Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Kabil Aktaş
Kabil Aktaş
3,113 UP
Üye
1

Ne teknoloji ne de doğal halimizle varlığından haberdar olamayacağımız unsurlar var olabilir mi?

Daha sonra gelişen teknoloji ile doğal halimizle farkına varamadığımız, mesela gözle görülmeyen bazı ışınları yada gece görüş, termal görüş cihazlarını yapıp kullanarak hiç bilmediğimiz unsurları keşfetmiş olduk, peki her şeye rağmen ne teknoloji nede doğal halimizle varlığından haberdar olamayacağımız başka unsurlarda var olabilir mi?
295 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Ufuk Derin
Skeptik

Elbette olabilir. Burada Carl Sagan'ın meşhur "garajımdaki ejder" hikayesine geliyoruz. Diyelim ki birisi garajında bir ejder olduğunu iddia ediyor ama hangi yöntemle ölçerseniz ölçün bir kılıf söylüyor. Yani hiçbir yöntem ile ölçülemiyor. Olabilir mi? Elbette olabilir. Ancak hiçbir şekilde gözlemlenemeyen veya ölçülemeyen bir ejder ile aslında hiç var olmayan bir ejderin farkını bulamazsınız. O sebeple ejderin olduğuna inanmak ya da inanmak için hiçbir sebebiniz olmadığı için inanmamak, size kalmıştır.

Örneğin bu kişi her ateş yaktığında aslında ejderin o ateşi o anda üflediğini (yarattığını) düşünebilir. (Gazalinin Pamuk-ateş örneği.) Bunu hiçbir şekilde test edemeyiz. Bu, ölçemediğimiz etkenin fark edilemez etkisidir. O yüzden bilim sadece ölçebildiğimiz, gözleyebildiğimiz kadarı ile ateşin neden ve nasıl yandığını açıklar ve ejder hakkında "Ejder yapıyor." veya "Ejder yapmıyor." gibi bir yorum yapmaz. Tutumu kişiye bırakır.

Tüm Reklamları Kapat

Ancak bu ejder, doğal süreçleri bozarak, insanlara büyü yaparak onların doğal davranışlarını yönlendirdiğini; istemsizce hareket ettirdiğini, doğum tarihine göre kişilikleri ayarlayan özel bir kuvveti olduğunu vs. iddia ederse bunlar "biz ölçemesek de ölçülebilen derecede evrenimize etki ettiği" için gerçekten böyle bir etki varsa kimin nasıl yaptığını anlamasak da fark edebiliriz.

O yüzden iddiaların "ölçülemeyen etkenin ölçülebilir etkisi" mi olduğunu "ölçülemeyen etkenin fark edilemez etkisi" mi olduğunu analiz ettikten sonra inanma ihtiyacınıza göre inanmak veya inanmamak gibi seçenekleri düşünebilirsiniz.

138 görüntülenme
6
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir

Duyu organlarımızla veya ölçüm aletlerimizle gözlemleyemediğimiz nesne veya kuvvetler fiziksel olmadığı için bilimin çalışma sahasına girmezler. Bu varsayımsal nesneler ve kuvvetler metafizikseldir ve ispatlanabilir değillerdir. Ancak ispatlanabilir olmamaları var olmadıkları anlamına gelmez. Sorunun içerisinde örnek verdiğiniz bazı dalga boylarını ve bugünün fiziksel gerçekliklerini bir zamanlar bilmiyorduk ama bilim icra etmek suretiyle artık dünün varsayımlarını deneyimlenebilir (a posteriorik) bilgiler hâlinde kabul ediyoruz. Yapılması gereken eğer bir ipucu varsa onun peşinden gitmek ve dünün hayâlini bugünün gerçeğine dönüştürmektir. Ancak bu yolda şu da unutulmamalıdır ki: Bir bilginin ispatlanabilir olmaması var olmadığı anlamına gelmez. Ama var olduğu anlamına hiç gelmez.

0
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
"Domates Gribi" Hastalığı Neyin Nesi?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close