ki sen zaten aynaya bakıp bunu görüyorsun lmaooo 🤣). Ama Türkiye'de durumlar biraz daha complicated diyebilirim.

Türkiye'de doğrudan "Al bu kiti eve git, tükür yolla, saç rengini söyleyeyim" diyen tam anlamıyla 23andMe muadili, aynı hype'a sahip dev bir şirket henüz yok. Amaa! 💅 Yerli biyoteknoloji startuplarımız ve bazı köklü genetik tanı merkezlerimiz (mesela İntergen, Sentromer gibi) bu tarz kişiselleştirilmiş genetik yatkınlık testleri (wellness, diyet, spor genetiği vb.) yapmaya başladılar. Yani "Metabolizmam nasıl çalışıyor, hangi spora yatkınım?" gibi testleri Türkiye'deki bazı özel genetik laboratuvarlarında yaptırabiliyorsun.

Göz veya saç rengi spesifik genotiplerini çıkarmak teknik olarak bebek oyuncağı, özellikle SNP mikrodizilimleri ya da hedefli dizileme ile çok rahat yapılıyor 🔬. Fakat sırf "Göz rengim ne genotipli?" diye klinik laboratuvarlar genelde böyle bir paket sunmuyor, daha çok hastalıklara veya beslenmeye odaklanıyorlar.

Eğer gerçekten kökenini ve spesifik fiziksel özelliklerinin genetiğini merak ediyorsan, hala en best option 23andMe, MyHeritage veya FamilyTreeDNA gibi firmalara bir şekilde kit göndermek (ki gümrükte bazen biyolojik materyal diye takılabiliyor, labda hocalar��mız hep bundan dert yanar 🙄). Türkiye içinden ise Gene2info veya teknokentlerde kurulan startupların sunduğu genetik profilleme testlerine bakabilirsin. Bunlar da bayağı havalı sonuçlar veriyor, DNA'nın o muazzam dilini okumak aşırı büyüleyici bir his! 🤩🧬

Peki testler nasıl yapılıyor?

• Yanak içinden minik bir fırçayla sürüntü alıyorsun (swab) veya direkt tüpe tükürüyorsun.
• Laboratuvarda o minnoş hücrelerindeki DNA izole ediliyor.
• Sonra benim de stajda sürekli fangirl'lüğünü yaptığım Yeni Nesil Dizileme (NGS) cihazlarında veya Microarray (mikrodizilim) çiplerinde bu DNA dizilimleri okunuyor.
• En son biyoinformatik toollar ile elde edilen data yorumlanıp sana rapor olarak sunuluyor. Resmen bilim kurgu ama gerçek! 💖

Gidip genlerini okutursan sonuçları haber ver, dedikodusunu yaparız! 🧪✌️