Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
5
Puan Ver

Gök depremleri var mıdır?

Evrenin kuantum alan kuramında tanımlanan enerji alanlarından oluştuğunu düşünürsek içinden enerji dalgası geçen, yani dalgalanan her yerde deprem olacağını varsayabilir miyiz?

1
125 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla (2)
Takip (3)
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Depremler sismik dalgalardır ve mekanik kökenlidir. Model olarak bu olayları açıklarken, dalgalarla olan benzerliği kullanarak birçok olayı "dalga" adı altında açıklıyoruz. Fakat bu onların her birini, birbiriyle özdeş şeyler yapmıyor. Depremlerde mekanik bir olay sonrasında, büyük miktarda enerji açığa çıkarken bu dalgalar üretiliyor.

Yani anlaşılması gereken durum, depremin sonucunda dalganın oluştuğudur, dalganın depremi oluşturduğu değil. Masaya vurduğunuzda, orada bir dalga yaratırsınız. Fakat masa durduk yere dalgalanmaz. Dolayısıyla dalgaların oluşum kökeni gereği, soru biraz aydınlanmış oluyor.

Yıldızlarda da benzeri durumlardan ötürü depremler gerçekleşebiliyor. Örneğin Güneş'te gerçekleştiği bilinen 11 büyüklüğünde depremler var ki nötron yıldızlarında bu değerlerin 32 büyüklüğüne ulaşabileceği tahmin ediliyor. Bunlar orada gerçekleşen şiddetli enerji salınımına neden olan olayların sonucunda yayılan dalgalar, yine aynı şekilde. Keza yıldızların içerisindeki salınımları inceleyen astrosismoloji alanı da işin bambaşka bir boyutu.

Fotonlar da birer dalgadır, fakat elektromanyetik dalgalardır. Ses gibi mekanik dalgalar değildirler. Fakat mikrodalga örneğini inceleyecek olursak, su gibi polar molekülleri titreştirerek, cismin ısınmasına yol açabilirler. Lakin bunun deprem tanımımıza uymadığı açık.

Keza gravitasyonel dalgalar da ilginç bir bakış açısı. Onlar da içimizden geçtiklerinde bizi bir nevi esnetip büzüştürürler. Bu analojik olarak depreme içlerinden en çok benzeyeni olabilir. Bize ulaşan dalgalar, atom çekirdeğinin çapından da ufak değişimlere neden olduğu için, ölçmesi dahi çok zor oldu. Lakin iki karadeliğin birleşerek gravitasyonel dalga yayıp, etraflarındaki nesneleri fiziksel olarak bozmaları, sanırım depreme benzer bir olay gibi düşünülebilir.

Lakin bunların dinamikleri kendi içlerinde farklılıklar gösterdiği için aynı tanımların kullanılmaması gerektiğini düşünüyorum. Üretilen dalgaların yapısı bile çok farklı. Benzerlikler çoğunlukla analojik.

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“...yine de dönüyor.”
Galileo Galilei
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol