İçinden hiçbir çalışma isteğinin gelmemesi bir tembellik veya yetersizlik değil, beyninin net bir hedef ve yeterlilik hissi görmediği bir yükü mantıksız bularak kendini korumaya almasıdır. Çevrenin desteği iyi niyetli olsa da, kendi kontrolünde hissetmediğin ve sonucunda ne kazanacağını bilmediğin bir süreçte dış baskı motivasyon üretmez, sadece suçluluk ve donma tepkisi yaratır.
Bilişsel bilim ve psikoloji penceresinden baktığımızda motivasyon, sırf birileri arkandan itti diye kendiliğinden parlayacak bir kıvılcım değildir. Araştırmalar akademik motivasyonsuzluğun temelinde dört temel algının yattığını gösteriyor: yapabileceğine inanmama, harcanan emeğin sonuca değmeyeceğini düşünme, görevi anlamsız bulma ve değersiz görme. Dört yıl boyunca okulda yaşadığın dışlanma ve yalnızlık, aidiyet ihtiyacını zedelerken sayısal derslerdeki başarısızlık algın da yeterlilik inancını kırmış durumda. Aklında somut ve seni heyecanlandıran bir hedef yokken, beyninin ödül mekanizması o masanın başında saatlerce oturmanı sağlayacak dopamini kolay kolay üretmez.
Çevrendekilerin mezuna kalmayı dünyanın sonu gibi resmetmesi de bu kilitlenmeyi körüklüyor. Belirsizlik ve felaket senaryoları birleştiğinde zihnimiz geleceği bir fırsat değil, kaçınılması gereken bir tehdit olarak kodlar. Oysa eğitim psikolojisi araştırmaları, hedefleri henüz netleşmemiş veya motivasyonu düşmüş öğrencilerin kendilerine tanıdığı yapılandırılmış bir toparlanma sürecinin motivasyonu ve akademik performansı toparlayabildiğini ortaya koyuyor. Mezuna kalmak veya kendine nefes payı bırakmak bir yenilgi değil, doğru kurgulandığında güçlü bir yeniden başlama fırsatıdır.
Bu döngüyü kırmak için devasa ve belirsiz hedeflerle savaşmayı bırakıp kontrolü küçük parçalarla eline almalısın. Niyet ile eylem arasındaki o meşhur boşluğu kapatmanın yolu, büyük sınav resmini bir anlığına kenara koymaktan geçiyor. Sayısal ile konservatuvar arasındaki ikilemi hemen bugün çözmek zorunda değilsin. Masaya otururken günde sekiz saat YKS çalışacağım baskısı yerine, sadece 15 dakika boyunca tek bir alt başlığı anlamayı hedefle. Beyin tamamlanan küçük görevlerle ödüllendirildikçe yeterlilik hissini yeniden inşa eder ve istek ancak o ilk eylemin peşinden gelir.
Kaynaklar
-
Lisa Legault vd.. Why Do High School Students Lack Motivation In The Classroom? Toward An Understanding Of Academic Amotivation And The Role Of Social Support.. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Andrew J. Martin. Should Students Have A Gap Year? Motivation And Performance Factors Relevant To Time Out After Completing School.. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Paschal Sheeran vd.. The Intention–Behavior Gap. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı