RNA Nedir ?

RNA, ribonükleik asit demektir. Uzun nükleotid zincirli önemli bir moleküldür.

Bir nükleotit

azotlu baz

bir riboz şeker

bir fosfat içerir

Tıpkı DNA gibi, canlılar için RNA da hayati önem taşır. RNA, DNA ve proteinler, tüm yaşam formları için gerekli olan üç ana biyolojik makromoleküldür. Hücrelerdeki genetik bilgi akışı DNA'dan RNA'ya ve ondan da proteinlere doğru olur. Proteinler hücrenin en çok çalışan elemanlarıdır; hücrelerdeki enzim olarak, yapısal bileşenler olarak ve hücre sinyallerinde çok önemli rol oynarlar.

DNA (deoksiribonükleik asit), hücrenin tasarımı gibi varsayılır; hücrenin büyümesi, beslenmesi ve çoğalması için gerekli olan bütün genetik bilgileri taşır. RNA'nın buradaki rolü hücrenin DNA fotokopisi olmaktır. Hücrenin protein üretmesi gerektiğinde, protein genini aktive eder ve haberci DNA parçasının çoklu kopyalarını RNA ya da mRNA olarak üretir. Daha sonra mRNA'nın çoklu kopyaları, genetik kodun proteine dönüştürülmesi için kullanılır. Böylece RNA, belirli bir genin bir kerede verebildiği protein miktarını artırabilir ve ne zaman ve ne kadar protein yapılacağının düzenlenmesi için önemli bir kontrol sağlar.

RNA'nın rolleri çok geniş ve ilginçtir. RNA kimyasal reaksiyonları hızlandırmak için enzimler (ribozimler) olarak da işlev görür. Klinik olarak önemli miktarda virüste genetik bilgi, DNA yerine RNA ile taşınır. RNA, hücre bölünmesi, farklılaşma, büyüme, hücre yaşlanması ve ölüm gibi hücresel süreçlerin düzenlenmesinde önemli bir rol oynar. RNA'lardaki kusurlar veya RNA'ların düzeni; kalp hastalığı, bazı kanserler, felç ve bazı önemli insan hastalıklarında rol oynar.

RNA iplikçikleri sürekli olarak yapılanır, parçalanır ve tekrar kullanılır. DNA’nın aksine; RNA, ultraviole (UV) ışınları tarafından hasara daha dirençlidir.

RNA'nın ana işlevi

RNA'nın asıl görevi, nükleus’tan ribozom’a genetik kod ihtiyacını proteinlerin yaratılması için transfer etmektir. Bu şekilde DNA'nın çekirdekten ayrılmasını önler. Böylelikle DNA ve genetik kod daha az hasar görmüş olur. RNA olmasaydı, proteinler yapılamazdı.

Enzimler olarak RNA'lar

Bazı RNA'lar enzimdir. RNA'lar karmaşık üçüncü derece yapıları benimsedikleri ve biyolojik süreçleri hızlandırıcı (katalizör) olarak davrandıkları bilinmektedir. Bu tür RNA enzimleri ribozimler olarak bilinir ve klasik bir enzimin pek çok özelliğini sergiler.^[1]