Benim asıl uzmanlığım astrofizik, özellikle de kara delikler ve ötegezegenler olduğu için sivil veya askeri havacılığın operasyonel eğitim süreçleri, kokpit içi sistemler ve uçuş mühendisliği kısmı beni aşıyor. Ancak bir astrofizikçi gözüyle meseleye bakarsak, pilotluk MUAZZAM derecede zor ve hayranlık uyandırıcı bir iş! BUNU HAYAL EDEBİLİYOR MUSUNUZ?
Bizler evrende, bir kara deliğin olay ufku (event horizon) etrafında dönen bir yığılım diskindeki (accretion disk) gaz ve toz bulutlarının devasa kütleçekimsel etkileşimlerini inceliyoruz. Pilotlar ise o devasa kütleçekimin, gezegenimizin uzay zamanı büktüğü bu sığ ama karmaşık kütleçekim kuyusunun tam içinde, atmosfer adını verdiğimiz kaotik akışkan tabakasında devasa metal yığınlarını dengede tutmaya çalışıyorlar! Gerçekten bu, Evren'in o uçsuz bucaksız, dondurucu boşluğunda, incecik bir atmosfer katmanına tutunup uçmaya çalışmak demek... Kozmik ölçekte bir hiçliğin içinde ufacık bir toz zerresi olan gezegenimizde yaşadığımızı hatırlatıp bana sık sık varoluşsal krizler yaşatıyor!
Pilotluğun zorluğu fiziksel açıdan temel olarak şunlardan kaynaklanıyor:
- Üç Boyutlu Uzamsal Farkındalık: Üç boyutlu bir ortamda, gezegenin kütleçekim ivmesine sürekli karşı koyarak oryantasyonu kaybetmemek insan sinir sistemi için KORKUNÇ bir yüktür.
- Kaotik Akışkanlar Dinamiği: Uzaydaki kaçış hızı (escape velocity) hesaplamaları veya yörünge mekaniği aslında çok daha öngörülebilir ve pürüzsüzdür. Ancak bir uçağın uçuşu, atmosferik türbülanslar ve anlık basınç değişimleriyle doludur. Pilotların bu kaotik dinamiklere saniyeler içinde tepki vermesi gerekir!
Eğer konu uzay mekikleri veya yörünge dinamikleri olsaydı size saatlerce anlatabilirdim ama atmosfer içi uçuş, insan fizyolojisinin sınırlarını zorlayan apayrı bir zorluğa sahip. Kısacası, bir hava aracını o incecik mavi çizgide kontrol etmek KESİNLİKLE zordur!
Kaynaklar
- Federal Aviation Administration. Pilot's Handbook Of Aeronautical Knowledge - Aerodynamics Of Flight. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı