Sorulara Dön
-4
Sahtebilim & Şüphecilik

Baba vanga kehanetleri gerçekleşiyorsa o adam çok önemli, gizemli, tanrı tarafından gönderilen bir yol gösterici olabilir mi?

1
0
Hatice Elaldi
-4
Teşekkür
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Aslında siz de "çok önemli, gizemli, tanrı tarafından gönderilen bir yol gösterici" olarak görülebilirsiniz. Kehanetler nasıl yapılır ve nasıl yayılır anlamanız yeterli.

1) Birçok iddiada bulun.

Örneğin 1000 iddia uydur, 1'i tutarsa sadece tutan iddiayı vurgula. Geri kalan 999 iddia ile ilgilenme. Kişinin birçok iddiası var ama sadece birkaçına odaklanılıyor.

2) İddianı olabildiğince genel ve esnek tut.

Ayrıntılar için Tevfik Uyar'ın "İyi Kehânet Yapma Rehberi"nden faydalanabiliriz. Bu yöntemler ile Baba Vanga'dan çok daha iyi bir kahin bile olabilirsiniz.

İyi ve tutma olasılığı yüksek bir kehanette bulunmak istiyorsanız, konu seçimi çok önemlidir. Konunuz mümkün olduğunca çok sayıda insanı ilgilendirmeli. Örneğin önümüzdeki yıl nalburiye satışlarındaki değişim hakkında bir kehanette bulunursanız hitap ettiği kitle çok dar kalır. Kehanet yapmaya değmeyecek bir konu olur bu. Bu sebeple biraz daha makro ölçekli konular ele alınmalıdır. Şüphesiz bu konular:

Doğal afetler (deprem, sel, taşkın, küresel ısınma, iklim değişikliği, dolu, fırtına vb.),

Ekonomi (dolar, euro, modern kehanetlerin gözdesi bitcoin, borsa, uluslararası şirketler),

Siyaset ve Sosyoloji (otoriter rejimler, Avrupa Birliği, ABD, Trump ve risk teşkil etmeyen diğer liderler),

Ünlüler (oyuncu ve şarkıcılar ve kitlenize göre kraliyet aileleri)

Küresel terör ve savaşlar

Salgın hastalıklar

olabilir.

Bugünlerde zaten popüler ve gündemde olan bir konu seçimi, sizin daha duyarlı bir kâhin olduğunuzu düşündürecek, zaten insanlar da daha çok bu konularla ilgilendiği için, kehanetinizi daha geniş bir kitleye hitap eder hale getirecektir.

Her sene zaten meydana gelen olayları seçerseniz bilme şansınız artar. Örneğin hemen her yıl büyük bir deprem olmaktadır. Dolayısıyla söz konusu depremse, olay sadece zamanını ve kıtasını tayin etmekten ibaret hale gelir. Ancak deprem kehaneti konusunda rakiplerinizin de bol olacağını unutmayın… Gerçi o kadar da mühim değil, zira nasılsa bu gibi alanlarda hiç kimse birbirinin ayağına basmıyor.

NE ZAMAN: Tarih

Tarih bir kehanetin kalbidir; ama en azından sadece önümüzdeki yıl için bir kehanette bulunacağınızdan işiniz çok kolay. Burada azıcık da olsa matematik bilgisi işe yarayacaktır. Gözünüz korkmasın, sadece bölme işlemi… Şöyle:

Mesela yılın ilk yarısı / ikinci yarısı derseniz, zaman parametresinden gelen olasılık bileşeni sadece 1/2 olur. Yani yazı ya da turayı bilmekten ibaret. Üstelik bir iki aylık kaymalar o kadar da mühim değil, nasılsa takipçileriniz Barnum Etkisi sebebiyle, Mayıs ayında gerçekleşmiş bir olay hakkındaki kehanetinizi yine de yılın ikinci yarısında sayacaktır.

Eğer üçer aylık dönemlerden bahsederseniz, ki böylece daha “bilgili ve kendine güvenen bir kâhin” olarak görünürsünüz, bilme şansınızın zaman çarpanı 1/4 olur. Ancak buradaki kayma marjınız ancak bir ay olur. Mesela “Mayıs, Haziran ve Temmuz ayları çok önemli… Bu sıralarda ekonomik bir dalgalanma meydana gelebilir” derseniz, Nisan bir derece kabul edilebilir ama Mart olmaz. Ama 1/4 de gayet iyi bir olasılıktır. Arka arkaya iki kez yazı geleceğini bilmek kadar kolay.

Spesifik bir ay verirseniz bilme olasılığınız 1/12’ye kadar düşer. Bu hatayı yapmayın. Sadece Haziran demekle “Haziran-Temmuz aylarında” demek arasında algılanan “sözde bilgelik” açısından bir fark yoktur. En azından iki ay telaffuz ederek şansınızı bir zarın ne geleceğini bilmeye kadar yükseltebilirsiniz. Bir diğer taktik olarak da “Mayıs ve Temmuz ayında” demenizi öneririm. Hem iki ay için kehanette bulunuyor gibi yaparsınız, hem de bahsettiğiniz olay Haziran’da gerçekleşirse bilmiş gibi övünebilirsiniz.

Ama şüphesiz en iyisi “Eylül’den önce” ya da “Mart’tan sonra” gibi yılın büyük kısmını içeren ifadelerdir. Böylece ½’den daha yüksek olasılıklara sahip olursunuz.

NEREDE: Coğrafya

Dünya 7 kıtadan oluşuyor. Avustralya’da genelde bir şey olmuyor, oluyorsa da ülkemizde pek önemsenmiyor. Antarktika’da da buzulların kopması dışında kehanete değer bir olay yok, ki küresel ısınmayla ilgili bir kehanette zaten bulunacağınız için bu kıtayı da dışlayabiliriz. Geriye kalıyor 5 kıta…

Bir kehanette bulunurken bu kıtalardan yüz ölçümü büyük, olayları bol olanlarını seçerseniz, kehanetiniz tadından yenmez. Tek kehanette iki kıtadan bahsederek yüzölçümü olarak Dünya’nın yarısını içerme şansınız var. Bunu mutlaka kullanın. Ayrıca “Avrasya” diyerek Avrupa ve Asya kıtalarını birleştirip, sanki tek bir bölge için kehanette bulunuyormuş gibi de yapabilirsiniz.

Eğer konusu karışıklık, otoriter rejim, iç savaş, terör eylemleri gibi kehanetlerde bulunacaksanız, kehanetinizi Orta Doğu ile sınırlamanız size tutturma şansı açısından pek bir şey kaybettirmez. Ama rakipleriniz (her ne kadar ayağınıza basmayacak olsalar da) Orta Doğu kelime çiftini bol bol kullanarak konuyu eskitmiş olabilirler. “Mezopotamya ve çevresi” vb. ifadelerle spesifik olmaya çalışabilirsiniz. Böylece olduğunuzdan daha entelektüel görünme ihtimaliniz de artar.

NASIL: Eylem ve detaylar

Konu belli. Zaman ve mekân da belli. Şimdi geldik eylemin kendisine.

Türkçe’de yüklemin önemi büyük. İnsanlar nihayetinde yüklemin gerçekleşip gerçekleşmediğine bakacaklardır. Diğer her bilgi de buna bağlı… Merak etmeyin, kimse nasılsa kehanetiniz gerçekleşmiş mi gerçekleşmemiş mi bakmayacak. Zaten siz de söyledikleriniz tutmayınca utanacak biri değilsiniz. Ama “ola ki birileri bakar” diye endişeleniyorsanız aşağıdaki birkaç prensibi uygulamanızı tavsiye ediyorum:

Vektörel (yönlü) büyüklükler ifade etmekten kaçının. “Artacak”, “azalacak” yerine “dalgalanacak”, “değişim yaşanacak” deyin. Artsa da azalsa da zafer sizin!

Sayı vermeniz gerekirse vermeyin. “Kayda değer bir kitle”, “Büyük bir çoğunluk” gibi belirsiz büyüklükler verin.

Üst limiti az çok tahmin ediyorsanız kullanın. Ama “on binlere varan…” diye kullanın. “X < 10.000” eşitliği sağlandığı sürece haklı olacaksınız.

“Kötüler dışarı, iyiler içeri” prensibi: Olayın sonuçları çok kötüyse, bu kitlenizin yaşamadığı bir ülkenin başına gelsin. Sakın ola “İstanbul’da deprem olacak!” demeyin. Hem kehanetinizin hatırlanma riski artar, hem de takipçileriniz korkar. Onun yerine “Güneydoğu Asya’da deprem olacak” deyin mesela… İyi olaylar için coğrafi bir sınırlamaya gerek yok.

Aslında genel olarak gelecek zaman kipinde cümleler kurmak yerine, ihtimal bildiren, “-ebilir, -abilir” ile biten cümleler kurun. Ancak söyleminizin tamamının bu fiillerden oluşması özgüveniniz konusunda soru işaretleri yaratır. Bu nedenle yukarıdaki tavsiyelerimize uyarak oluşturduğunuz, tutma ihtimali en yüksek olan bir kaç cümlenizde gelecek zaman kullanabilirsiniz.

Ufak tefek gezegen adları filan kullanabilirsiniz. Bilimsel terimlerden faydalanmak da algılanan “bilgeliğinizi” artırır.

Sonucu “toplumun onu becerme” kabiliyetine bağlayabilirsiniz. Olursa ne ala… Olmazsa “toplum beceremedi” der, işin içinden çıkarsınız (Bkz: Dördüncü kehanet).

Uygulama

Haydi şimdi hep birlikte birkaç kehanet oluşturalım:

“2019’da Mayıs ayına kadar geçecek sürece özellikle dikkat edilmesi gerekiyor. Onbinlere varan insanı yerinden yurdundan edecek bir savaş veya çatışma olabilir. Mezopotamya ve çevresi bu bakımdan risk altında…”

“2019 küresel ısınma açısından bildiklerimizi değiştirecek bir yıl olacak. İklim değişikliğinin sandığımızdan daha vahim olacağını anlayacağız. Hava sıcaklıkları kayda değer miktarda artacak ve özellikle Amerika’da şiddetli fırtınalar meydana gelecek.”

“Yılın ikinci yarısında Afrika’da başlayan bir salgın hastalık yüz binlerce insanı etkileyecek. Hepimiz Dünya Sağlık Örgütü’nün önlemlerinin işe yarayıp yaramadığının izleyicisi olacağız.”

“Ülkemizde barış ve kardeşliğin değerini daha da anlayacağımız bir yıl olabilir bu yıl. Venüs’ün pozisyonunu iyi değerlendirmemiz gerekiyor. Sevginin gücünü hep birlikte anlayacağız.”

1
Teşekkür
Paylaş
1

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın