Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Carl Sagan
Üye
14

Canlılar hangi faktörler çevresinde sıcak kanlı veya soğuk kanlı oluyor?

43,719 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Kubilay Aksuoğlu
Kubilay

Hayvanların soğukkanlı ve sıcakkanlı hayvanlar olmak üzere iki gruba ayrılmasının temeli, kullandıkları enerji kaynağıdır. Soğukkanlı hayvanlar metabolik işlevlerini sürdürmek için kendi vücutlarının dışındaki ısı kaynaklarını kullanırlar. Sıcakkanlı hayvanlar çevre sıcaklığından bağımsız olarak iç ortamlarının sıcaklığını sabit tutar. Bu sadece ısı üretme yeteneğinden değil aynı zamanda soğutma yeteneğiyle ilgilidir. Sıcakkanlılar vücut ısılarını metabolik hızlarını düzenleyerek kontrol eder. Biyologlar sıcakkanlı hayvanları endotermik olarak adlandırır çünkü vücutlarında ısı üretilir. Soğukkanlı hayvanlar vücut sıcaklıklarını kontrol etmek için çevrelerine güvenmek zorunda olsa da sıcakkanlı hayvanlar bunu doğal olarak yapar. Birkaç istisna dışında tüm memeliler ve kuşlar sıcakkanlıdır; tüm sürüngenler, böcekler, örümcekler, amfibiler ve balıklar ise soğukkanlıdır. Bir hayvanın sıcak ya da soğukkanlı olması vücut sıcaklığına bağlıdır.

Memeliler ve kuşlar gibi sıcakkanlı canlılar iç sıcaklıklarını sabit tutmaya çalışır. Bunu serin bir ortamdayken ısı oluşturarak, daha sıcak bir ortamdayken kendilerini soğutarak yaparlar. Isı üretmek için sıcakkanlı hayvanlar yedikleri besinleri enerjiye dönüştürür. Vücut sıcaklığını sabit tutmak için soğukkanlı hayvanlarla karşılaştırıldığında çok fazla yemek yemeleri gerekir. Sıcakkanlı bir hayvanın yediği besinlerin sadece küçük bir kısmı vücut kütlesine dönüştürülür. Gerisi sabit bir vücut sıcaklığı oluşturmak için kullanılır. Soğukkanlı canlılar çevrelerinin sıcaklığını alırlar. Ortamları soğukken vücut ısıları düşük, ortamları sıcakken vücut ısıları yüksektir. Sıcak ortamlarda soğukkanlı hayvanların kanı sıcakkanlı hayvanlardan daha sıcak olabilir. Soğukkanlı hayvanlar sıcak ortamlarda çok daha aktiftir ve soğuk ortamlarda daha yavaştır. Bunun nedeni kas aktivitelerinin ortam sıcak olduğunda hızlanan, ortam soğuk olduğunda yavaşlayan kimyasal reaksiyonlara bağlı olmasıdır. Soğukkanlı bir hayvanın yediklerini vücut kütlesine dönüştürmesi sıcakkanlı bir hayvana göre daha fazladır.

Tüm Reklamları Kapat

Sıcakkanlılığın ve Soğukkanlılığın Avantajları ve Dezavantajları;

Sıcakkanlı olmak canlıya birçok avantaj sağlar. Sıcakkanlı canlılar soğukkanlı canlıların zorlukla hareket edebileceği soğuk ortamlarda aktif kalabilir. Sıcakkanlı hayvanlar kutup bölgelerinde veya soğukkanlı canlıların bile hayatta kalmakta zorlanacağı yüksek dağlarda olduğu gibi dünyanın hemen her yerinde yaşayabilir. Sıcakkanlı canlılar daha aktiftir, yiyecekleri besinleri arayabilir, sıcaklığı farkı birçok ortamda kendini kolayca savunabilir. Soğukkanlı bir hayvan bunu ancak yeterince sıcak olduğunda yapabilir. Soğukkanlı hayvanların aktiflikleri bulundukları çevresinin sıcaklığına bağlıdır. Örneğin bir sürüngen önce sıcaklığını yükseltir, sonra avlanır. Bu sayede avcılardan daha kolay kaçar Soğukkanlı hayvanların ayrıca kendine eş aramak ve üremek amacıyla da aktif ve sıcak olmaları gerekir.

Tüm Reklamları Kapat

Soğukkanlı olmanın da avantajları vardır. Soğukkanlı hayvanlar hayatta kalabilmek için sıcakkanlı hayvanlardan daha az enerji harcarlar. Memeliler ve kuşlar gıda ve enerjiye kendisiyle aynı ağırlığa sahip bir soğukkanlıdan daha çok ihtiyaç duyar. Bunun nedeni sıcakkanlı hayvanlarda vücuttan ısı kaybının vücut yüzey alanıyla, vücutlarında üretilen ısının da kütleleriyle bir orantısının olmasıdır. Bir hayvanın vücut yüzeyinin kütlesiyle oranı vücut büyüklüğünden daha azdır. Bu daha büyük vücutlu sıcakkanlı hayvanların serbest bıraktıklarından daha fazla ısı üretebilecekleri ve vücut sıcaklıklarını daha kolay sabitleyebilecekleri anlamındadır. Küçük vücutlu sıcakkanlıların ısı kaybetmesi daha kolaydır. Daha büyük vücutlu olarak sıcak kalmak zor değildir. Bu yüzden sıcakkanlı hayvanların vücudu genellikle fazla küçük değildir. Aksi halde üretebileceklerinden daha hızlı ısı kaybederler. Küçük memeliler hayatta kalmak için çok sık beslenmelidir, çünkü vücut ısısının sabitliğini korumak için daha fazla enerjiye ihtiyaçları vardır. Ayrıca meyve, tohum ve böcekler ve hatta diğer küçük memeliler gibi yüksek enerjili gıdalar yemeleri gerekir. Daha büyük memeliler, daha düşük enerjili gıdalar yiyerek veya daha az sıklıkla yiyerek enerji elde edebilir. Çöl gibi yiyeceklerin az olduğu bir ortamda sürüngenlerin bir avantajı vardır. Soğukkanlı hayvanlar vücut ısılarını sabit tutmak için çok fazla yemeleri ve kalori yakmaları gerekmediğinden daha verimlidirler ve yiyecek olmadan daha uzun süre hayatta kalabilirler. Soğukkanlı birçok hayvan besin kıt olduğunda vücut sıcaklıklarını mümkün olduğu kadar düşük tutmaya çalışır.

Sıcakkanlı olmanın bir diğer dezavantajı, sıcakkanlı vücutlarının virüs, bakteri ve parazitlerin yaşaması için güzel bir ortam sağlamasıdır. Memeliler ve kuşlar, bu işgalcilerle ve enfeksiyonlarla sürekli değişen vücut sıcaklıkları olan sürüngenlerden daha fazla sorun yaşama eğilimindedir. Bununla birlikte memelilerin ve kuşların, soğukkanlı hayvanlardan daha güçlü bir bağışıklık sistemi geliştirmiş olmaları bir avantajdır. Bir sürüngenin bağışıklık sistemi hayvanlar daha sıcak olduğunda daha etkilidir ancak bakteriler düşük sıcaklıklarda muhtemelen daha yavaş büyüdüğü için sürüngenler enfeksiyona yakalandıklarında bazen vücut sıcaklıklarını düşürürler.

Sıcakkanlı ve Soğukkanlı Arasında Kalanlar; Bazı hayvanlar tam olarak sıcak veya soğukkanlı hayvanlar kategorilerine girmez. Örneğin yarasalar vücut ısısını sabit tutamayan ve aktif olmadıklarında soğumayan memelilerdir. Köstebek fareleri vücut sıcaklıklarını düzenleyemeyen başka bir memeli grubudur ancak yer altında yaşadıkları için çevrelerinin sıcaklığı çok fazla değişmez. Ayılar, dağ sıçanları, sincaplar ve yarasalar gibi bazı sıcakkanlı hayvanlar soğuk kış aylarında kış uykusuna yatar. Kış uykusu sırasında bu hayvanlar depolanan vücut yağları ile yaşar ve vücut sıcaklıklarını 10 santigrat dereceye kadar düşürebilir. Şahin güvesi kullanımı sırasında ısı üreten devasa kanat kasları nedeniyle uçarken vücut sıcaklığını çevre sıcaklığının çok üstüne çıkabilen bir böcektir. Arılar ısı üretmek için kanatlarını hızla hareket ettirerek vücut ısılarını çevre sıcaklığının üstüne çıkarabilen böceklerin bir başka örneğidir.

Mutasyon Sonucu Oluşmuş Bir Bebek Soğukkanlı Olup Hayatta Kalabilirmi?

Farz edelim ki bir dişi insan gebe iken mutasyon sonucu fetüs soğuk kanlı oldu. Bu bebek doğduğunda yüksek ihtimal yaşayabilir.Uygun ortamda büyüyen bu bebek ileriki yaşlarında psikolojik sorunlar olma ihtimali ve yaşam şartlarının arkadaşları gibi olamaması göz önünde bulundurursak doğanın acımasız seçiliminden nasibini alması yüksektir ve bu kişi soyunu devam ettirmesi oldukça düşüktür (bunlar tamamen tahmini iddilarımdır deney yapmadan sonucu %100 bilemeyiz). Esasında yukarda belirtildiği gibi bu kişi yemek yerken sıcakkanlılara nazaran daha az yemek yiyecektir hareket ederken ortamın ısısına göre hızlanıp yavaşlayacaktır.

19,095 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Sıcakkanlı-Soğukkanlı Canlılar. (18 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 18 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  2. Yazar Yok. Sıcakkanlı-Soğukkanlı Canlılar. (18 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 18 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  3. Yazar Yok. Sıcakkanlı-Soğukkanlı Canlılar. (18 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 18 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  4. Yazar Yok. Sıcakkanlı-Soğukkanlı Canlılar (Türkçe). (18 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 18 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
14
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Kral Joffrey Neden Öldü?
Kral Joffrey Neden Öldü?
Ötanazi: Ölüm Hakkımız Var mı? | Taner Beyter (Öncül Analitik Felsefe)
Ötanazi: Ölüm Hakkımız Var mı? | Taner Beyter (Öncül Analitik Felsefe)
Yaşamı Başlatan Manyetizma mı? | Furkan Öztürk (Harvard Üniversitesi)
Yaşamı Başlatan Manyetizma mı? | Furkan Öztürk (Harvard Üniversitesi)
Elektronlar Duvarlardan Nasıl Geçiyor? | Kuantum Tünelleme!
Elektronlar Duvarlardan Nasıl Geçiyor? | Kuantum Tünelleme!
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close