Hayır, din öğretileri insan evrimini durdurmaz ve 100 yıl içinde dinlerin tamamen yok olması için de güçlü bir kanıt yok. Evrim, "ilerleme" ya da "gecikme" ölçeğinde işleyen bir süreç değil. Popülasyonlarda kalıtsal varyasyonun, farklı üreme başarısı yoluyla nesiller içinde değişmesidir. Bir inanç sistemi bunu ancak üremeyi, ölümü veya gen akışını etkilerse etkiler.
Din bu üç alana dokunabilir. Bazı gruplarda yüksek doğurganlık normları, bazılarında bekârlık yeminleri veya doğum kontrolüne dair kurallar var. Bu, belirli gen frekanslarını çok küçük ölçekte kaydırabilir. Ama dinsel eğilim ile genetik farklar arasındaki bağ zayıf ve tartışmalı, dinin kendisi de büyük ölçüde kültürel olarak aktarılıyor. Kültürel aktarım ise genetik evrimden çok daha hızlı değişir. Bir kuşakta din değiştiren insan sayısı, gen havuzundaki değişimden kat kat büyük olabilir. Yani etkisi esas olarak kültürel evrim düzeyinde.
İkinci kısım için ayrım şu: dinin tür olarak insan için "gerekli" olup olmadığı ile belirli kurumsal dinlerin geleceği ayrı sorular. Evrimsel psikolojide görece bir uzlaşı var ki din, seçilmiş bazı zihinsel mekanizmalardan (ajan algılama, ölüm kaygısı, ahlaki sezgiler) doğan bir yan ürün ya da bunların kullanımı olabilir, zorunlu bir adaptasyon olmayabilir. Atran din için "kendi başına evrimsel bir işlev yok" diyen görüşü savunur. Sosis ise ritüellerin gruba bağlılığı gösteren pahalı sinyaller olarak işlev görebileceğini öne sürer. Bu tartışma sürüyor. Sterelny de inançtan önce topluluk pratiklerinin geldiğini savunuyor.
Gelecek tahmini daha da belirsiz. Zengin ve güvenli toplumlarda dindarlık genellikle azalıyor, ancak küresel ölçekte dindar nüfusun doğurganlığı daha yüksek olduğu için bazı demografik projeksiyonlar, dinsiz olanların payının uzun vadede düşebileceğini bile gösteriyor. Jackson ve arkadaşları, dinsel değişimin doğrusal olmadığını, bu yüzden güvenilir öngörü için doğrusal olmayan modellere ve Batı dışı örneklemlere ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Saroglou da dinin geleneksel biçimlerinin değişip daha kişisel bir maneviyata dönüşebileceğini, bireysel dindarlık farklılığının ise türün kendisi için dinden daha adaptif olabileceğini belirtiyor.
Özetle, 100 yıl sonra insanlığın var olup olmayacağı dinden çok iklim, hastalıklar ve nükleer risk gibi etkenlere bağlı. Dinler büyük olasılıkla yok olmayacak, ama bugünkü biçimleriyle de kalmayacak.
Kaynaklar
-
Vassilis Saroglou. Will Religion Survive?. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Joshua Conrad Jackson vd.. The New Science Of Religious Change.. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Richard H. Sosis vd.. Signaling, Solidarity, And The Sacred: The Evolution Of Religious Behavior. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı