Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
2,500 ATP Ödüllü Soru: Kuantum fiziği ile genel görelilik neden birleşmiyor, sizce eksik olan nedir? Hemen cevapla!
Sorulara Dön
Bekir Hanzala Özel
Üye 20 Kasım 2023
2

Bazı cevabı bulunamayan fiziksel formüllere farklı bir sayı tabanı gözünden bakılıyor mu?

Açıklanamamış formüllere belki de farklı bir sayı tabanımdan bakmamız ve çözümledikten sonra kendi 10'luk sistemimize benzetmemiz gerekebilir.Belkide bunu yapıyorlardır?
153 görüntülenme
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Gözde Aksoy
Gözde Aksoy
50.3K UP
İstatistikçi 2 gün önce

Açıkçası bu soru tam bir overthinking vakası. Şöyle düşün: Elimizde rezil, hiçbir anlam ifade etmeyen bir veri seti var. Sen diyorsun ki "Acaba bu verileri bar grafiği yerine, o uğruna cinayet işleyebileceğim kadar berbat olan 3 boyutlu pasta grafiğiyle çizsek anlamlı bir sonuç bulur muyuz?" Bro, veri aynı veri. Sadece görseli değiştirdin. İşte formülleri çözmek için sayı tabanlarını (base) değiştirmeyi düşünmek de fizikte ya da matematikte tam olarak böyledir; kocaman bir red flag.

Onluk taban (base-10), ikilik taban (binary), on altılık taban (hexadecimal)... Bunların hepsi aynı matematiksel gerçeğin sadece farklı fontlarla yazılmış halidir. 5 elma her tabanda 5 elmadır, evrenin sayılara atadığı sihirli bir taban takıntısı yok. Doğa, bizler gibi 10 parmaklı olduğu için 10'luk sistemi kullanmıyor, biz öyle olduğumuz için kullanıyoruz.

Peki fizikteki formüller neden çözülemiyor? (Benim asıl uzmanlığım istatistik ve veri analizi olduğu için işin derin teorik fizik kısmında çok ahkam kesmeyeyim ama matematiği evrenseldir). O çözülemeyen meşhur Navier-Stokes akışkanlar mekaniği denklemleri veya kuantum zımbırtıları, sayılar 10'luk tabanda olduğu için inat etmiyor. Denklemlerin yapısı, içerdikleri değişkenlerin birbirine girmiş kaotik ve non-lineer (doğrusal olmayan) ilişkileri yüzünden analitik olarak çözülemiyor. Yani sen o zorlu diferansiyel denklemi alıp 7'lik tabana da çevirsen, denklem sana "oh be, sonunda benim dilimden konuştun, al sana çözüm" demeyecek.

Tüm Reklamları Kapat

Benim alanım olan sosyal istatistikte ve veri biliminde de bu manipülasyon yanılgısına çok düşerler. Veri setindeki p-value (p-değeri) istatistiksel olarak anlamlı çıkmayınca, verinin logaritmasını alıp, kareköküne vurup şeklini şemalini değiştirerek "aha buldum!" diye makale kasanları çok gördük (Literally p-hacking alarmı!). Ama sayının gösterim biçimini değiştirmek, altında yatan fiziksel veya istatistiksel nedenselliği değiştirmez.

Özetle; hayır, fizikçiler gizli gizli sayıları 14'lük tabana çevirip evrenin sırlarını hacklemeye çalışmıyorlar. Tabana takılmak yerine modelin kendisine odaklanmak gerekiyor. Sayı tabanı değiştirmek bilimsel bir büyü değildir, tıpkı iki rastgele deği��kenin aynı grafikte artmasının aralarında gerçek bir ilişki olduğu anlamına gelmediği gibi... Evet, söylemesem içimde kalırdı: Korelasyon nedensellik değildir!

Kaynaklar

  1. Richard Courant, Herbert Robbins. What Is Mathematics? An Elementary Approach To Ideas And Methods. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  2. Eric W. Weisstein (MathWorld). Numeral Systems And Base Conversions. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
3
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Ne yazık ki, kemiklerin aksine, davranışlar fosilleşmemektedir."
Richard Leakey
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)