Edwin Hubble bu 500 km/s/Mpc değerini kafasına göre seçmedi, 1929'da elindeki gözlem verilerini işlediğinde matematik tam olarak buraya çıkıyordu. Hız ölçümlerinde, yani galaksilerin tayfındaki kırmızıya kaymada pek sorun yoktu fakat kozmik mesafe basamağında çok ciddi bir kalibrasyon hatası vardı. Galaksileri gerçekte olduklarından yaklaşık yedi kat daha yakın hesaplayınca, v = H0 * d formülünde mesafe küçüldü ve genişleme sabiti mecburen fırladı.
Mesafelerin bu kadar kısa çıkmasının ilk büyük sebebi Sefe (Sefeid) değişen yıldızlarıydı. Hubble bu yıldızların parlaklık ve periyot ilişkisini kullanarak mesafe biçiyordu ancak o dönem herkes Sefeidleri tek tip sanıyordu. 1952'de Walter Baade, Sefeidlerin Tip I ve Tip II olarak iki farklı popülasyona ayrıldığını keşfetti. Hubble'ın kalibrasyonu daha sönük olan Tip II yıldızlarına dayanıyordu fakat Andromeda gibi dış galaksilerde gözlemlediği yıldızlar aslında çok daha parlak olan Tip I Sefeidlerdi. Bir ışık kaynağını olduğundan sönük varsayarsanız, o parlaklıkta görünmesi için size çok yakın olduğunu düşünürsünüz. Bu durum tek başına galaksi mesafelerini iki kattan fazla eksik hesaplamasına yol açtı.
İkinci büyük hata ise teleskop çözünürlüğü sınırına tosladığında ortaya çıktı. Daha uzak galaksilerde tekil Sefeid yıldızları seçilemeyince Hubble, o galaksilerdeki en parlak nesneleri süperdev yıldızlar kabul edip standart mum gibi kullandı. 1958'de Allan Sandage verileri yeniden incelediğinde, Hubble'ın 100 inçlik Hooker teleskobuyla tek bir parlak yıldız sandığı şeylerin aslında devasa iyonize hidrojen gaz bulutları (H II bölgeleri) ve iç içe geçmiş yıldız kümeleri olduğunu gösterdi. Koca bir gaz bulutunu veya yıldız kümesini tek bir yıldız zannedip parlaklık hesabı yapınca mesafeler yine fena halde kısa çıktı.
Bu mesafe hatası o dönem fizikçilerin önüne absürt bir kriz de çıkarmıştı. H0 değeri 500 civarındayken geriye doğru işletilen evren modelleri evrenin yaşını sadece 2 milyar yıl civarı veriyordu. Oysa o tarihte jeologlar Dünya'daki kayaların yaşını 3 milyar yıldan fazla olarak ölçmüştü, yani evren kendi içindeki gezegenden daha genç görünüyordu. 1950'lerden itibaren Baade ve Sandage bu kalibrasyon sorunlarını çözdükçe değer kademeli olarak 250'ye, 100'e ve nihayet modern uzay teleskoplarıyla 70 km/s/Mpc bandına kadar geriledi.
Kaynaklar
-
Virginia Trimble. H_0: The Incredible Shrinking Constant, 1925-1975. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
R. Brent Tully. The Hubble Constant: A Historical Review. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı