O masa küresi süs olsun veya havalı dursun diye eğik yapılmıyor, gezegenin uzaydaki gerçek mekaniğini birebir yansıtıyor. Dünya'nın kendi etrafında döndüğü eksen, Güneş çevresinde dolandığı yörünge düzlemine dik değildir, yaklaşık 23,4 derecelik bir açıyla yatıktır. Kürenin oturduğu ayak o yörünge düzlemini temsil eder. Eksen eğik durduğu için, ona dik olan ekvator ve enlem çizgileri de masanın yüzeyine göre otomatikman eğik kalır.
Duvardaki haritada çizgilerin yere paralel durması ise tamamen bir haritacılık tercihidir. Küre gibi üç boyutlu bir gövdeyi düz bir kağıda aktarırken harita projeksiyonları kullanılır. O haritalarda amaç Dünya'nın uzaydaki duruşunu göstermek değil, koordinat okumayı, yön tayinini ve navigasyonu kolaylaştırmaktır. Haritayı çizenler kuzeyi doğrudan sayfanın tepesine yerleştirir, enlemleri de tabana paralel yatay çizgiler olarak çeker. Yani haritanın duvarda dümdüz durması sadece insanların yön bulmasını pratikleştirmek için kurulmuş iki boyutlu bir temsil yöntemidir.
Kısacası masandaki küre Dünya'nın Güneş karşısındaki gerçek fiziki duruşunu, duvardaki kağıt ise o kürenin düzleme açılmış kullanışlı bir planını gösterir. Masadaki o eğiklik olmasa mevsimler meydana gelmez, güneş ışınlarının geliş açıları yıl boyunca değişmezdi.
Kaynaklar
-
Jonny Huck. Evaluating Map Projections For Globemaking. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı