İnsanların saçlarının dış görünüşü nasıl meydana geliyor?

Saçın dış görünüşü, yani düz, dalgalı veya kıvırcık oluşu, saç derisinin derinindeki canlı kıl folikülünün geometrisi ve sentezlenen keratin liflerindeki kovalent disülfit bağlarının açısıyla belirlenir. Aynada gördüğünüz ve taradığınız o saç teli ise biyolojik olarak tamamen ölüdür.

Kıl folikülünün enine kesiti saçın morfolojisini doğrudan dikte eder. Simetrik ve dairesel bir folikül düz saç teli üretirken, asimetrik ve yassılaşmış eliptik foliküller kıvırcık saç lifleri meydana getirir. Bu liflerin temel iskeletini oluşturan keratin proteinleri, sistein amino asitleri açısından çok zengindir. İki sistein arasındaki kükürt atomlarının oluşturduğu disülfit bağları asimetrik ve açılı dizildiğinde saç teli kıvrılır, düzgün dizildiğinde ise doğrusal kalır. Saçın kalınlığı folikülün fiziksel çapıyla, rengi ise folikül tabanında çalışan melanositlerin ürettiği eumelanin ve feomelanin pigmentlerinin oranıyla genetik olarak kodlanır.

Gelelim meselenin istismar edilen boyutuna: Kozmetik sektörünün dillerden düşürmediği saç telini kökten uca besleme veya hücresel canlandırma iddialarının biyolojik karşılığı koca bir hiçtir. Canlı olmayan bir protein kütlesini dışarıdan şampuanla veya serumla besleyemezsiniz. Bakım ürünlerinin yaptığı tek şey, saçın en dışındaki pullu kütikül tabakasını silikon veya lipid türevleriyle geçici olarak kaplayıp sürtünmeyi azaltmaktan ve kırıkları maskelemekten ibarettir. Saçın temel mimarisini yapay yollarla kökten değiştiremezsiniz. Yapabileceğiniz tek şey, perma veya keratin bakımı adı altında o kovalent disülfit bağlarını sert kimyasallarla kırıp ısı eşliğinde zorla yeniden dizmektir, ki bu da lifin protein bütünlüğünü geri dönüşsüz biçimde yıpratır. Bunun ötesindeki mucizevi formül iddiaları, temel hücre biyolojisiyle dalga geçen pazarlama masallarıdır.