[2][3]Uzman değilim ama Mezopotamya ve gökbilim tarihi çok ilgimi çektiği için bu konuyu biraz kurcaladım. Mevcut cevaba tarihsel tarafı eklemek isterim 🙂
Kısa cevap
Sitchin'in anlattığı, 3.600 yılda bir yaklaşan "Marduk/Nibiru gezegeni" çivi yazılı metinlerde yok. Metinlerde geçen Nēbiru, bambaşka bir şeyi anlatan bir gökbilim terimi.
🔹 Nēbiru kelimesi ne demek?
Akadca nēbiru kabaca "geçit, geçiş yeri" anlamına geliyor. Babil gökbilim metinlerinde "Marduk'un yıldızı Nēbiru" diye geçiyor. Stephen Langdon daha 1923'te Enûma Eliš çevirisinde, bu "geçiş"in gök ekvatoru ile ekliptiğin kesiştiği noktayı (yani ekinoks noktasını) ifade ettiğini ve adın bu geçişi yapan gezegenlerin temsilcisi olarak Jüpiter'e verildiğini yazmış.
🔹 Tabletler ne söylüyor?
Babil aylarını sırayla Jüpiter'in farklı isimleriyle eşleştiren listelerde (III R 53 no. 2 ve CT 26'daki Sm 777 tableti) Marduk ve Nēbiru, Jüpiter'in isimleri arasında birlikte geçiyor. Asur dönemine ait bir astrolojik raporda (SAA 8, 147) ise şöyle bir cümle var: "Marduk'un yıldızı, bir çift saattir yükselmekte olan Šulpa'e'nin önündeyse, Jüpiter göğün ortasında Nēbiru olarak durur." Yani Nēbiru, Jüpiter'in gökteki belirli bir konumuna verilen bir ad gibi kullanılıyor.
🔹 Kafa karışıklığı nereden geliyor?
Ira Freedman'ın Cuneiform Digital Library Bulletin'de 2015'te yayımlanan makalesi, Nēbiru adının ekinoksu işaretleyen herhangi bir görünür gök cismine verilebildiğini savunuyor. Yani tek bir sabit cisim değil, bir tür "işaretçi" rolü. Bu esneklik, metinleri bağlamından koparınca "gizemli bir gezegen" hikâyesi kurmaya çok elverişli bir boşluk bırakıyor. Sitchin'in yaptığı da kabaca bu.
🔹 Fiziksel taraf
NASA, 2012 kıyamet söylentileri sırasında "Ask an Astrobiologist" sayfasında bu iddiaya doğrudan yanıt vermişti: Böyle büyük bir gezegen Dünya'ya yaklaşıyor olsaydı astronomlar onu yıllardır izliyor olurdu, hatta çıplak gözle görülürdü. Üstelik iç gezegenlerin yörüngelerinde de ölçülebilir bozulmalar beklerdik.
Sonuç
Babilliler gökyüzünü gerçekten çok dikkatli gözlemlemiş ama tabletlerdeki "Marduk'un yıldızı" büyük ihtimalle hepimizin tanıdığı Jüpiter. Uzak Güneş Sistemi'nde henüz keşfedilmemiş bir gezegen olup olmadığı (Dokuzuncu Gezegen tartışması) ise ayrı ve bilimsel olarak hâlâ açık bir soru; onu da mevcut cevap güzelce özetlemiş. 🪐