Bir insanı kendimiz oluşturabilir miyiz?

Bugün için hayır. Elementleri doğru oranlarda karıştırmak bir insan yapmaz, çünkü canlılığı belirleyen şey hangi atomların bulunduğu değil, bu atomların nasıl organize olduğudur. Bu arada "ruh" bilimsel bir kavram olmadığı için onu bir eksik parça gibi düşünmeye gerek yok. Asıl eksik olan organizasyon.

Listendeki elementler doğru, vücut kütlesinin büyük kısmı oksijen, karbon, hidrojen ve azottan oluşuyor. Ama bu atomlar tek tek değil, makromoleküller halinde bulunuyor: proteinler, nükleik asitler, lipitler, karbonhidratlar. Bir insanı elementlerden kurmak için önce bu molekülleri üretmen, sonra onları zarlarla çevrili, kendi kendini sürdüren hücrelere dönüştürmen, sonra da yaklaşık 30 trilyon hücreyi doku ve organlara, bunları da birbirini düzenleyen bir sisteme dizmen gerekir. Bu sırada hiçbir basamağı "sıfırdan" atlayamıyoruz.

Bugün en ileri nokta şu: kimyasal olarak sentezlenmiş bir genomla çalışan bakteri hücresi yapıldı (JCVI-syn3.0, minimal hücre, 2016), ama bu genom hâlâ var olan bir hücrenin içine yerleştirilerek çalıştırıldı. Yani hücrenin kendisini atomlardan inşa etmiyoruz. Hücre bile henüz tamamen sıfırdan yapılamıyor, insan ise bunun çok ötesinde.

Gerçekçi yakın alternatifler daha çok mevcut hücrelerden başlıyor. Kök hücrelerden organoidler üretilebiliyor, bunlar beyin, bağırsak veya böbrek dokusunun küçük ve basitleştirilmiş modelleri. Ama bunlar bir organın bile tam işlevini taklit edemiyor, damar ağı ve çevre dokularla etkileşim büyük eksik. Klonlama ise yeni bir insanı atomlardan değil, mevcut bir hücreden ve bir yumurta hücresinden başlatır, ayrıca insanda etik ve hukuki olarak yasaklıdır.

Özetle, soru "hangi elementler" değil "hangi organizasyon" sorusu. Bu organizasyonu oluşturan hücresel ve moleküler mekanizmaların büyük kısmını hâlâ tam çözmüş değiliz, dolayısıyla bu bir mühendislik sorunu olmadan önce bir anlama sorunu. Bu yüzden yakın gelecekte laboratuvarda sıfırdan insan üretimi bilimsel olarak gerçekçi bir hedef değil.