Doku ve koloni arasındaki fark aslında çok basittir ama inatla karıştırılmaya devam ediliyor. Temel ayrım şudur: Dokuyu oluşturan hücreler tek bir çok hücreli organizmanın parçasıdır ve tek başlarına hayatta kalamazlar. Koloniyi oluşturanlar ise kendi başının çaresine bakabilen bağıms��z bireylerdir.
Laboratuvarda her gün petri kaplarında uğraştığımız bakteri veya maya kolonilerini düşünün. O kümelenmedeki her bir hücre kendi metabolizmasını yürütür, kendi DNA'sını eşler ve tek başına bölünebilir. Birbirleriyle kimyasal olarak iletişim kurarlar, yüzeylere tutunup biyofilm tabakaları oluştururlar ama günün sonunda her biri kendi gemisinin kaptanıdır. İçlerinden birini öze ile alıp başka bir besiyerine koysanız, orada rahatlıkla yeni bir koloni kurar. Birbirlerine mecburi bağımlılıkları yoktur, sadece çevresel streslere (örneğin bizim verdiğimiz antibiyotiklere) karşı direnmek i��in bir arada dururlar.
Dokularda ise hücreler o meşhur evrimsel sıçramayla bireysellikten tamamen vazgeçmişlerdir. Vücudunuzdaki kas veya epitel dokuyu ele alalım. Bu hücreler sadece belirli bir işlevi yapmak üzere aşırı özelleşmişlerdir. Bir karaciğer hücresini organizmadan koparıp dış ortama bırakırsanız kısa s��rede ölür. Doku, trilyonlarca hücrenin tek bir canlının hayatta kalması için genetik olarak programlandığı zorunlu bir yapıdır; hücrelerin bireysel bağımsızlıkları veya üremeleri söz konusu bile olamaz.
Yani özetle; koloni, bağımsız canlıların fırsatçı bir şekilde bir araya geldiği esnek bir "kooperatif" iken, doku hücrelerin bireyselliğini tamamen kaybettiği katı bir organizasyondur. Mikroskop altında yan yana duran her hücre kümesine doku demeyi bırakırsak biyolojinin temel mantığını anlamaya bir adım daha yaklaşmış oluruz.
Kaynaklar
-
Urry, L. A., Cain, M. L., Wasserman, S. A., Minorsky, P. V., & Reece, J. B.. Campbell Biology (12Th Edition). Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Grosberg, R. K., & Strathmann, R. R.. The Evolution Of Multicellularity: A Minor Major Transition?. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı