Sorulara Dön
0
Evrim & Abiyogenez

Maymunlar neden evrim geçirdi?

Evrim geçirmesindeki sebep nedir?

1
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Keşke sorunuzu biraz daha ayrıntılı sorsaydınız. Bu konuda güvenilir bilgi almak için doğru adrestesiniz ama hiç bir ayrıntı vermeden "Maymunlar neden evrim geçirdi" diye sorarsanız size "başka milyonlarca tür neden evrim geçirdiyse o yüzden: Çevreye uyum sağlama" diye cevap vermemiz lazım.

Ya da maymunlar neden evrim geçirdi derken sanki artık yeryüzünde hiç maymun kalmamış gibi davranmışsınız. Yani "Maymunlar neden evrim geçirdi de başka bir türe dönüştüler? Neden artık yoklar ya da bambaşka bir türe dönüştüler?" diyor gibisiniz. Çünkü böyle değil elbette. Maymunlar hâlen varlar ama evrim geçirmeye de devam ediyorlar. Diğer tüm türler gibi. Bu bitmiyor ki. Sayısız evrim aşamasından geçtiler. Hangisini soruyorsunuz acaba?

Hatta onun da ötesi, hangi maymunlar? Onlarca maymun türü var. Her biri, yaşadıkları dönem, coğrafya, iklim koşulları vs. sebebi ile bambaşka evrimsel dönüşümler yaşamış olmalılar. Yine diğer tüm türler gibi. Hangisini soruyorsunuz ki?

Ve bunu sormanızın amacı, "Maymunlar neden evrim geçirdiler de insanlar ortaya çıktı?" ise zaten birçok hatalı ya da eksik bilgiye sahipsiniz demektir.

Herhalde, sanırım, galiba bu soruyu, insanın evrimi ile ilgili olarak soruyorsunuz. Yanlış anlıyorsam özür... Bildiğimiz ve bugüne kadar gördüğümüz kadarı ile aynı cümle içinde maymun ve evrim kelimeleri kullanıldığında konu genelde insanın evrimidir. Eğer bunu soruyor iseniz, yani ne oldu da maymunlar evrim geçirip insana dönüştü diyor iseniz önce sahip olduğunuz birkaç yanlış ön bilgiyi düzeltmek gerekli.

Maymunlar evrim geçirip insanlar ortaya çıkmadı. Maymun ve insan aynı ortak atadan geldiler. Yani maymun ve insan, aynı büyükbabadan gelen torunlar gibi. Bu bir...

İkincisi, ortak atadan gelip insana, şempanzeye, orangutana, gorile dönüşen çok sayıda tür var her birinin farklı bir evrimsel macerası var. O nedenle ayrıştılar zaten.

Üçüncüsü, bu evrimsel dönüşümlerin hiç biri, tek bir etki ya da evrimsel etki ile olmadı. Milyonlarca yıl süren onlarca yüzlerce etki ile oldu. İklim, beslenme, üreme, avlanma, rakiplerle mücadele vs. çok sayıda uyum noktası belirli türleri başka türlere evrimleştirir. Burada da durum aynı.

Daha da özele ineyim ve sorunuzu anlamaya çalışayım: İnsanın atası nasıl bir evrim geçirdi de insan ortaya çıktı diye soruyor iseniz de bu da kimi bilim insanına göre 5, kimine göre 10, kimine göre 20 hatta belki 30 evrimsel değişim ile oldu. Her biri ayrı evrimsel aşamalar. Ama burada da şöyle bir sorun var. Bunların her biri, birbirinin devamı değil. O bitti, sonra diğeri başladı değil yani.

Bir katman daha derine iniyorum, 1'den 10'a kadar olan sayıları büyük, orta küçük olarak gruplasak çizgileri bir yerden çekmek zorundayız değil mi? Atıyorum 1-2-3 küçük, 4-5-6 orta, 7-8-9-10 büyük rakamlar desek... Neticede ortak atadan gelen evrimleşme bir noktadan sonra homo türüne yani insana ulaştı. Peki. O hangi aşama diyorsanız o da karışık. Hangi noktada ataydı, hangi noktada insana doğru giden yol başladı, hangi noktada insanımsı oldu, hangi noktada insan oldu? Bunların ortaya çıktığı örnek ve tarihler var ama daha önemlisi bunları ortaya çıkaran nedenler var. Hangisini soruyorsunuz acaba? Sanırım sorunuz bu... Öyle mi? "Neden" diye sormuşsunuz çünkü.

Öyle diyelim. Eğer öyle ise önce maymun (aslında ortak ata) nerede bitti, insan nerede başladı onu koyalım: Bu, düşünmedir. İnsanı insan yapan düşünme becerisi. İnsanın atası hangi gerekçeyle düşünmeye başladı, hangi çevresel etki onu düşünmeye zorladı? Yani sorunuzdaki "maymunlar neden evrim geçirdi?" sorusunun düzeltilmiş hali anlayabildiğim kadarı ile bu. Bunun cevabının da birkaç aşaması var. Beslenme biçiminin değişmesi bunlardan biri örneğin. Neden beslenme biçimi değişti, çünkü insan atasının beslenme olanaklarını kaybetti. Neden? İklim ve bitki örtüsü değişti vs. Daha farklı beslendi. Bu nasıl oldu, el becerisi gelişti. Neden? Eller boşta kaldı. O niye çünkü dört ayakla yürürken dik yürümeye başladı. O niye, çünkü ağaçtan yere indi. Bunların her biri, yüzbinlerce yıllık aşamalar.

Bu aşamaların en önemlisi gerçekten değişken. Farklı evrimciler, bilim insanları farklı aşamaları en önemli aşama ve insanın ortaya çıkışının kıvılcımı olarak görüyor olabilir. Kesin öyledir zaten. Benim gibi cahil bir amatörün fikrini soracak olursanız, herhalde, sanırım, galiba bu ağaçtan yere inmektir. Atalarımızın ayakları, dallara tutunmak için biçimlenmişti. Bugünkü maymunların ayakları gibi. Ağaçlarda yaşıyordu atalarımız. İklim değişti, ormanlar azaldı, ağalarda yaşayıp beslenmek zorlaştı ve insan yere indi. Ama atalarımızın hem ayakları hem de vücutları, yere yaşamaya pek uygun değildi. Ayaklar tutunucu, yürüyücü değil. Kollar fazla uzun ve ağır. Bacaklar çok kısa ve kıvrık. Gövde öne doğru, bel öne eğik vs. Ne zaman ki ayak baş parmağı yandan şimdiki gibi öne geldi, bel öne eğik değil dik hale geldi ve kollar da dallara uzanma görevi edinmiş halden kurtulup yürürken sallanmaya uygunlaştı işte dik yürüyen insanımsı olduk.

Artık ağaçtan meyve yiyemiyoruz, ne lazım? Avlanmak ve toplayıcı olmak. Yani geniş alanları gezmek, avlayacak hayvan ya da meyve, tohum, yumru bulmak falan. Uzun uzun gezeceğiz. Nerede? Afrika'da. Güneş bol, ağaç az. Ne olacak? O post, kıllar ve tüyler dökülecek. Çünkü çok sıcak. Çok hızlı koşamıyoruz ceylanı tavşanı yakalayamazsın, mızrak taş vs. lazım. Alet yapmak lazım. E zaten ayağa kalktık, kollar eller yanlarda sallanıyor, bir işe yaradıkları yok bari alet yapalım. Alet yapmak için el becerisi gelişecek ama o aletleri nasıl akıl edeceğiz? Beyin lazım. Birkaç hayvanı tesadüfen yakaladın, et yedin ve protein aldın. Ağaçta meyve yaprak yiyorduk şimdi et yiyoruz. Beyin gelişiyor. Beyin geliştikçe el becerisi ve yetenek gelişiyor, daha iyi avlanıyoruz. Daha kaliteli avlandıkça yine beyin gelişiyor. İkisi birbirini tetikliyor...

Bir bu kadar daha anlatabilirim... Tüm bu anlattıklarımdan çıkacak bir sonuç var: Sorduğunuz sorunun cevabının, giriş kısmı bu kadar... Bilmiyorum, buraya kadar okudunuz mu ama okuduysanız şunu fark ediniz: Henüz girişi ve açıklamayı okudunuz. Sorunuz şöyle bir soru: "Dünya nasıl oluştu?" Cevap: 3800 sayfalık dört ciltten oluşan bir kitap. :) Size nasıl cevap verelim ki? :) Yayın eviyle anlaşma yapıp mı gelsek ne yapsak?

Artık ben devam etmeyeyim, dünyada bu kadar büyük bilim insanları, kaynaklar, ustalar, Çağrı Mert Bakırcı varken bana söz düşmez... Aşağıya kaynak veriyorum. O kaynak da Evrim Ağacı derlemesi zaten. Daha da okkalı bilgi için Josef H. Reichholf'un İnsanın Evrimi kitabını, en az iki kez okuyunuz lütfen. (Ben üç kez okudum. Ya da dört. Beş olabilir) Ama lütfen, okuyunuz...

Sağlıcakla...

105 görüntülenme
4
Teşekkür (5)
Paylaş
4

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın