Ölümsuz Deniz Anasi Gercekten Ölümsüz mü?

Teorik olarak biyolojik yaşlanmasını sıfırlayabilse de, mükemmel bir akvaryum ortamında bile pratik olarak sonsuza kadar yaşayamaz! Doğadaki yırtıcıları ve açlığı tamamen ortadan kaldırsanız dahi, hücresel düzeydeki hata birikimleri, patojenler ve bu sıfırlanma sürecinin kendi hassas sınırları er ya da geç canlının ölümüne yol açabilir. Üstelik bu süreç, aynı bireyin kesintisiz olarak sonsuza dek yüzmesi demek de değildir!

Bu minik canlının yaptığı şey gerçekten büyüleyici! Turritopsis dohrnii (kaynaktaki 1996 tarihli çalışmada Turritopsis nutricula adıyla geçer), fiziksel stres, hasar veya yaşlanma hissettiğinde serbest yüzen medüz formundan geriye doğru bir dönüşüm başlatır. Transdiferansiasyon dediğimiz bu olağanüstü hücresel süreçte, özelleşmiş hücreler yeniden kök hücre benzeri yapılara döner. Canlının şemsiyesi ve dokuları eriyip tabana tutunur, ardından sıfırdan bir polip kolonisi filizlenir! Yani akvaryumda izole ettiğiniz o medüz aynı bedenle sonsuza kadar süzülmez, kendi dokularını eritip genetik klonlarını üretecek bir polip yuvasına dönüştürür.

Laboratuvarda bu senaryoyu gerçeğe dönüştürmeye çalışan araştırmacılar oldu, özellikle Japonya'da yürütülen bir çalışmada bu döngünün peş peşe defalarca tekrarlandığı görüldü! Tek bir soydan gelen dokuların yaklaşık on kez gençleşip yeniden denizanaları oluşturduğu bildirildi. Fakat ne kadar özenli olursanız olun, akvaryum koşullarında su kalitesindeki ufak bir sapma ya da mikroskobik bakteri ve mantar enfeksiyonları bu narin canlının sonunu getirebilir. Her başa sarma denemesi de başarıyla sonuçlanmaz, bazen hücreler polip formunu yeniden kuramadan parçalanıp yok olur.

İşin içine hücresel sınırlar da girer. Yaşlanma fizyolojik olarak sıfırlansa bile, her DNA kopyalanmasında ve hücresel bölünmede somatik mutasyon riski vardır. Zaman içinde birikebilecek genetik bozulmalar biyolojik işleyişi durdurabilir. Kısacası biyolojik ölümsüzlük yok edilemezlik demek değildir, sadece yaşlanmaya karşı inanılmaz bir kaçış mekanizmasıdır ve hiçbir akvaryum bu hassas canlıyı sonsuzluk boyunca kusursuz tutamaz!