Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
1

Enerji yoktan var edilebilir ve var olan enerji de yok edilebilir mi?

Termodinamiğin birinci kanununa göre; enerji yoktan var edilemez ve var olan enerji de yok edilemez. Büyük patlama anında akıl almaz derecede fazla enerji açığa çıkmıştır. Büyük patlama'dan önce bir hiçlik olduğunu varsayarsak, enerjinin yoktan var olması durumu termodinamiğin birinci kanunu ile çelişir mi?

1
Teşekkür
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Enerji yoktan var edilemez, yok da edilemez; tabi bu klasik fizikte böyle. Kuantum fiziği bizi her gün şaşkına çevirmeye devam ediyor. Daha dün, klasik fiziğin tamamen uyduğu simetrilere bir baktık ki, bazı kuantum parçacıkları bunları sağlamıyor. Bunun için simetrileri yenilemek zorunda kaldık. Sadece simetri değil, bunun yanında kuantum kuramında büyük değişiklikler gösteren farklı başlıklar da var. Yani kuantum kuramı, bazı konularda, klasik fizikten çok farklı olabiliyor. Enerjinin korunumu da buna dahil olabilir.

Fakat Enerjinin korunumunun bir başka uzantısı da bilginin korunumudur. Yakın zamana kadar kara deliklerin bilgiyi koruyup koruyamadığı bir muamma olarak kaldı. Hatta Hawking, kara deliklerin bilgiyi yok ettiğini söyledi. Fakat başka fizikçiler, enerjinin korunumunu korunduğunu düşündükleri için kara deliklerin bilgiyi koruduklarına inanıyorlardı. Fakat Hawking, nolacakmış, olsun enerjinin korunumu ihlal edilsin; bu, kuantum kuramı, demişti adeta. Fakat Hawking yanıldı. Kara delikler konusunda kuantum kuramı, enerjinin korunumunu sağlıyor gibi gözüküyor. Bu durumda aslında, evrenin başlangıcında da enerjinin korunumu sağlanıyor gibi kabul edilebilir; ne de olsa kara delikler ile Big Bang ortak özellikler taşıyor. Peki bu nasıl oluyor? Mesela evrenin başlangıcında eşit miktarda negatif ile pozitif enerji yani madde çıktığı söylenebilir. Bu nedenle net madde aslında evrenin başlangıcında sıfır olmuş olur ve herhangi fazladan enerji üretilmez. Peki neden daha fazla pozitif madde görüyor? Orası bambaşka bir konu. Orayı burada açıklayamam.

Bir diğer olasılık ise zamanın başlangıcında enerji korunmamasıdır. Bu bize garip gelebilir fakat ne de olsa bu kuantum kuramı. Her an yoktan parçacıklar uzayın boşluğunda üretiliyor. Anlık olarak bakarsanız, sanal parçacıklar yoktan gelirler. Fakat işte kuantum kuramı bu! Burada sezgilerimizi bir yana koyup büyük oranda hesap yapmamız gerekiyor. Kısacası soruna cevap olarak tam olarak bilmiyoruz denilebilir.

0
Teşekkür (1)
Paylaş
0

Kaynaklar

  • S. Hawking. (2021). Zamanın Kısa Tarihi. Yayınevi: Alfa Yayınları. sf: ~250.
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Soru Sor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Paylaşılan sevinç çifte sevinçtir; paylaşılan acı yarım acı...”
İsveç Atasözü
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku