Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Sude Öztürk
Sude Öztürk
14K UP
Üye
1

Gece düşündüğümüz şeyler neden sabah saçma gelir?

İnternette araştırırken hormonlarla alakalı bir durum olduğunu öğrendim. Beynimiz nasıl oluyor da belli bir saatten sonra salgıladığı hormon seviyelerini değiştiriyor ve bunun insanlığın gelişimi açısından ne gibi sebepleri olabilir? Biyolojik saatimiz bozulsa bile bu gerçekleşmeye devam eder mi?
2,255 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Ersals Krononot
Ersals Krononot
254K UP
Krononot⁸

Hormonal düzen tamamen sirkadiyen yapıdadır. Yani güneşe göre evrimleşmiştir. Hangi saatte hangi hormonun ne kadar salınacağı, güneşten gelen ışığın dalga boyu (eğim açısı - bulunduğumuz yerel konum) üzerinden belirlenir. Bunun yanında tabii ki vücut kitle indeksi de belirleyicidir, ancak hormonal salınım vakitleri sirkadiyen ritmdedir. Güneş batmaya başladığı turuncu - kırmızı dalga boyu, biyolojik olarak "mağarana çekil, dinlenmeye geç" kodunu taşır. Bu saatten sonra sindirimin durup, artık otofaji, mitofaji gibi yenilenme onarım süreci başlamalıdır. Bu yüzden de turuncu kırmızı dalga boyu dışındaki ışıklar, sirkadiyen ritmi olumsuz etkiler. Floresan, özellikle de led ışıklar (en zararlıları), biyolojik ritmin bozulmasında önemli etkenlerdir.

Normal şartlarda gece melatonin arttığı, uyku fazına geçiş sırasında prefrontal korkeks (mantıklı düşünme, analiz vs) aktivitesini düşürür. Tamamen durmaz, ancak olabilecek en dip seviyeye geçer. İşte bu yüzden düşüncelerimizi mantık çerçevesinde yapamayız bu yüzden. (Aşık olduğumuzda da prefrontal korteksin aktivitesi azalır ve muhatabımızı rasyonel ele alamayız bu yüzden. Birliktelik bittikten sonra yaptıklarımız saçma gelir. Oysa aşık iken, gayet normaldir) Sabah uyandığımızda artık mantıklı düşünme ile ilgili merkezimizin harıl harıl çalışıyor olmasıyla birlikte gece düşündüğümüz parlak ötesi harika fikirlerimiz birden basitleşmeye ve anlamsızlaşmaya başlar. Bunu biliyor olsak da yaşamaya devam ederiz :) Parasempatik sistem (dinlenme - onarım dönemine geçmeyi sağlar- otonom sinir sistemi altındadır) doğru çalışıyor ise (kortizol e neden olacak stres kaynağı yok ise) melatonin 11de artmaya başlar ve TAM KARANLIK bir ortam uyumak için gereklidir. Daha önceki dönemlerde mağaraya çekilme ile bir çok stres kaynağı sona ermiş oluyordu ve parasempatik sistemin çalışması daha kolaydı. Oysa "modern" yaşam biçimi, stres kaynağı cenneti olduğu için (trafik, iş, giderler, gelecek kaygısı......vs) kronik strese maruz kalmak daha olası malesef. Bu yüzden meditasyon, ibadet gibi rutinlere daha çok ihtiyacımız var. Yani gece saçmasapan mantıksız şeyler düşünmeye ihtiyacımız var. :)

Sirkadiyen ritm bozulduğunda, özellikle vardiyalı çalışanlarda kanser yüzdelerinin arttığını görüyoruz. Vücut bir süre bu biyolojiye zıt yaşam şekline uyum sağlamaya çalışır. Ancak bunu biyolojik bir kapasiteyi kullandığı için hızlı yaşlanma ve hastalıkların erkene gelmesi kaçınılmazdır. Değişken vardiyalı çalışma durumları ise bu konuda en olumsuz yaşam şeklidir. Uzun dönemli farklılıklara adaptasyon biyolojik olarak mümkün iken (kutuba yakın 6 ay gece 6 ay gündüz), kısa dönemli değişimlere adaptasyon daha zor, biyolojik kapasiteyi daha yoğun kullanma demek olacağı için yıpranma ve hızlı yaşlılığı çeken bir faktördür malesef....

Tüm Reklamları Kapat

233 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Circadian Rhythm Sleep Disorders: Part I. (22 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 22 Ağustos 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
5
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close