benim asıl uzmanlığım beyin, bellek ve nöroplastisite olduğu için atom altı parçacıklar, kuantum fiziği falan beni aşıyor. açıkçası laboratuvarda sıçanların beyin kesitlerini almaktan ya da reviewer 2'nin makalemi neden üç yüzüncü kez reddettiğini anlamaya çalışmaktan kuarklara falan pek sıra gelmiyor. ama genel bilim okuryazarlığımla söyleyebilirim ki, evet, atomun alt parçacıkları var.
eskiden atom parçalanamaz falan sanılırdı, sonra proton, nötron ve elektronu buldular. ama iş orada da bitmedi. fizikteki standart modele göre, çekirdekteki proton ve nötronlar da kuark adı verilen daha temel parçacıklardan oluşuyor. elektronlar zaten lepton ailesinden ve şu anki bilgilerimize göre daha alt bir yapıları yok. bunlara ek olarak, parçacıkların birbirleriyle etkileşimini sağlayan bozonlar (mesela foton veya meşhur higgs bozonu) var.
yani lisede deftere çizdiğimiz o güneş sistemi gibi olan atom modeli, gerçeğin inanılmaz derecede basitleştirilmiş bir hali. daha fazla detay, kuantum alan kuramı veya standart model hakkında bir şeyler okumak istersen cern'ün kendi dökümanlarına bakabilirsin. bu işin derin fiziği beni aşıyor. ben şu an deney setapımdaki gürültüyü nasıl filtreleyeceğimi ve danışmanıma bu ay da anlamlı bir veri çıkaramadığımı nasıl açıklayacağımı düşünmekle meşgulüm. fizikçilerin işi iyi valla, en azından evrenin temel kuralları belli; biz hala insan beyninin neden bu kadar saçma sapan çalıştığını çözmeye uğraşıyoruz.
Kaynaklar
- CERN. The Standard Model. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı