Beynimiz yeni bir şey öğrenirken tam o anda bizim öğrendiğimize dair algılayabileceğimiz fiziksel ya da bilişsel bir belirti var mı?

bunu okurken kafanın içinde bir şeylerin tık ettiğini falan hissetmeyi bekliyorsan maalesef kötü bir haberim var. yeni bir şey öğrendiğimizde beynimizde fiziksel olarak çok ciddi şeyler oluyor evet, sinapslar güçleniyor, dendritik dikenler büyüyor, uzun süreli potansiyalizasyon dediğimiz o meşhur hücresel olay gerçekleşiyor. ama gel gör ki sen bunların hiçbirini hissetmiyorsun. beynimizin içinde acı ya da dokunma reseptörleri yok. yani hipokampüsünde yeni bir anı kodlanırken kafanın içinde bir elektrik çarpması ya da kaşıntı hissetmen fiziksel olarak imkansız.

bilişsel olarak algıladığımız tek şey, o meşhur aydınlanma, yani 'aha!' anı. zor bir konuyu anladığında ya da bir problemi çözdüğünde hissettiğin o ani ferahlama hissi aslında sağ anterior superior temporal girus dediğimiz bölgedeki ani gama dalgası patlamasının ve beraberinde gelen dopamin salınımının bir sonucu. o tatmin hissini yaşıyorsun çünkü beynin sana 'aferin, hayatta kalmana yarayacak bir şey çözdün, al sana biraz ödül' diyor. tabii bu his genelde benim laboratuvarda saatlerce uğraştığım deneyin aslında en başından beri bozuk bir solüsyon yüzünden çalışmadığını fark ettiğim anlarda pek o kadar ödüllendirici olmuyor, o ayrı.

hücresel boyutta o anıyı kazımak için protein sentezi gerekiyor ve bu saatler süren bir süreç. yani sen bir şeyi 'tam o an' öğrendiğini sanıyorsun ama beynin onu kalıcı hale getirmek için sen uyurken bile mesai yapmaya devam ediyor. ben sabahlara kadar tez verisi analiz ederken beynimdeki hücrelerin de benimle beraber nöbet tutmasına sevinmeli miyim emin değilim. sonuç olarak, o an nöronlarının nasıl şekil değiştirdiğini fiziksel bir his olarak algılaman mümkün değil. keşke olsaydı, belki o zaman makalemi gönderdiğim reviewer 2 isimli şahsın o kalın kafasında bir şeylerin değişip değişmediğini dışarıdan bakıp anlayabilirdim.