Soygazlar bileşik oluştururlar mı ya da elektron alıp verirler mi? Almıyorlarsa iyonlaşma enerjileri nasıl var oluyor?

Soy gazların da iyonlaşma enerjisi vardır, çünkü iyonlaşma enerjisi bir atomun elektron verme isteğini değil, gaz halindeki bir atomdan elektron koparmak için dışarıdan verilmesi gereken enerjiyi anlatır.^[1] Elektron koparmak her zaman enerji ister ve iyonlaşma enerjisi her zaman pozitiftir.^[1] Elektronu olan her atomdan elektron koparılabilir, soy gazlar da bunun dışında kalmaz.

Soy gazları ayıran şey, bu enerjinin çok büyük olmasıdır. 2., 3. ve 4. periyotların her birinde en yüksek birinci iyonlaşma enerjisi soy gazdadır: neonda 2.081, argonda 1.521, kriptonda 1.351 kJ/mol.^[3] İlk 36 element içinde en yüksek değer 2.372 kJ/mol ile helyumdadır. En düşük değer ise 419 kJ/mol ile potasyumdadır.^[3]

Soy gazların başka atomlarla bağ kurma eğilimi de düşüktür. Değerlik kabukları tam dolu olduğu için başka atomlarla genellikle elektron paylaşmazlar ve bu yüzden elektronegatiflik çizelgelerine alınmazlar.^[2] Yine de XeO₂ gibi soy gaz bileşikleri vardır, ama bu bileşikler sadece çok zorlu koşullarda oluşur.^[2] Elektron almaları da zordur, çünkü kabukları tam doludur ve yeni elektron daha yüksek bir enerji seviyesine girmek zorundadır.^[1] Soy gazların öteki elementlerle karşılaştırması için Periyodik Özellikler yazımıza bakabilirsiniz.