Dairenin çevresi neden üç yüz altmış derece veya neden yüz derece değil, yüz derece olsaydı hayatımızda ne değişirdi?

Selam!

Öncelikle şu soruyu inceleyelim:

Neden 360 Derece?

Bu sistemin kökleri yaklaşık 4000 yıl önce yaşamış olan Babilliler ve Eski Mısırlılara dayanır. Tercih edilmesinin iki ana sebebi var:

1. Astronomi ve Takvim: Antik çağ insanları gökyüzünü incelediklerinde, Güneş'in gökyüzündeki tam bir turunu (yani bir yılı) yaklaşık 365 günde tamamladığını fark ettiler. Yuvarlak bir hesapla bu sayıyı 360 olarak kabul ettiler. Yani Güneş, her gün daire şeklindeki yörüngesinde yaklaşık 1 derecelik bir ilerleme kaydediyordu.
2. Harika Bir Matematiksel Kolaylık (Bölünebilirlik): Babilliler, bizim bugün kullandığımız 10'luk sistem yerine 60'lık bir sayı sistemi (altmışlık sistem) kullanıyorlardı. 60 sayısı, geometrik şekilleri bölmek için muazzam bir avantaja sahipti.$360$ sayısı, matematikte "son derece kompozit sayı" (highly composite number) olarak adlandırılır. Kendisinden küçük neredeyse tüm temel sayılara kalansız bölünebilir:

360'ın bölenleri: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 12, 15, 18, 20, 24, 30, 36, 40, 45, 60, 90, 120, 180.

Bu durum, antik dönemde kesirli sayılarla uğraşmak istemeyen mühendisler ve gökbilimciler için hayatı çok kolaylaştırıyordu. Bir pastayı veya bir tarlayı 2'ye, 3'e, 4'e, 5'e veya 6'ya tam sayılarla bölebiliyordunuz.

Neden 100 Derece Değil?

Eğer bir daireyi 100 dereceye bölseydik, 90 derecelik dik açımız 25 derece olurdu.

Aslında Fransız Devrimi sırasında (18. yüzyılın sonlarında) bilim insanları her şeyi 10'luk sisteme (metrik sistem) uyarlamak istediler. Zamanı, ağırlığı ve hatta açıları 10'un katları yaptılar. Bu sisteme göre daireyi 400 parçaya böldüler ve her bir çeyreğe (dik açıya) 100 birim dediler. Bu birime "Grad" veya "Gon" deniyor.

Peki neden tutmadı ve 100 (veya 400) dereceye geçmedik?

Çünkü 100 veya 400 sayıları, 360 kadar zengin bölenlere sahip değildir. Örneğin:Bir daireyi veya üçgeni 3'e bölmek istediğinizde,

100 / 3 = 33.333... veya 400 / 3 = 133.333... gibi sonsuza uzayan kesirli sayılarla uğraşmak zorunda kalırsınız.

360 / 3 ise temiz bir şekilde 120 yapar.

Daire 100 Derece Olsaydı Hayatımızda Ne Değişirdi?

Eğer tarih boyunca 10'luk sistemi temel alan bir daire (diyelim ki tam bir tur = 100 birim) kullansaydık, bugünkü dünyamızda şunlar değişirdi:

• Zaman Kavramı: Bir saat 60 dakika, bir dakika 60 saniye olmazdı. Muhtemelen günler 10 veya 20 saate, saatler 100 dakikaya bölünürdü. Çünkü şu anki saat sistemimiz doğrudan Babillilerin 360 derecelik daire ve gökyüzü haritası mantığına bağlıdır.
• Coğrafya ve Navigasyon: Dünyanın enlem ve boylamları değişirdi. Ekvator 360° değil, 100° olurdu. GPS sistemleri ve haritalar tamamen farklı sayılarla çalışırdı.
• Günlük Konuşmalar: Birisi tamamen fikir değiştirdiğinde "180 derece döndü" demezdik, "50 derece döndü" derdik. Tam bir tur atmak (kendi etrafında dönmek) "360 derece" değil, "100 derece" olurdu.
• Matematik Eğitimi: İlkokulda açılar konusunu öğrenmek (10'luk sisteme alıştığımız için) çok daha kolay olurdu. Ancak mimarlık ve mühendislikte, üçgenleri ve daireleri eşit parçalara bölerken sürekli virgülden sonra uzayıp giden küsuratlı sayılarla (örn: 12.5° veya 8.33°) uğraşmak zorunda kalırdık.

Umarım yardımcı olabilmişimdir!