Sorulara Dön
0
Astronomi & Kozmoloji

Enerji yok olabilir mi?

Evrenin genişlemesiyle sıcaklığının azaldığı nihayetinde mutlak sıfır sıcaklığına ulaşacağı yani ısıl ölümünün gerçekleşeceği yönünde teoriler var. Bu ısı yok mu oluyor? Evrenin enerjisine ne oluyor?

1
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Burada bahsi geçen şey sanırım, kozmik mikrodalga arkaplan (CMB) sıcaklığının azalması. Yaklaşık 2.7 Kelvin düzeyinde, mikrodalga bölgeye düşen bu ışıma, büyük patlamadan yaklaşık 380 bin yıl sonra son saçılma yüzeyi dediğimiz hayali bölgeden açığa çıkan fotonlar. O noktada eğer bunu ölçecek olsaydık yaklaşık 1000 kat daha sıcak ölçecektik, fakat şu anda 2.7 Kelvin, ne oldu da soğudu? Bu klasik bir kozmoloji problemidir aynı zamanda, her fırsatta da birçok kozmoloji profesörüne sorarım. Herkesten değişik cevaplar alabileceğiniz bir soru.

Burada anlaşılması gereken konsept, evren genişlerken bu sırada yol alan fotonun dalga boyunun artacağı (frekansının azalacağı) dolayısıyla da enerjisinin giderek azalacağıdır. Peki bu enerji nereye gidiyor? Neye dönüşüyor? Aslında bu soruyu sorduğumuz anda bir hata yapmış oluyoruz, o da böyle bir koşulda enerjinin korunacağını varsaymak. Enerjinin korunumu, her koşulda geçerli değildir. Noether theoremi, simetrileri kullanarak bize korunum yasalarını verir. Time-translational symmetry (zaman ötelemeli simetri) durumunda da enerjinin korunumu ortaya çıkar. En kaba tabiriyle bu şunu söyler: Eğer bir topu gündüz yere bıraktığınızda olanlar ile gece bıraktığınızda olanlar (fizik yasaları) aynı çalışıyorsa, böyle bir simetri vardır. Bunun çoğu şey için geçerli olduğunu anlamak zor değil.

Fakat evrenin genişlemesi böyle bir durum değil ve time translational symmetry yok. Dolayısıyla enerji korunmak zorunda değil ve bu nedenle genişleyen bir evrende CMB'den gelen ışınım sürekli olarak enerjisini kaybediyor. Bu noktada dikkat çekmek gerek ki kuantum mekaniğinde karşımıza çıkan belirsizlik ilkesindeki enerji ve zamandan gelen belirsizlik tesadüfi bir karşılaşma değil. Genellikle konum ve momentum olarak bilinse de aynı denklemin enerji ve zaman karşılığı da bulunuyor. Meraklılarına bunun neden böyle olduğunu araştırmalarını önerebilirim.

105 görüntülenme
2
Teşekkür
Paylaş
2

Kaynaklar

  • Ö. Kayalı. Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işınımı (Cmbr). (25 Mart 2021). Alındığı Tarih: 25 Mart 2021. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın