Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
6

Evrim Ağacı akademik bir kaynak olarak kullanılabilecek yeterliliğe sahip mi?

534 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
3 Cevap
Öne Çıkarılan Cevap

Hayır, Evrim Ağacı akademik bir kaynak değildir; ancak Türkçe yazında (akademik literatürde), üniversitelerin derslerinde ve hatta akademik tezlerde kaynak olarak yaygın bir şekilde kullanılıyor ve bu bizim açımızdan elbette sevindirici.

Bu biraz Wikipedia'nın durumuna benziyor. Wikipedia şu anda birçok önemli ve bilimsel başlık açısından Encyclopaedia Britannica ile eşit isabetliliğe sahip ve ortada internet yokken akademik çalışmalar ansiklopediler üzerinden veya kütüphanelerde çekilen akademik makale fotoğraf filmlerinin taranmasıyla yürüyordu. Peki Wikipedia'yı akademide kaynak olarak kullanabilir miyiz?

Bu Reklamı Kapat

Bana kalırsa bunun cevabı, daha önce başka bir konuyla ilgili olarak şu tweetimde söylediğim ile aynı. Eğer Wikipedia'da (veya Evrim Ağacı'nda) verilen bilgi doğru ise, doğrudur. Bunun Wikipedia'da (veya Evrim Ağacı'nda) olmasıyla bir alakası yoktur. O bilginin doğruluğunu teyit etmek, araştırmacının sorumluluğudur. Bir şeyin akademik dergide yayınlanması onu otomatik olarak doğru yapmaz; akademik makalede bulunan bir bilginin sahanın genel bağlamından koparılarak cımbızlanmadığından emin olmak da araştırmacının görevidir. Dolayısıyla bir şey akademik dergide yer aldı diye teyit muafiyeti kazanmış olmuyoruz.

Tabii ki Wikipedia ve Evrim Ağacı gibi kaynaklarda yayınlanan içerikler, akademik dergilerde olan gibi bir hakem denetiminden geçmediği için, bu kaynaklardaki bilgilerin akademik bir bağlamda kullanılmadan önce ek olarak teyit edilmesi daha büyük öneme sahip. Ancak hakem denetimi, hataları ortadan kaldırmıyor.

Bu Reklamı Kapat

Dahası, Wikipedia'da bir miktar ve bizden farklı bir felsefe çerçevede olsa da editöryal denetim var. Evrim Ağacı'nda ise son derece katı bir editöryal denetim mekanizması var (Yazılı İçerik Kuralları Madde 15'ten: "Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik bir editörün denetiminden geçmeden yayına alınamaz."). Bu da hataları en aza indirmek için geliştirdiğimiz, doğrudan doğruya akademik dergi hakem denetim mekanizmasından ilham alan bir süreç.

Hataları sıfırlıyor mu? Hayır.

Araştırmacının teyit yükümlülüğünü ortadan kaldırıyor mu? Hayır.

Yaptığımız işin içimize daha çok sinmesini sağlıyor, hataları kısıtlıyor ve Evrim Ağacı'nın halk arasındaki güvenilirliğini arttırıyor mu? Kesinlikle evet!

Pratikte iş şöyle yürüyor genelde: Birçok araştırmacı, Evrim Ağacı veya daha yaygın olarak Wikipedia (İngilizce versiyonu) üzerinden bir konuya temel düzeyde giriş yapıyor; sonrasında o makalelerin kaynaklarından akademik literatüre geçiş yapıyor ve oradan yoluna devam ediyor. Bir makalede Wikipedia veya Evrim Ağacı'na hiç atıf yapılmamış olması, o araştırmacıların Wikipedia (veya Evrim Ağacı) gibi kaynaklara hiç başvurmadığı anlamına gelmiyor. Bunu bizzat akademisyenlerden tekrar tekrar duymuşluğum var - ki çok da normal. Bilgi doğruysa, doğrudur. Yanlışsa, yanlıştır. Kaynağı teyit etmek, araştırmacının görevidir. Bilginin Wikipedia'da veya Evrim Ağacı'nda yer alması onu daha "az bilgi" veya daha "yanlış bilgi" yapmaz; sadece teyit sorumluluğunu biraz daha arttırır.

Ki Evrim Ağacı'nın (ve popüler bilimin) amacı da zaten budur: Genel halk veya genel bilgi ile, akademik literatür arasında bir arayüz olabilmek. Genelde "bilimi halka götürmek" açısından düşünülüyor bu ama; özellikle de yeni akademisyen adaylarını veya öğrencileri akademiye götürme boyutu da var, bu unutulmamalı. Arayüz, iki yönlü çalışıyor.

Popüler bilimin amacı, yeri ve önemi daha iyi anlaşıldığında, bu sorunun cevabı da netleşiyor. Neyi, nerede, ne zaman ve nasıl kullanmanız gerektiğini bildiğiniz sürece, Evrim Ağacı da, Nature dergisi de, Wikipedia da inanılmaz kıymetli araçlardır. Yanlış kullanıldığında, hepsi berbat sonuçlar doğuracaktır.

418 görüntülenme
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır.
9
  • Raporla
Cevap
Atilla Şayan
Atilla Şayan Evrim Ağacı yazarlarından

Merhaba,

Evrim Ağacı, Türkiye'nin gördüğü en kapsamlı bilim platformu olmak üzere yola çıkmış bir platform.

Bu Reklamı Kapat

Bu platform, bilimseverlerin birbiriyle etkileşime geçebilmesini, okulda göremedikleri eğitimi alabilmelerini, kendilerine özel eğitim programları hazırlayabilmelerini, akademisyen ve uzmanlarla bilimseverleri buluşturabilmeyi hedefliyor ve başarıyor da.

Yalnız şunu da eklemeli ki, bilimi güzel ve önemli kılan şeylerin belki de ilki dürüstlüğüdür. Bilim insanı, bilmediği bir şey için 'bilmiyoruz' der. Verilen her bilginin gizli ön cümlesi 'mevcut bilgilerimiz ışığında'dır. Bilimsel bir tez her daim yanlışlanabilir olmalıdır. Değişmez ve tartışılamaz her bilgi, bilimden ziyade inanca ait olmaya başlar.

Bu Reklamı Kapat

Bütün bu yazdıklarımın sorunuzla ilgisine gelince; Evrim Ağacı da bir bilim platformudur. Akademisyenler ve akademik titizliğe sahip bilim tutkunlarından oluşan bir ekibe sahiptir. Yayınlanan tüm içerikler için kaynak göstermek zorunludur. Bu kaynakların kolayca ulaşılabilecek şekilde; kitap ise ISBN numarasına kadar, dijital ortamda ise makalenin linkine kadar verilmesi kuraldır. Bütün bunlar da; bir bilgi kaynağı olarak güvenilirlik seviyesini yükseltmektedir.

Sorunuza 'yeterlilik' kelimesi üzerinden değil de 'güvenilirlik' kelimesi üzerinden cevap vermeyi daha doğru buldum. Umarım olası soru işaretlerinizi biraz aydınlatabilmişimdir.

Sevgiyle kalın.

661 görüntülenme
8
  • Raporla
Cevap
Özgün Kabacaoğlu
Özgün Kabacaoğlu Bilim İnsanı

Akademik çalışmalar belirli şekil şartları taşırlar. Bunlardan iki önemli şart ise kaynakların atıflar biçiminde yer alması ve özellikle makalelerde akran ya da hakem değerlendirmesi sürecine girmeleridir.

Evrim Ağacı popüler bir bilim platformu. Okurlar ile bilgi ve yeni fikirleri buluşturuyor ve iyi de yapıyor. İçeriği de güvenilir fikir ve bilgi yazıları ile dolu. Bu yazılar kıymetli editörler tarafından taranıyor fakat bu süreç bir akademik değerlendirme süreci değil muhakkak ve zaten amaç da bu değil burada.

Bu Reklamı Kapat

Bu açıdan akademik bir kaynak olarak ikincil düzeyde kabul edilebilir. Bir Nature ya da SSCI indeks dergisi değil muhakkak. Ama mesela, Harvard'ın fikir ve bilgi yazıları yayınladığı çeşitli popüler mecraları ile de yarışır bir ortam.

Bu nedenle, konu bazında ana kaynaklara erişimin kısıtlı olduğu durumlarda kullanılabilecek çok güzel ve etkili bir mecra.

177 görüntülenme
5
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Bu soru yeni cevap alımına kapatılmıştır. Tekrar açılana kadar lütfen diğer soruları ziyaret ediniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.