Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
1
Puan Ver

Su dalgalari derindeyken neden daha hızlıdır?

2
153 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Su dalgaları, suyu oluşturan moleküllerin karmaşık bir hareketinden oluşuyor olsa da basitçe moleküllerin bulundukları konumdan yükselip alçalması şeklinde kurgulanabilir. Kaynaktaki yazıda "Dalgalı suda su moleküllerinin hareketi" başlığı altında güzel bir animasyon var. Bu animasyona bakarak kaba bir yanıt verilebilir.

Suyun yüzeyindeki moleküller yükselik alçalma hareketi yaparken, hemen altındaki moleküller de aynı hareketi yapar. Ancak daha az alçalıp yükselirler, ve daha aşağıdakiler daha az... Tabana doğru gittikçe bu alçalıp yükselme hareketinin miktarı azalır. Derinlik fazla olduğundan, yüzeydeki moleküllerin hareketi tabandan fazaca etkilenmez. Ancak su yüksekliği azaldıkça, yüzeydeki moleküller tabandan daha çok etkilenmeye başlar. Bunun sonucunda yüzeydeki aşağı yukarı hareket genliği büyür, yani moleküller, daha büyük miktarlarda yukarı çıkıp aşağı inmeye başlar . Bu da dalganın potansiyel enerjisinin artışı demektir-ki enerjinin korunduğunu kabul edersek, bu artışın kinetik enerjinin azalması ile dengelenmesi gerektiğini söyleyebiliriz. Kinetik enerjinin azalması demek de hızın azalması demektir. Yani su derinliği azaldıkça hız azalır, derinlik arttıkça arttıkça hız artar. Tsunami olayının açıklaması da bu şekildedir. Derinlerde hızlı ama düşük (yükseklikli) genlikli dalga, kıyıya yakaştıkça hızı azalığından kinetik enerji kaybeder, potansiyel enerji artışı bunu dengeler, sonuçta yüksekliği bina boylarını bulan dalgalar oluşur.

Daha teknik bir açıdan şu şekilde yanıtlanabilir. Dalgaboyunun, derinlikle aynı mertebede olduğu durumlar için su dalgasının hızı,

ile verilir. Burada g yerçekimi ivmesi, d suyun derinliği, lambda da su dalgasının dalga boyudur. Bu bağıntıdan, derinlik arttıkça dalga hızının artacağı görülebilir. Çünkü tanh fonksiyonu argümanı arttıkça, artan bir fonksiyondur. Ancak bağıntının türetilmesi biraz teknik bir mesele...

181 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
Puan Ver
5
Puan Ver
Teşekkür (3)
Paylaş
5

Kaynaklar

  • Yazar Yok. Dalgaların Fiziği (Tübitak Bilimgenç). (17 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 17 Ağustos 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı

Ruzgar ile alakali oldugunu düşünüyorum. Çünkü ruzgar dalgalara karsi sürtünme kuvveti olusturyor bence. Ama derinlerde ruzgar suya etki etmedigi icin suyun derinlerde daha hizli oldugunu dusundum yani

108 görüntülenme
Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür (2)
Paylaş
1

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Sadece eğitimli olanlar özgürdür.”
Epictetus
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol