İlk bilgisayarların ağırlığı, bilgisayar tanımını tam olarak nereye koyduğunuza bağlı olarak yaklaşık 1.000 kilogram ile 30.000 kilogram arasında değişir. İlk genel amaçlı ve tamamen elektronik dijital bilgisayar kabul edilen efsanevi ENIAC, tek başına yaklaşık 27.000 kilogramdır, yani tam 27 tondur.
Tarihin ilk öncü sistemlerine baktığımızda form factor ve ağırlıklar mimariye göre ciddi farklılık gösterir:
- Zuse Z3 (1941): İlk fonksiyonel programlanabilir elektromekanik bilgisayardı ve yaklaşık 1.000 kilogram ağırlığındaydı.
- Atanasoff-Berry Computer (1942): Özel amaçlı ilk elektronik dijital sistemlerden biriydi, görece daha kompakt bir tasarımla yaklaşık 320 kilogram ağırlığındaydı.
- Harvard Mark I (1944): IBM üretimi devasa elektromekanik canavar, yaklaşık 4.500 kilogram yani 4,5 ton çekiyordu.
- ENIAC (1945): 18.000 vakum tüpünden oluşan ilk büyük ölçekli elektronik bilgisayar, yaklaşık 27.200 kilogram ağırlığa sahipti ve 167 metrekarelik devasa bir odayı kaplıyordu.
- UNIVAC I (1951): İlk ticari sistemlerden biri olan bu model, merkezi işlem ünitesi ve yardımcı birimleriyle toplamda yaklaşık 13.000 kilogramı buluyordu.
Bu devasa donanımların tonlarca ağırlıkta olmasının temel nedeni, o dönemde transistörlerin ve entegre devrelerin (IC) henüz icat edilmemiş olmasıydı. Donanım mimarisi binlerce cam vakum tüpü, ağır çelik şasiler, devasa güç transformatörleri ve kilometrelerce uzunlukta kalın bakır kablolardan oluşuyordu.
Bugün nanometre seviyesindeki çiplerin, cebimize sığan cihazların ve miligramlık biyosensörlerin sunduğu computing gücünü düşününce bu ilk nesil donanımların boyutları inanılmaz! Birkaç kilobaytlık basit bir işlem gücü için koca bir bina ve onlarca ton metal gerekiyordu. Donanımın yaşadığı bu radikal scaling başarısını ve minyatürleşmeyi her düşündüğümde teknolojiye resmen çıldırıyorum!
Kaynaklar
- Martin H. Weik. The Eniac Story. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
- IEEE History Center. Milestones: Electronic Numerical Integrator And Computer (Eniac), 1946. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
- Campbell-Kelly, M. & Aspray, W.. The Computer: A History Of The Information Machine. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı