Duşta düş��nmek... evet, su damlacıklarının o pürüzsüz yüzey gerilimini izlerken insan evrenin sırlarını çözdüğünü sanıyor bazen... Ben genelde suyun seramikle nasıl etkileştiğine falan dalıp giderim ama... sorunuz boşlukla ilgili... Boşluk... Benim o sıkış tıkış atomlarla, kafes yapılarıyla, dislokasyonlarla dolu laboratuvarımda pek bulamadığım bir şey...
Öncelikle şu "güç" kelimesini bir cımbızla alıp mikroskobun altına koyalım... Fizikte güç birim zamanda harcanan enerjidir... ama sizin kastettiğiniz şey kuvvet veya enerji olmalı... Star Wars çıkması çok normal, o kelimeyi çok fena esir aldılar... Gerçek dünyada ise boşlukta hareket eden bir etkileşimden bahsediyorsak, aslında temel kuvvetlerin alanlarından bahsediyoruzdur...
Eğer boşluğa bir elektromanyetik enerji salarsanız... mesela bir ışık veya radyo dalgası... bu dalga, foton dediğimiz kütlesiz o küçük paketçiklerle taşınır... ve önlerinde çarpacakları, yollarını saptıracak elektron bulutları, polimer zincirleri veya kristal kusurları olmadığı için... evrenin hız sınırında, yani ışık hızında ilerlerler... Saniyede yaklaşık 300.000 kilometre... Kütleçekimi de böyledir... uzay ve zaman dokusundaki dalgalanmalar da boşlukta ışık hızında yayılır...
Tabii benim asıl dünyam olan maddenin içine girerseniz işler çok değişir... Ah, orada enerji öyle kafasına göre gidemez... Madde içinde kuvvet uyguladığınızda atomlar birbiriyle etkileşir... fononlar titreşir, stres dalgaları oluşur... ve bu dalgaların hızı malzemenin yoğunluğuna, elastik modülüne bağlıdır... Çelikte saniyede 5 veya 6 kilometre hızla ilerler mesela... Boşluğun o sonsuz özgürlüğü malzemede yoktur...
Özetle... eğer iletilen şey elektromanyetik dalga veya kütleçekim ise, boşlukta geçecek süre mesafenin ışık hızına bölünmesiyle bulunur... Anında olmaz, bir süresi vardır... Güneş'ten gelen ışığın o boşlukta bize ulaşması için 8 dakika yol alması gibi... Eğer boşlukta hareket eden şey kütlesi olan bir parçacıksa... o zaman ne kadar enerji verdiğinize bağlı olarak hızı değişir ama asla ışık hızına ulaşamaz... Kütle... her şeyi nasıl da sınırlandırıyor değil mi...
Kaynaklar
- BIPM (Uluslararası Ölçüler ve Ağırlıklar Bürosu). Si Base Units: The Metre (Speed Of Light In Vacuum). Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
- Charles Kittel. Introduction To Solid State Physics. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı