Sorulara Dön
15
Felsefe

İnsanın yaşam hakkı olduğu gibi yaşamamayı tercih etme hakkı da gayet normal değil mi?

Neden intihar acizlik ya da psikolojik bir sıkıntı olarak görülüyor?

6
Anonim 15
533 görüntülenme
Teşekkür (3)
Hatırla (1)
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
6 Cevap

Merhabalar değerli dostum. Dediğin konuda gayet haklı olabilirdin lakin yaşama hakkı direk doğuştan gelen bir haktır. Yaşamama hakkı ise sonradan elimize geçen bir seçim. Doğuştan gelen hak herkes üzerinde uygulanır ve ayrım yapılmaz. Lakin yaşamama konusuna geldiğimizde yani seçim dediğimiz şeye geldiğimizde zaman, mekan ve olaylara göre değişiklik gösterebilir. Bu da şu demek normalde yaşamayı seçecek bir insan sırf sevgilisinden ayrıldı, ailesini kaybetti, dünyadaki anlamsızlığı fark edip depresyona girdi diye yani duyguları hassas ve muhakeme yeteneği sağlıklı değil diye intaharı seçebilir. Fakat bu seçim meslek seçimi gibi olmaz. Geri alınamaz... Fakat belki bu insan belli bir süre geçtikten ve bu olayları çözdükten veya kabulenmeye başladıktan sonra yaşamaya devam etmek isteyebilir ve kimin gerçekten bu süreçten daha sonra da ölmek isteteceği ölçülüp, nesnel olarak bilinemeyeceğinden yani düzgün bir muhakeme yeteneği ile bu kararı verdiği kesin olmayacağından bu 1-2 kişi göz ardı edilerek binlerce hatta milyonlarca kişinin iyiliği amaçlanır. Fakat burda sorun şu mental yani bir süre sonra atlatılabilecek olan hastalıklar değilde fiziksel olarak acı çeken bir insanı ölmek istemesine rağmen acı çektirerek hayatta tutmak ne kadar doğru? Mesala kemoterapi gören ve hastanede değil huzur içinde ölmek isteyen bir insan...

417 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
10
Teşekkür (2)
Paylaş
10

Öncelikle bir şeyi yapma hakkınızın olmasının onun acizlik ya da psikolojik sıkıntı olmadığını gösterdiğini belirtelim. Mesela kişiler romantik ilişkilerinde çok sağlıksız, kendi kişiliklerinden dahi feragat etmelerine neden olan kararlar verebilirler. İradelerini diğer kişiye acizce ya da bir akıl hastalığını ima edecek şekillerde teslim edebilirler. Buna hakları olması yaptıkları şeylerin acizce ya da hastalıklı olmadığını göstermezdi. Dolayısıyla bir şeye hakkınız olması o şeyin acizce ya da hastalıklı olmadığını göstermeye tek başına yeterli değil.

İntihar konusunda arka planda yatan varsayım şu olsa gerek: Bilişsel yetileri yerinde çalışan kişiler ölmeyi istemezler. Bizler evrimsel açıdan hayatta kalmayı istemeye programlı varlıklarız. Hayatta kalmayı istememek, özellikle de çok büyük acılardan kaçınmayı istemek gibi bir durum söz konusu değilse, doğamıza o kadar ters ki böyle bir durumda yanlış giden bir şeyler olması gerektiğini düşünüyoruz. Sağlıklı bir psikolojiye sahip bir insanın insan doğası göz önünde bulundurulduğu zaman yaşamaya devam etmeyi istememesi inanılmaz görünüyor. Bu nedenle intihar eden ya da intihar etmeyi isteyen kişilerde arka planda yatan bir bozukluk ya da hastalık arıyoruz. Beyin kimyasında bozukluk, ya da sahip olunan yanlış düşünüş biçimleri gibi. 

Sonuç olarak ölümü tercih etmek yaşamayı tercih etmek kadar normal değil. Tıpkı insanlar paslı çivi yemeyi tercih etmenin meyve/sebze yemekten daha normal olmaması ya da bir sincap için diş macunu yemenin palamut yemekten daha normal olmaması gibi. Bir anlamda doğalarımız, tasarımı itibariyle (burada tasarımı bilinçli bir şekilde tasarlanmış olma anlamında kullanmıyorum) belli şeyleri yapmaya daha uygun, belli şeyleri yapmaya ise uygun değil. Buradaki benzetme açısından söyleyecek olursak intihar etmek elma yemekten çok paslı çivi yemeye benzeyen bir aktivite. Vücudumuzdaki her şeyin uygun şekilde işleyişi bize hayatta tutmaya yönelik. Bu işleyişe tamamen ters bir şey yapmış oluyoruz intiharla. Bu nedenle "normal" bir insan beyninin/bedeninin -kendini feda etme türü istisnaları dışarıda tutarsak- intiharı istememesi gerektiğini düşünmemiz makul görünüyor.

365 görüntülenme
9
Teşekkür (2)
Paylaş
9

Tarih boyunca kişinin kendi hayatına son vermesi farklı şekilllerde açıklanmış ve yorumlanmıştır. İntihar, bahsettiğiniz gibi her toplumda ve her inanç sisteminde acizlik veya "depresyondan son kaçış yolu" olarak görülmemektedir. Şüphesiz, bu düşüncenin topluma yerleşmesini sağlayan büyük bir faktör de yıllardır süregelen inanç sistemleridir. Tarihi incelediğimizde, ruhun ölümsüzlüğüne inanan toplumlar ve gruplar intihara karşı çıkmışlardır (Örneğin Pisagorcular). Fakat intihar hakkını destekleyen inanç sistemleri de bulunmaktadır. Bu hakkı savunan ilk kararlı girişim Stoacılara aittir. Onlara göre intihar, ahlaki olarak doğtu veya yanlış değildir, hatta belirli koşullarda yapılması gereklidir. İnsan, ölüm vaktine kendisi karar verebilmelidir. Stoacı bir düşünür olan Seneca, intihar hakkında "İyi insan yaşaması gerektiği kadar yaşar, yaşayabildiği kadar değil." demiştir.Farklı bir örnek olarak da Hegeisas'ı gösterebiliriz. Yunan felsefe tarihinde peisithanatos (ölüme ikna eden) olarak adı geçmektedir. Bu ve daha nice örnekte görebileceğimiz gibi insanın kendi hayatına son vermesi tartışmalı ve farklı şekillerde yorumlanabilecek bir konudur. Din ile felsefenin iç içe olduğu vakitte ise, insan hayatının Tanrı'ya ait oluşu ve ona son verme hakkının da insanın elinde olmaması inancı ile bahsi geçen tartışmalar tarafsız yapılamamaktadır.

248 görüntülenme
4
Teşekkür (1)
Paylaş
4

Kaynaklar

  • Yazar Yok. Seneca- Mutlu Bir Yaşam Üzerine. (24 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 24 Haziran 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı

İnhtihar neden psikolojik bir sıkıntı olarak görülüyor:İnsanlar içgüdüsel olarak yaşama isteğine sahiptir, eğer bir insan artık yaşamak istemiyorsa bunun psikolojik bir sıkıntı olduğu açık ve nettir. Bunların yanında, insanların intihar etme istekleri genelde anlık depresyonlarla gerçekleşir ve muhtemelen yaşantısı dengeye girdikten sonra kendisinin intihar etmesini engelleyen kişiye teşekkür edecektir. 

Fakat tüm bunlardan daha önemlisi, insanlar birbirini sever ve birbirine değer verir. Dolayısıyla başkasının ölmesini istemeyiz ve ölmemesi için elimizden geleni yaparız.

193 görüntülenme
1
Teşekkür
Paylaş
1

Merhaba kardeşim zihnimi okusaydin eğer ancak bu kadar aynı dusunebilirdik. Ben de aynı şeyi düşünüyorum nasil ki yaşamak hakkı ise yaşamama hakkı da insanın elinde olmalı bazı ülkelerde ki ötenazi gibi fakat malum endüstri gel madem öyle öleceksin biraz bu ilaçlardan kullan biz de yolumuzu bulalım diyor kabaca

163 görüntülenme
1
Teşekkür
Paylaş
1

 Benim kanaatimce bir insanın ölmek istemesi fiziksel acı içinde olmadığı durumlarda oldukça mantıksızdır. Kendi hayatını umursamayan sağlıklı bir bireyin başkasının hayatını umursayıp umursamayacağı meçhuldür. Ölümü göze almış bir insan olabilecek en tehlikeli insandır çünkü kendisini en kötüsüne hazırlamıştır. Bu tür bireylerin intihar eylemi devlet tarafından parasız yapılmalıdır ki topluma zarar vermesinler. Bunun yanında işsizliğin önemli bir sorun haline gelmeye başladığı dünyamızda bu tür intihara meyilli kişilerin çalışma veriminin de düşük olacağı varsayımı ile birlikte ötenazi uygulamasının dünyaya yararları azımsanacak gibi değildir.

151 görüntülenme
0
Teşekkür
Paylaş
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın