Laiklik ilkesinin bulunmadığı bir siyasal ve toplumsal düzende, bilimsel bilginin özgür ve eleştirel biçimde üretimi ne ölçüde mümkündür?

Böyle bir düzende din ve kutsal değerler sorgulanamaz. İnançla uyuşmuyorsa fikir engellenir.Din ile çakışmayacak şekilde bir bilgi üretilebilir. Mesela İslam tarihine bakabiliriz, ilk dönemlerde bilim bayağı bir gelişmişti ancak sonraki dönemlerde bilime şüphe ile yaklaşılmaya başlandı. Kısacası Laiklik olmadan özgürce bilgi üretilmesi zor.

Laiklik ilkesinin bulunmadığı toplumsal düzende çoğunluğun inancına doğrudan etki edecek biçimde bilimsel sorgulama yapılamaz. Bunun nedeni o toplumun veya yönetimin dini dolaylı açıdan kendi çıkarları çerçevesinde kullanmasıdır. Devletin ana hedefi toplumun çıkarlarını korumaktır ve siz toplumun çıkarlarını doğrudan veya dolaylı olarak hedeflerseniz o toplum size düşman olacaktır. Bunun yanı sıra devlet tarafından size yaptırımlar uygulanacaktır ki günümüzde buna çok sık rastlıyoruz. Dinlerin tarihçesine baktığımızda bir takım örgütlerin, toplumu düzene sokmak uğruna dinleri kullandıklarını görüyoruz. Masum ve kendi halinde olan insanların uyanmasının bir takım şahıslar için kötü sonuçlara yol açacağının farkındayız. Günümüzde dinin öğretileri bilimi yalanlayacak şekilde öğretiliyor, bunun kaynağı çok eskilere dayanıyor çünkü geçmişte oluşturulan bir takım dinler bilim yüzünden yok olmuş durumda. Devamında çıkan yeni dinler kendilerini geliştirerek bilimin ışığını kapatmaya çalışıyor.