Evet, Freud kızlar ve erkekler arasında çok temel bir ayrım yaptı, fakat internette sıkça karşına çıkan "kızlarda Elektra, erkeklerde Oidipus" ayrımı Freud'a ait değil. Elektra kompleksi kavramını Carl Gustav Jung ortaya attı, Freud ise bu kavramsallaştırmayı açıkça reddederek her iki cinsiyet için de "Oidipus kompleksi" adını kullandı. Ancak onun kurguladığı zihinsel modelde iki sürecin işleyişi birbirinin ayna görüntüsü ya da simetrik bir kopyası kesinlikle değildir.
İzlediğin videolardaki ikinci iddiaya gelirsek, Freud'a göre hem kız hem erkek çocuk için bebeklikte ilk sevgi nesnesi bakım veren kişidir, yani çoğunlukla annedir. Fakat yol tam olarak bu noktadan sonra çatallanır. Erkek çocuk için süreç daha doğrusal ilerler. Anneye duyulan arzu devam ederken baba bir rakip olarak kodlanır. Hadım edilme korkusu devreye girdiğinde erkek çocuk annesine yönelik arzusunu bastırır, babayla özdeşleşir ve Oidipus evresi kapanır. Yani erkekte hadım edilme kaygısı Oidipus kompleksini sona erdiren güçtür.
Kız çocukta ise tablo çok daha karmaşık ve dolambaçlı bir hal alır. Kız çocuk da hayata anne bağıyla başlar, fakat anatomik cinsiyet farkını keşfettiğinde bir eksiklik duygusu yaşar ve bu durum anneyi suçlamasına yol açar. Bu hayal kırıklığıyla arzusunu anneden çekip babaya yönlendirir. Dolayısıyla Freud'un teorisinde hadım edilme kaygısı erkekte Oidipus'u bitirirken, kız çocukta Oidipus kompleksini başlatan tetikleyici olur. Anne bu aşamada rakip nesneye dönüşür.
Zihnimiz kategorileri, simetrileri ve temiz ikilikleri çok sever. Erkek çocuk babayla yarışıyorsa kız çocuk da anneyle yarışır deyip kestirmeden gitmek bilişsel yükü hafifletiyor tabii. Fakat Freud, kadın psişik gelişimini hiçbir zaman erkeğin basit bir tersyüz edilmiş hali olarak görmedi. Hatta bunu psikanalizin anlamakta en çok zorlandığı "karanlık kıtası" olarak niteledi. Özetle Freud kesin bir ayrım yaptı, ancak bunu farklı isimlerle değil, kökten farklı iki gelişimsel dinamikle açıkladı.
Kaynaklar
-
Letícia Glocer Fiorini. The Oedipus–Castration Complex And Sexual Difference. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Janet Grace Sayers. Oedipus, Castration, Penis Envy. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı