Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Utku Derin
Utku Derin
84K UP
Üye
1

Bir konuyu hiç bilgisi olmayan kişiye anlatamamak, o konuyu bizim de bilmediğimizi mi gösterir?

Bu sözün birçok versiyonunu duymuşsunuzdur, bu söz bizim karşı tarafa daha iyi anlatmamız için bir öz eleştiri amaçlı kullanılsa ben, bu sözü karşı taraf için kullanarak öz eleştiriden kaçma davranışını soruyorum.
1,099 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
3 Cevap
Ufuk Derin
Öğrenci-Okur

Albert Einstein'a atfedilen meşhur bir söz vardır:

Bir konuyu 6 yaşındaki birine açıklayamıyorsan sen de anlamamışsın demektir.

Bu söz aslında bir konuyu başkasına anlatmak isteyen birinin "Bilginin Laneti" adı verilen bilişsel önyargıya düşmemesi için yapması gereken öz eleştirinin bir özetidir.

Tüm Reklamları Kapat

Bu bilişsel önyargı, bilgili olan tarafın bilgisiz olanları anlayamamasına neden olur. Örneğin küçük bir çocuk birçok konuyu merak edip soru soracaktır, ancak o konuda bilgili olan biri, hiçbir şey bilmeyen çocuğun tam olarak neyi anlayıp neyi anlamayacağını, bilgileri çocuğun o anki bilgi seviyesine uygun olacak şekilde nasıl açıklaması gerektiğini bilmeyebilir. 6 yaşındaki çocuğa anlatmaya çalışmak; kendi bildiklerinizi, karşıdakinin bilmediklerini, öğrenilmesi gereken bilgileri en temel seviyede aktarmak için hangi bilgilere ihtiyaç duyulduğunu sorgulamanızı zorunlu kılacaktır. Bu yüzden 6 yaşındaki çocuğa anlatmayı başardığınızda yeni basitleştirmeler kurmuş, öğrendiğiniz bilgileri seviyesine göre yeniden yorumlamış, anladığınız konuyu anlatarak daha iyi kavramış olacaksınız.

Bu sözdeki bir varsayım ya da şart, basitleştirme sonucunda bilgisiz olan tarafın anlayabileceğidir. Her konu için basitleştirilme yapılabilir ancak bu basitleştirme bilgi kayıpları ya da eksik aktarımlar doğuracaktır. Amaç, temel seviyede öğretmek olduğundan bunlar görmezden gelinebilir. Okulda seviyesine göre eğitim verilmesi de bunu sağlamaktadır. Örneğin fizik dersi boyunca Newton'dan Einstein'a ve Einstein sonrasına bir anlatım yapılır ve bu anlatım sırasında sizin o ana kadar bildikleriniz göz önünde bulundurularak bir sonraki seviye için öğrenmeniz gereken bilgiler size anlatılır.

Tüm Reklamları Kapat

Başka bir varsayım ya da şart, anlamanız için gereken diğer bilgileri bildiğinizdir. Örneğin lisede fizik dersi görürken okuma-yazma gibi basit işleri yapabildiğiniz varsayılır. Bu yüzden bu sözü alıntıladığınızda sadece anlatan tarafın Bilginin Lanetine kapılmaması için söylendiğini düşünmeyin. Anlaması gereken tarafın da sorumlulukları olduğu unutulmamalıdır.

Anlatılması istenen ya da iddiada bulunulan konu da önemlidir. Genel Göreliliği basitleştirerek "bazı kısımlarını" genel hatları ile anlatabilirsiniz. Ama 6 yaşındaki çocuk, akademik bir konuyu anlayacak kadar bilgi edinmek isterse ne kadar basit anlatılsa anlatılsın anlamayacaktır. Bilgi birikimi, o konuyu anlamak için gereken minimum bilgi birikiminin altındadır. Önce daha alt seviyedeki konuları anlayarak "deneyim kasmalı", bilgi seviyesini o konuyu anlamak için gereken minimum seviyenin üstüne çıkardıktan sonra anlatan taraftan anlatmasını istemelidir. Bu noktada, anlatan taraf ilk başta 6 yaşındaki çocuğa anlatamamıştır ama konuyu anlamıştır. Dolayısı ile söz, burada geçerli değildir. Anlatım, iki taraflıdır. Anlatan taraf minimum bilgi birikimine uygun bir anlatım yaparak sorumluluğunu yerine getiriyorsa anlaması gereken taraf da sorumluluğunu yerine getirmeli, bu sorumluluktan kaçmak için anlatanı suçlamamalıdır.

Evrimi de 6 yaşındaki çocukların anlayacağı kadar basitleştirebilirsiniz. Ancak bu evrimi öğrenmek değildir. Evrimin mekanizmalarını, evrimin işleyişini veya diğer evrimsel konuları öğrenmek isteyen biri temel düzeyde ortaokul-lise biyolojisi bilmelidir. Elbette onlar da öğretilebilir. Ama seviyesine göre eğitimde her seviyeyi öğretmesi gereken farklıdır. Anlaması gereken taraf o seviyeye gelemediğinde ya da anlamaya uğraşmadığında anlatan taraf o konuyu anlayamamış olmaz. Anlatan tarafın görevi, başkalarının yıllarca vermesi gereken ortaokul-lise bilgisini bir anlatımda vermek değildir. Anlaması gereken tarafın sorumluğu, minimum bilgi birikimini edinip anlamaya çalışmak ve anlamadığı ya da bilmediği konularda yorum yapmamaktır.

6 yaşındaki çocuk, temel ve minimum düzeyde bile Görelilik Teorisi üzerine yorum yapacak bir konumda değilken Göreliliği çürüttüğünü iddia ederse Einstein bile ciddiye almayacaktır. Göreliliğe meraklı ise seviyesine göre anlatılıp hataları düzeltilebilir ve akademik konularda neden böyle yorumlar yapmaması gerektiği anlatılabilir. Ne olursa olsun anlatan ve anlaması gereken tarafların sorumlulukları unutulmamalıdır.

Kaynaklar

  1. U. Derin. 6 Yaşındaki Çocuğa Açıklayamasak Da Anlayabilir Miyiz?. (27 Nisan 2022). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2023. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
6
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Genç Mühendis
Genç Mühendis
246K UP
Düşünür

bilmediğini göstermez de tamamen hakim olmadığını gösterir. yani sadece bilmek yetmez, çünkü herkes bilebilir. önemli olan kavramaktır. ne demek istiyorum? bir örnekle açıklıyım, benim üniversitemde bir çocuk var, önüne koyduğun her soruyu çözüyor ama bu soruyu açıklayamadığı gibi pratiğe de dökemiyor. yani yaptığı tek şey önüne koyulan bilgiyi ezberlemek ve soruya göre yerleştirmek. şimdi bu çocuk konuyu biliyor ki çözüyor ama hiç bir şeyi kavradığı yok. hatta kendi arkadaş ortamımda şakasına "teorik adam" diyoruz bu tür kişilere. yada bir başka örnek bir ingilizce kelime düşün. bu kelimeyi okurken "evet bu kelimeyi biliyorum." diyebilirsin ama konuşurken, bu kelimeyi kullanabiliyor musun? yoksa daha farklı şeyler mi kullanıyorsun? eğer ki sadece bu kelimeyi okurken biliyorsan evet bunu tam olarak kavramamışsın demektir.

sonuç olarak, bilgisiz birisine bildiğin bir konuyu açıklayamıyorsan evet tam hakim değilsin demektir. en azından ben böyle düşünüyorum :)

Tüm Reklamları Kapat

149 görüntülenme
1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Kajin Yigit
Düşünür

Konun derinliği ve anlattığımız kişinin kapasitesine göre bizim o konuyu bilip bilmediğimiz değişkenlik gösterebilir benim düşünceme göre .Bir kişi zamanında bu konun temellerini öğrenmemiş ve kendi bilgi kapasitesini zorlamamış ise bu o kişinin hatasıdır ve o kişiye temeli anlatmadan konunun daha derinlerini ve kişinin algılayamadığı bilgileri aktarmaya çalışmak boş bir çaba halini alır . Örnek vermem gerekirse eğer, ilk okulda ilk anlatılmaya başlanan şeyin harfler olmasına benzetilebilir bu durum . insan ilk okulda öğrendiği bu harflerin üzerine zamanla başka bilgiler katarak cümle yapısını ve sonrasında da düzgün bir şekilde konuşmayı öğrenir .ık düşü Tabi her sorumluluğu bilgiyi öğrenen kişiye yüklemekte bizi hataya düşürebilir .Bir kişi ,anlatılanı anlamlandırabilecek kadar zekiyse fakat konuyu hiç bilmiyorsa (ki burada sorduğun soruya geliyoruz ) anlatılacak konuyu anlatabilme kabiliyetine sahip olmalıyız . Bir konuyu bilmek ve o konuyu anlatabilmek aynı şey değildir , insanlar farklı kişisel özelliklere sahiptir bazıları konuşmayı sevmez ve çizerek anlatır , bazıları konuşmaya bayılır ve bu yüzden konuyu binlerce örnekle aktarır bazıları ise az bildiği içeriği karşıdakine anlatamaz ama anlatmak için çabalar ki zaten kişi anlatmaya çabalamıyorsa ve sadece üsten anlatıp hemen konuyu atlıyorsa bu o kişin konuya tam manası ile hakim olmadığını bize gösterebilir . Kendimden örnek vermek istiyorum , Bana verilen bir sunumu en ince ayrıntısına kadar araştırmış onun hakkında görüşlerimi bildiren sayfalarca yazı yazmış fakat konu anlatmaya gelince ne kadar çabalasam da konuyu karşıdaki kişilere anlatamamıştım şimdi ben o sayfalarca yazdığım görüşlerim sebebiyle konuya hakim miydim ? yoksa karşıdakilere anlatamadığım için konuyu kavrayamamış mıydım ? .Tabi ki konuyu biliyordum tek sorunum bunu anlatamıyor olmak buda bir zorunluluk değil sonuçta hepimiz dünyaya aynı amaç uğruna gelmedik kimimiz iyi anlatır kimimiz iyi anlar . (Eminim ki karşılıklı bu konuyu tartışıyor olsaydık düşüncelerimin sadece üçte birini aktarıyor olurdum :,)

Benim düşünceme göre çaba her şeydir eğer çabalıyorsan bu bir şey ifade eder ama çabalamadan sonucu bekliyorsan sadece bekliyorsundur .

Tüm Reklamları Kapat

0
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
"Domates Gribi" Hastalığı Neyin Nesi?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close